بررسی میزان تجمع برخی فلزات سنگین در بافت نرم و پوسته دوکف های خوراکی (Amiantis umbonella (Lamarck، ۱۸۱۸ در ساحل بندرعباس، خلیج فارس

نوع مقاله: محیط زیست جانوری

نویسندگان

گروه زیست شناسی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

دوکفه ای خوراکی Amiantis umbonella در سواحل گلی- ماسه ای قسمت های شمالی خلیج فارس، بندرعباس حضور دارد و یکی از گونه های فراوان در این مناطق می باشد. در این مطالعه نمونه برداری از این دوکفه ای (۲۴۰ عدد دوکفه ای)، آب های سطحی (۱۲ نمونه آب) و رسوبات (۱۲ نمونه رسوب) در دو فصل تابستان و زمستان ۱۳۸۸(یک بار نمونه برداری در هر فصل) در دو ایستگاه (ایستگاه اول، پارک غدیر، ́۲۰ °۵۶ طول شرقی و ́۱۱ ° ۲۷ عرض شمالی و ایستگاه دوم، نخل ناخدا، ́۲۳ °۵۶ طول شرقی و ́۱۰ ° ۲۷ عرض شمالی) از ساحل گلشهر بندرعباس انجام پذیرفت. میزان تجمع ۸ فلز Fe،Mg، Zn، Pb، Cd،Ag، As و Cu در قسمت های مختلف بدن دوکفه ای ها، آب های سطحی و رسوبات منطقه مورد بررسی قرار گرفت. با توجه به کمبود اطلاعات روی تجمع فلزات در ماکروبنتیک های این مناطق، مطالعه حاضر گزارش اولیه ای از میزان تجمع فلزات سنگین در این دوکفه ای حفار است. با توجه به نتایج به دست آمده هیچ تفاوت معنی داری در تجمع فلزات سنگین در دوکفه ای ها بین دو ایستگاه و دو فصل مشاهده نگردید (0/05<P). حداکثر و حداقل تجمع فلزات در دوکفه ای ها به ترتیب مربوط به فلز منیزیوم (7823±10000 میکروگرم بر گرم وزن خشک) و فلز نقره (<0.3±0.00 میکروگرم بر گرم وزن خشک) می باشد. در کل فلزهای Mg و Ag به ترتیب بیش ترین و کم ترین فراوانی را در دوکفه ای، آب های سطحی و رسوبات منطقه داشتند. این دوکفه ای با توجه به تجمع برخی فلزات در قسمت های مختلف بدن با غلظت های بیش تر از آب و رسوب، می تواند به عنوان یک شاخص زیستی (Bioindicator) برای فلزاتAs، Pb،Cu، Ag و Zn معرفی شود. بین تجمع فلزات در دوکفه ای، آب و رسوب ارتباط معنی داری وجود داشت (0/05>P). همین طور میان تجمع فلزهای Cd، Pb و Ag و طول دوکفه ای همبستگی مثبت معنی داری وجود داشت (0/05>P).

کلیدواژه‌ها