ارزیابی باقی‎مانده آفت کش ها (دیازینون، ایمیداکلوپرید، پریمیکارب و استامی پراید) در محصول سیب زمینی (واریته چیلی) در ایران

نوع مقاله: تغذیه

نویسندگان

گروه حشره شناسی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

چکیده

محصولات کشاورزی به ­خصوص سبزی­ ها و میوه ­ها، بدون اطلاع از تأثیر نهایی آفت ­کش ­ها، مکرراً سم­پاشی می ­شوند و برخی از کشاورزان نیز دوره "پرهیز از مصرف" یعنی مدت زمان بین سم­پاشی تا برداشت را رعایت نمی ­کنند. در گلخانه ­ها جهت مبارزه با آفات، حشره ­کش ­های دیازینون (EC 60%)، ایمیداکلوپرید (SC 35%)، پریمیکارب (WP 50%) و استامی­پراید (SP 20%) مورد استفاده قرار می گیرند. در این تحقیق میزان باقی ­مانده سموم ذکر شده در محصول سیب ­زمینی (Solanum tuberosum) واریته چیلی، در روزهای مختلف پس از مورد بررسی قرار گرفته ­است. در این تحقیق نمونه ­برداری محصول تحت اثر سموم دیازینون، ایمیداکلوپرید، پریمیکارب و استامی ­پراید قرار گرفته بود، انجام پذیرفت. در این مرحله برای تعیین روند کاهش سم در روزهای مختلف پس از سم ­پاشی، نمونه ­برداری در بازه ­های زمانی 2، 5، 7، 10، 14، 17 و 21 روز پس از سم­پاشی صورت گرفت. استخراج باقی ­مانده سموم از نمونه ها توسط حلال استونیتریل صورت گرفت و پس از خالص ­سازی ماده استخراج شده، میزان سم با استفاده از دستگاه کروماتوگرافی مایع با کارائی بالا مجهز به آشکار ساز فرابنفش و مرئی (HPLC-DAD) مورد سنجش قرارگرفت. نتایج نشان دادند که میزان باقی ­مانده سموم دیازینون، ایمیداکلوپرید، پریمیکارب و استامی­پراید سیب­ زمینی با نزدیک شدن به دوره کارنس کاهش یافت (به ­طور میانگین از 65 تا 78 درصد مقدار اولیه با میانگین بازدهی 75%P) و بهترین زمان برای برداشت این محصولات، انتهای دوره کارنس این سموم بود. فرآوری ماده غذایی نیز در کاهش این باقی­ مانده ­ها موثر بود (به ­طورمیانگین از 30 تا 99 درصد مقدار اولیه با میانگین بازدهی 75%Pو از بینغلظت آفت­ کش ­ها، غلظت آفت­ کش ایمیداکلوپرید و پریمکارب بیش ­ترین میزان باقی ­مانده­ (1/14 میلی­ گرم بر کیلوگرم پس از گذشت به­ ترتیب 21 و 17 روز را داشت و کم ­ترین میزان مربوط به دیازینون و استامی پراید به ­میزان 0/05 میلی­ گرم بر کیلوگرم پس از گذشت به ­ترتیب 17 و 21 روز بود این در حالی است که پایین ­ترین میزان در دو آفت­ کش ایمیداکلوپرید و پریمیکارب معادل 0/2 میلی­ گرم بر کیلوگرم پس از گذشت به ­ترتیب 17 و 21 است. براساس این تحقیق نشان می ­دهد که رعایت دوره کارنس این آفت ­کش ­ها کاهش اثرات زیان­ بار باقی مانده آن­ ها درپی خواهد داشت و موجب می­ شود که مصرف­ کنندگان در معرض خطر باقی ­مانده قرار نگیرند.

کلیدواژه‌ها


  1. ایمانی، س.؛ طالبی، خ.؛ شجاعی، م. و کمالی، ک.، 1385. اندازه­ گیری باقی مانده 8 سم آفت­کش بر روی گوجه فرنگی و خیار سبز گلخانه ­ای. هفدهمین کنگره حفاظت از گیاهان ایران، تهران.
  2. حاجی ­رزاق، ن.؛ یادگاریان­ حاجی ­آبادی، ل. و حبیبی، ج.،1378. تعیین میزان باقی ­مانده و دوره کارنس سم دیازینون در گیلاس. سومین همایش ملی توسعه کاربرد مواد بیولوژیک و استفاده بهینه از کود و سم در کشاورزی. موسسه تحقیقات آفات و بیماری­ های گیاهی. شماره 483.
  3. حسن­ زاده، ن.؛ بهرامی ­فر، ن. و اسماعیلی­ ساری، ع.، 1389. بررسی بقایای حشره ­کش ایمیداکلوپرید در دوره کارنس 21 روزه و کاهش آن با روش ­های مختلف در خیار گلخانه­ ای. نشریه حفاظت گیاهان (علوم و صنایع کشاورزی). جلد 24، شماره 4، صفحات 413 تا 418.
  4. سبحان ­اردکانی، س.؛ یونسیان ، م. و جامه ­بزرگی، س.، 1395. ارزیابی غلظت باقی ­مانده سم ارگانوفسفره دیازینون در محصولات گلخانه ­ای (مطالعه موردی: کدو سبز). مجله علوم و تکنولوژی محیط زیست. دوره 18، شماره 3، صفحات 141 تا 146.
  5. Akoto, O.; Gavor, S.; Appah, M.K. and Apau, J., 2015. Estimation of human health risk associated with the consumption of pesticide-contaminated vegetables from Kumasi, Ghana. Environmental Monitoring and Assessment. Vol. 187, No. 5, pp: 244-250.
  6. AOAC. 2005. Method 985.22 For Nonfatty Foods. Pesticide Analytical Manual (PAM). J. AOAC International. Vol. 1, No. 302, pp: 10-16.
  7. Aprea, C.; Colosio, C.; Teresa, M.; Claudio, M. and Marco, M., 2002. Biological monitoring of pesticide exposure: a review of analytical methods. J Chromatogr B Analyt Technol Biomed Life Sci. Vol. 769, No. 2, pp: 191-219.
  8. Athanasopoulos, P.E.; Pappas, C.; Kyriakidis, N.V. and Thanos, A., 2005. Degradation of methamidophos on soultanina grapes on the vines and during refrigerated storage. Food Chemistry. Vol. 91, pp: 235-240.
  9. Barriada-Pereira, M.; Serodio, P.; Gonzalez-Castro, M.J. and Nogueira, J.M., 2012. Determination of organ chlorine pesticides in vegetable matrices by stirbar sportive extraction with liquid desorption and large volume injection-gas chromatography-mass spectrometry towards compliance with European Union directives. J Chromatogr A. Vol.  1217, No. 1, pp: 119-126.
  10. Cengiz, M.; Certel, M. and Gocmen, H., 2006. Residue contents of DDVP (Dichlorvos) and diazinon applied on cucumbers grown in greenhouses and their reduction by duration of a pre-harvest interval and post harvest culinary applications. Food Chemistry. Vol. 98, pp: 127-135.
  11. Cervera, M.I.; Portolés, T.; Pitarch, E.; Beltrán, J. and Hernández, F., 2012. Application of gas chromatography time-of-flight mass spectrometry for target and non-target analysis of pesticide residues in fruits and vegetables. Journal of Chromatography A. Vol. 1244, pp: 168-177.
  12. Gun, S. and Kan, M., 2009. Pesticide Use in Turkish Greenhouses: Health and environmental consciousness. Polish Journal of Environmental Studies. Vol. 18, No. 4, pp: 607-615.
  13. Jallow, M.F.A.; Awadh, D.G.; Albaho, M.S.; Devi, V.Y. and Ahmad, N., 2017. Monitoring of Pesticide Residues in Commonly Used Fruits and Vegetables in Kuwait. International Journal of Environmental Research and Public Health. Vol. 14, No. 8, pp: 833-840.
  14. Kaushik, P.; Yadav, Y.K.; Dilbaghi, N. and K, G.V., 2008. Enrichment of vermicomposts prepared from cow dung spiked solid textile mill sludge using nitrogen fixing and phosphate solubilizing bacteria. Environmentalist. Vol. 28, pp: 283-287.
  15. Kumar, B.; Mukherjee, D.P.; Sanjay, K.; Meenu, M.; Dev, P.; Singh, S.K. and Sharma, C.S., 2011. Bioaccumulationof heavy metals in muscle tissue of fishes from selected aquaculture ponds in east Kolkata wetlands. Annals of Biological Research. Vol. 2, No. 5, pp: 125-134.
  16. Motamedzadegan, A.; Mortazavi, A.; Maghsoodloo, Y.; Amiri, B. and Esmailzadeh Kenari, R., 2006. Evaluation of pesticide residues in melonssprayed three time with diazinon in Khorasan-Razavi province. Agricultural Science and Technology Journal. Vol. 2, pp: 13-19.
  17. Okihashi, M.; Kitagawa, Y.; Akutsu, K.; Obana, H. and Tanaka, Y., 2005. Rapid method for the determination of 180 pesticide residues in foods by gas chromatography/mass spectrometry and flame photometric detection. J Pest Sci. Vol. 30, No. 4, pp: 368-377.
  18. Zhao, P.; Wang, L.; Zhou, L.; Zhang, F.; Kang, S. and Pan, C., 2012. Multi-walled carbon nanotubes as alternative reversed-dispersive solid phase extraction materials in pesticide multi-residue analysis with QuEChERS method, Journal of Chromatography A. Vol. 1225, pp: 17-25.