تنوع زیستی ماهیان رودخانه مردوق چای در حوضه ارومیه

نوع مقاله : تنوع زیستی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی, ایران

2 گروه زیست شناسی، دانشگاه ایالتی باکو ، باکو ، آذربایجان

چکیده

امروزه حفاظت از تنوع زیستی در هر منطقه از دنیا از اولویت خاصی برخوردار است. بررسی تنوع زیستی ماهیان رودخانه مردوق چای در حوضه ارومیه با هدف تعیین وضعیت ماهیان ،‌ از سال 1387 لغایت 1388 انجام شد.نمونه برداری از زون های اکولوژیکی مختلف بر اساس روش ویتون (Witton) از سرچشمه تا مصب رودخانه انجام گرفته است.  تنوع زیستی ماهیان با استفاده از فراوانی هر یک از گونه ها  و چکونگی انتشار آن ها در طول رودخانه مورد بررسی قرار گرفته است. در رودخانه مردوق چای 11 گونه ماهی از 3 خانواده Cyprinidae، Nemacheilidae و Salmonidae شناسایی شد. خانواده کپور ماهیان Cyprinidae با دارا بودن 9 گونه نسبت به دو خانواده دیگر(Nemacheilidae وSalmonidae)از تنوع بالایی برخوردار است. ازنظر جغرافیای زیستی، در این رودخانه 64 در صد گونه­ های ماهیان (7 گونه)  بومی است و هر یک از گونه های اندمیک و غیربومی  18 درصد ماهیان رودخانه مردق چای را تشکیل می ­دهند . دو گونه Chalcalburnusatropatenae و Acanthalburnus urmianus  گونه های اندمیک مردوق چای است که عرصه انتشار آن ها فقط محدود به حوضه ارومیه می باشد. گونه  Barbus lacerta  از سرچشمه تا مصب رودخانه مردوق چای انتشار  داشته و زیستگاه آن محدود به ارتفاع معینی نبوده است. در این رودخانه، بیش ترین فراوانی بر حسب در صد صید ماهیان ، به سیاه ماهی (Capoetacapoeta gracilis) با 44/85 درصد اختصاص دارد و کم ترین فراوانی مربوط به قزل آلای خال قرمز (Salmo trutta fario) با 2/06 درصد است. با توجه به معیارهای مطرح شده در طبقه بندی IUCN، در حال حاضر وضعیت گونه های ماهیان رودخانه مردوق چای در حوضه ارومیه را می توان به قرار زیر توصیف کرد: قزل آلای خال قرمز (Salmo trutta fario) جزو گونه‌های در خطر انقراض (Endangered) محسوب می شود، گونه های  Acanthalburnus   urmianus  و Gobio persa آسیب پذیر( Vulnerable) ، دو گونه Chalcalburnusatropatenae و  Oxynoemacheilus angorae در طبقه وابسته به حفاظت ( Conservation Dependent ) و گونه Squalius  cephalus در شرف تهدید (Near Threatened) قرار دارند.

کلیدواژه‌ها