تأثیرات فیزیولوژیک سم گلایفوزیت (رانداپ) بر بافت آبشش و کبد قزل آلای رنگین کمان (Oncorhynchus mykiss)

نوع مقاله: فیزیولوژی (جانوری)

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

2 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

استفاده از گلایفوزیت جهت کنترل آفات نباتی در بسیاری از مزارع کشاورزی که در مجاورت منابع آب شیرین واقع شده­ اند بسیار رایج می ­باشد. از این ­رو این تحقیق به ­منظور شناسائی تأثیرات فیزیولوژیک گلایفوزیت که یکی از علف­ کش ­های پر مصرف ایران است بر روی ماهی مولد قزل­ آلا پرداخته شده است. این تحقیق در پاییز 1390 در مرکز تحقیقات علوم شیلاتی و فنون دریایی دکتر کیوان به ­منظور تعیین تأثیر علف­ کش گلایفوزیت بر روی برخی از فاکتورهای خونی و بافت ماهی قزل ­آلا با وزن 200-150 گرم در تحت شرایط کیفی آب ثابت صورت پذیرفت، ماهیان در قالب 4 گروه 30 تایی (سه گروه آزمایشی و یک گروه شاهد با سه تکرار)­ با غلظت­ های 5، 10 و 15 (میلی­ گرم/لیتر) معادل 25، 50­ و 75 درصد از Lc5096h مورد استفاده قرار گرفتند. در طول آزمایشات عواملی شامل: pH، سختی، دما و اکسیژن محلول در آب مورد سنجش قرار گرفتند که به ­ترتیب برابر 7 تا 8/4، 250 میلی ­گرم در لیتر، 1±22 و اکسیژن  بالای ppm 8 اندازه ­گیری شدند. مدت انجام آزمایش ده روز در نظر گرفته شد و نمونه ­گیری از گروه­ ها هر 5 روز یک ­بار انجام گردید. نتایج حاصله از نظر آسیب­ شناسی بافتی نیز نشان داد که قرار گرفتن کبد و آبشش در مجاورت سم گلایفوزیت منجر به بروز پدیده­ هایی مانند پرخونی، آتروفی سلولی، رکورد صفراوی، نکروز، تورم ابری و فضای سینوزوئیدی در کبد و پرخونی، هیپرپلازی، نکروز، چسبندگی رشته ­های اولیه و ثانویه، چماخی شدن، گرزی شدن، کوتاه شدن تیغه ­های آبششی ثانویه در بافت آبشش می  گردد که با گذشت زمان شدت این علائم افزایش می یابد.

کلیدواژه‌ها


  1. بهمنی، م. و کاظمی، ر.، 1377. دستورالعمل تهیه و رنگ ­آمیزی بافت ­ها برای مطالعات بافت ­شناسی. انیستیتو تحقیقات بین ­المللی ماهیان خاویاری دکتر دادمان. 16 صفحه.
  2. خانجانی، م. و  پورمیرزا، ع.ا.، 1384. سم ­شناسی. انتشارات دانشگاه بوعلی سینا. چاپ سوم. 440 صفحه.
  3. علی­ نژاد، ­ر.، 1383. تعیین Lc5096h­ سموم حشره ­کش ریجنت، قار­چ­ کش هینوزان و علف ­کش رانداپ روی دو گونه ماهی خاویاری ازون برون و قره ­برون. پایان ­نامه کارشناسی ­ارشد شیلات. دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان. صفحات 40 تا 55.
  4. فروزانفر، ع.، 1380. روش ­های نوین در پرورش ماهی قزل ­آلای رنگین ­کمان. انتشارات مؤسسه تحقیقات شیلات ایران. 260 صفحه.
  5. موسوی، م.ح. و رستگار، م.ع.، 1376. آفت­ کش ­ها درکشاورزی. انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین. 300 صفحه.
  6. واعظ ­زاده، و.؛ ماشینچیان­ مرادی، ع.؛ اسماعیلی­ ساری، ع. و فاطمی، م،ر.، 1386. بررسی غلظت سموم کشاورزی ارگانوکلره در بافت عضلانی دو ماهی اقتصادی کفال (Liza aurata) و سیاه کولی (Vimba vimba) در سواحل جنوبی دریای خزر. مجله علوم و تکنولوژی محیط زیست. دوره 10، شماره 4، صفحات 8 تا 14.
  7. وثوقی، غ.ح. و مستجیر، ب.، 1381. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران. چاپ پنجم. 317 صفحه.
  8. Charlene, C.; Milene, B.; Vânia, L.; Adriana, S.; Roberta, C.; Bárbara, C.; Alexandra, P. and Vera, M., 2010. Roundup Effects on Oxidative Stress Parameters and Recovery Pattern of Rhamdia quelen.: Archives of Environmental Contamination & Toxicology. Vol. 60, No.  4, pp: 665-671.
  9. Dutta, H.M.and Arends, D., 2003. Effects of endosulfan on brain acetylcholinesterase activity in juvenaile bluegill sunfish. Environmental Research. Vol. 91, pp: 157-162.
  10. Hued, A.C. and Oberhofer, S., 2012. Exposure to a Commercial Glyphosate Formulation (Roundup) Alters Normal Gill and Liver Histology and Affects Male Sexual Activity of Jenynsia multidentata (Anablepidae, Cyprinodontiformes). Archives of Environmental Contamination and Toxicology. Vol. 62, pp: 107-117.
  11. Koprucu, S.S.; Koprucu, K.; Ural, M.S.; Ispir, U. and Pala, M., 2006. Acute toxicity of organophosphorous pesticide diazinon and its effects on behavior and some hematological parameters of fingerling European catfish (silurus glanis L.). Pesticide Biochemistry and Physiology. Vol. 86, pp: 99-105.
  12. Khodadadi, M.; Samadi, M.; Rahmani, A.; Maleki, R.; Allahresani, A. and Shahidi, R., 2010. Determination of organophosphorous and carbamat pesticides residue in drinking water resources of Hamadan. Iranian Journal of Health and Environment. Vol. 2, No. 4, pp: 250-57 (in Persian).
  13. Poleksic, V. and Karan, V., 1999. Effect of Trifluralin on Carp: Biochemical & Histological Evaluation. Ecotoxicology and Enviromental Safety. Vol. 43, pp: 213-221.
  14. Servizi, J.A. and Martens, D.W., 1987. Some effects of suspended fraser river sediments on sockeye salmon (Oncorhynchus nerka). In H.D. Smith, L.M. and Wood, C.C., [ed.] Sockeye salmon (Oncorhynchus nerka) population biology and future management. Can. Spec. Publ. Fish. Aquat. Sci. Vol. 96, pp: 254-264.
  15. Sohrabi, T.; Hosseini, A. and Talebi, Kh., 2001. Tailwater Quality Changes in the Rice-Paddies of Guilan and Foumanat. L. Sci. and Tech. Agric. and Nat. Resour. Vol. 5, No. 1, Isf. Univ. Tech. Isf., Iran.
  16. Song, S.B.; Xu, Y. and Zhou, B.S., 2006. Effects of hexachlorobenzene on antioxidant of Liver and brain of common carp (Cyprinus carpio). Chemosphere. Vol. 65, pp: 699-706.
  17. Sabra, F.S. and Mehana, E.Y., 2015. Pesticides toxicity in fish with particular reference to insecticides. Asian Journal of Agriculture and Food Sciences. Vol. 3, No. 01, pp: 40-60.
  18. USEPA.  2005. Guidelines for Carcinogen Risk Assessment. EPA/630/P-03/001F, http://www.epa.gov/cancer guidelines.
  19. Vale, J.A., 1998. Toxicokinetic and toxicodynamic aspects of organophosphorus OP insecticide poisoning. Toxicology Letters. Vol. 649, pp: 102-103.
  20. Viran, R.; Erkoc, F.O.; Polat, H. and Kocak, O., 2003. Invetigation of acute toxicity of deltamethrin on guppies (Poecilia eticulate). Ecotoxicol.Environ. Saf. Vol. 55, pp: 82-85.