اثر کاربرد پسماند کارخانجات آبلیموسازی بر عملکرد و پاسخ‌ های ایمنی جوجه‌ های گوشتی

نوع مقاله: تغذیه

نویسندگان

1 گروه پرورش طیور، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فنی و حرفه‌ای پاکدشت، پاکدشت، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

به‌ منظور جلوگیری از آلودگی‌ های زیست‌ محیطی ناشی از دفع پسماند کارخانجات آبلیموسازی و استفاده بهینه از این پسماند در تغذیه جوجه‌ های گوشتی، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با 240 قطعه جوجه گوشتی سویه آربورآکرز با 4 تیمار و 4 تکرار و 15 جوجه در هر تکرار به‌ مدّت 42 روز به اجرا درآمد. جوجه‌ های یک گروه به‌ عنوان گروه شاهد درنظر گرفته شده و با جیره غذایی بر پایه ذرت و سویا، تغذیه شدند. به‌ منظور تغذیه سه گروه دیگر جیره غذایی پایه به‌ ترتیب با 5، 7/5 و 10 درصد تفاله لیمو جایگزین ذرت شد. نتایج نشان‌ داد که استفاده از سطوح 5 و 7/5 درصد تفاله لیمو در مقایسه با گروه شاهد تأثیرمعنی‌ داری بر وزن بدن در هیچ‌ کدام از دوره‌ ها نشان‌ نداد (0/05<P)، هرچند استفاده از سطح 10 درصدی آن به‌ طور معنی‌ داری سبب کاهش وزن بدن در مقایسه با گروه شاهد در دوره‌های 49-21 و 49-1 روزگی گردید (0/05>P). استفاده از سطح 10 درصدی تفاله لیمو افزایش ضریب تبدیل در دوره‌ های 49-21 و 49-1 روزگی را در پی‌ داشت (0/05>P). استفاده از سطح 10 درصدی تفاله لیمو غلظت کلسترول خون را کاهش و تولید آنتی‌ بادی علیه گلبول‌ های قرمز خون گوسفندی در سن 35 و 42 روزگی را افزایش داد (0/05>P). اگرچه سطح هموگلوبین و درصد هماتوکریت تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت (0/05<P) ولی مقدار مواد واکنش‌گر با تیوباربیوتیک اسید تحت تأثیر قرار گرفت (0/05>P). به‌ طورکلی استفاده از تفاله لیموترش تا سطح 7/5 درصد جیره بدون تأثیرمعنی‌ دار بر وزن بدن می‌ تواند سیستم ایمنی بدن را تحریک کند، بنابراین جایگزین مناسبی برای جیره‌های طیور می‌ باشد.

کلیدواژه‌ها


  1. رضایی، م.؛ کریمی­ ترشیزی، م.ا. و روزبهان. ی.، 1390. تعیین اثرات فیبر خوراکی بر عملکرد و مورفولوژی روده باریک جوجه‌ های گوشتی. نشریه علوم دامی. جلد 90، شماره 1، صفحات 52 تا 60.
  2. رضوی، ن.؛ وحدت‌ پور، ت. و ابراهیم‌ نژاد، یحیی.، 1396. اثرات مصرف سطوح مختلف تفاله لیمو­ترش و کاهش انرژی و پروتئین جیره بر هورمون‌ های مربوط به رشد، فرآسنجه‌ های خون و عملکرد جوجه‌ های گوشتی. پژوهش‌ های تولیدات دامی.جلد 8، شماره 16، صفحات 94 تا 102.
  3. صادقی، ک. و نوبخت، ع.، 1394. اثر تفاله‌ های لیمو، انگور و سیب بر عملکرد، صفات لاشه، خصوصیات دستگاه گوارش، مورفولوژی روده و صفات ایمنی در جوجه‌ های گوشتی. نشریه پژوهش‌ های علوم دامی ایران. جلد 7، شماره 4، صفحات 366 تا 377.
  4. مهرآبادی، م.؛ شریعتمداری، ف. و کریمی­ ترشیزی، م.ا.، 1390. ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ اﺛﺮ آﻧﺘﻲ بیوفین، ﭘﺮوبیوتیک ﮔﺎلیپرو و آنتی بیوتیک ویرجینامایسین در جیره ﺣﺎوی ﺟﻮ ﺑﺮ ﻋﻤﻠﻜﺮد، ﻛﻠﺴﺘﺮول و ﺗﺮی‌ گلیسرید خون و پاسخ ایمنی SRBC در جوجه‌ های گوشتی. ﻓﺼﻠﻨﺎمه تحقیقات گیاهان دارویی ایران. جلد 27، شماره 3، صفحات 431 تا 439.
  5. نوبخت، ع.، 1392. تأثیرات استفاده از سطوح گوناگون تفاله لیموترش خشک بر عملکرد و متابولیت‌ های خون مرغ‌ های تخم‌ گذار مسن با جیره‌ های بر پایه ذرت. نشریه علوم دامی ایران. جلد 4، شماره 44، صفحات 397 تا 404.
  6. Abbasi, H.; Seidavi, A.; Liu, W. and Asadpour, L., 2015. Investigation on the effect of different levels of dried sweet orange (Citrus sinensis) pulp on performance, carcass characteristics and physiological and biochemical parameters in broiler chicken. Saudi Journal of Biological Science. Vol. 22, pp: 139-146.
  7. AOAC. 2000. Official methods of analysis: and association of official analytical chemist. 15th ed. Virgina: USA.
  8. Basir, R. and Toghyani, M., 2017. Effect of dietary graded levels of dried lemon (citrus aurantifulia) pulp on performance, intestinal morphology, and humoral immunity in broiler chickens. International Journal of Recycling of Organic Waste in Agriculture. Vol. 6, pp: 125-132.
  9. Bradley, G.L.; Savage, T.F. and Timm, K.I., 1994. The effects of supplementing diets with saccharomyces cervisiae var. boulardi on male poultry performance and ileal morphology. Poultry Science. Vol. 73, pp: 1766-1770.
  10. Chand, N.; Durrani, F.R.; Ahmad, S. and Khan, A., 2011. Immuno modulatory and hepatop rotective role of feed-added Berberis lyceum in broiler chicks. Journal of the Science of Food and Agriculture. Vol. 91, No. 10, pp: 1737- 1745.
  11. Chaudry, M.A.; Badshan, A. and Bibi, N., 2004. Citrus waste utilization in poultry rations. European Poultry Science. Vol. 68, pp: 206-210.
  12. Choct, M., 2009. Managing gut health through nutrition. British Poultry Science. Vol. 50, pp: 9-15.
  13. Chowdhury,S.R.;Chowdhury,S.D.and Smith, T.K., 2003. Effects of dietary garlic on cholesterol metabolism in laying hens. Poultry Science. Vol. 81, pp: 1856-1862.
  14. Ebrahimi, A.; Santini, A.; Alise, M.; Pourhossein. Z.; Miraalami, N. and Seidavi, A.R.,2015. Effect of dried Citrus sinensis peel on gastrointestinal microbiota and immune system traits of broiler chickens. Italalian Journal of Animal Science. Vol. 14, No. 4, pp: 712-717.
  15. Fabris, N.; Mocchegiani, E.andProvinciali, M., 1995. Pituitarythyroid axis and immune system: A reciprocal neuroendocrine–immune interaction. Hormone Research. Vol. 43, pp: 29-38.
  16. Frank, A.; Hans, H. and Earth, A., 2010. Effects of oral and intracecal pectin administration on blood lipids in minipigs. British Poultry Science. Vol. 30, pp: 745-754.
  17. Grasman, K.A., 2010. In vivo functional test for assessing immunotoxicity in birds (Ed.), Immunotoxicity testing: methids and protocolos, methodsin molecular biology no Humana Press, product. 387397 p.
  18. Hetland, H.; Choct, M. and Svihus, B., 2004. Role of insoluble non-starch polysaccharides in poultry nutrition. World’s Poultry Science Journal. Vol. 60, pp: 415-422.
  19. Hexeberg, S.; Willumsen, N.; Rotevatn, S.; Hexeberg, E. and Berge, R.K., 1993. Cholesterol induced lipid accumulation in myocardial cells of rats. Cardiovascular Research. Vol. 27, pp: 442-446.
  20. Hougee, S.; Sanders, A. and Faber, J., 2005. Decreased pro-inflammatory cytokine production by LPS-stimulated PBMC upon in vitro incubation with the flavonoids apigenin, luteolin or chrysin, due to selective elimination of monocytes macrophages. Biochemical Pharmacol. Vol. 69, pp: 241-248.
  21. Ibrahim, M.R.; El-Banna, H.M.; Omara, I.I. and Suliman, A., 2011. Evaluation of nutritive value of some citrus pulp as feedstuffs in rabbit diets. Pakistan Journal of Nutrition. Vol. 10, pp: 667-674.
  22. Karasawa, K.; Uzuhashi, Y.; Hirota, M. and Otani, H., 2011. Matured fruit extract of date palm tree (Phoenixdactylifera L.) stimulates the cellular immune system in mice. Journal of Agricultural and Food Chemistry. Vol. 59, No. 20, pp: 11287-11293.
  23. Kilic, B. and Richards, M.P., 2003. Lipid oxidation in poultry doner kebab: Pro-oxidative and antioxidative factors. Journal of Food Science. Vol. 68, pp: 686-689.
  24. Langhout, D.J.; Schutte, J.B.; Van Leeuwen, P.; Wiebenga, J. and Tamminga, S., 1999. Effect of dietary high and lowmethylated citrus pectin on the activity of the ileal microflora and morphology of the small intestinal wall of broiler chicks. British Poultry Sci. Vol. 40, pp: 340-347.
  25. Leveille, G.A. and Sauberlich, H.E., 1966. Mechanism of the cholesterol- depressing effect of pectin in the cholesterol fed rat. Journal of Nutrition. Vol. 88, pp: 209-214.
  26. Lu, J.; Long, X.; He, Z., Shen, Y.; Yang, Y.; Pan, Y.; Zhang, J. and Li, H., 2018. Effect of dietary inclusion of dried citrus pulp on growth performance, carcass characteristics, blood metabolites and hepatic antioxidant status of rabbits. Journal of Applied Animal Research. Vol. 46, No. 1, pp: 529-533.
  27. Martillotti, F.; Bartocci, S. and Terramoccia, S., 1996. Guida all’alimentazione dei ruminanti da latte. INEA, Rome (Italy).
  28. Montagne, L.; Pluske, J.R. and Hampson, D.J., 2003. A review of interactions between dietary fibre and the intestinal mucosa, and their consequences on digestive health in young non-ruminant animals. Animal Feed Science Technology. Vol. 108, pp: 95-117.
  29. Mourao, J.L.; Pinheiro, V.M.; Prates, J.A.M.; Bessa, R.J.B.; Ferreira, L.M.A.; Fontes, C.M.J.A. and Ponte, P.I.P., 2008. Effect of dietary dehydrated pasture and citrus pulp on the performance and meat quality of broiler chickens. Poultry Science. Vol. 87, pp: 733-743.
  30. Nazok, A. and Rezaei, M., 2010. Effect of different levels of dried citrus pulp on performance, egg quality, and blood parameters of laying hens in early phase of production. Tropical Animal Health & Production. Vol. 42, pp: 737-742.
  31. Nie, W. and Zhang, X.Y., 1999. Progress of the immune modulating effect of polysaccharides and their mechanism. Chinese Pharmacology Bulletin. Vol. 15, pp: 3-15.
  32. Nobakht, A., 2013. Effects of different levels of dried lemon (Citrus aurantifulia) pulp on performance, carcass traits, blood biochemical and immunity parameters of broilers. Iran Journal Applied Animal Science. Vol. 3, pp: 145-151.
  33. Nordi, E.C.P.; Costa, R.L.D.; David, C.M.G.; Parren, G.A.E.; Freitas, A.C.B.; Lameirinha, L.P.; Katiki, L.M.; Bueno, M.S.; Quirino, C.R. and Gama, P.E., 2014. Supplementation of moist and dehydrated citrus pulp in the diets of sheep artificially and naturally infected with gastrointestinal nematodes on the parasitological parameters and performance. Veterinary Parasitology. Vol. 205, No. 3, pp: 532-539.
  34. Oluremi, O.I.A.; Ojighen, V.O. and Ejembi, E.H., 2006. The nutritive potentials of sweet orange (Citrus sinensis) rind in broiler production. International Journal of Poultry Science. Vol. 5, No. 7, pp: 613-617.
  35. Rao, B.; Soufir, J.C.; Martin, M. and David, G., 1989. Lipid peroxidation in human spermatozoa as related to midpiece abnormalities and motility. Gamete Research. Vol. 24, No. 2, pp: 127-134.
  36. Rizal, Y.; Mahata, M.E.; Andriani, M. and Wu, G., 2010. Utilization of juice wastes as replacement in broiler diet. Internaional Journal of Poultry Science. Vol. 9, pp: 886-889.
  37. Santos, G.T.; Lima, L.S.; Schogor, A.L.B.; Romero, J.V.; De Marchi, F.E.; Grande, P.A.; Santos, N.W.; Santos, F.S. and Kazama, R.,2014. Citrus pulp as a dietary source of antioxidants for lactating Holstein cows fed highly polyunsaturated fatty acid diets. Asian-Australasian Journal of Animal science. Vol. 27, pp: 1104-1113.
  38. Shahelian, R.M.D., 2005. Decreased pro-inflammatory cytokine production by LPS-stimulated PBMC upon in vitro incubation with the flavonoids apigenin, luteolin or chrysin, due to selective elimination of monocytes / macrophages. Bloch Pharmacy. Vol. 69, pp: 241-248.
  39. Shastry, G.A., 1983. Veterinary clinical pathology. 2nd edn. CBS Publishers and Distributors, New Delhi.
  40. Spence, K.M., 2002. In vivo evaluation of immune modulatory properties of crude extracts of Echinacea species and fractions isolated from Echinacea purpurea. PhD Thesis, University of southern Queensland, Australia. 110 p.
  41. Tabook, N.M.; Kadim,I.T.;Mahgoub,O.andAlMarzooqi, W., 2006. The effect of date fiber supplemented with an exogenous enzyme on the performance and meat quality of broiler chickens. British Poultry Science. Vol. 47, pp: 73-82.
  42. Voragen, A.G.J.; Beldman, G. and Schols, H., 2001. Chemistry and enzymology of pectin. Advanced Dietary Fiber Technologies B. V. McCleary and L. Prosky, ed. Blackwell Science, Oxford, Vol.  5, pp: 379-398.
  43. Xu, Z.R.; Hu, C.H.; Xia, M.S.; Zhan, X.A. and Wang, M.Q., 2003. Effects of dietary fructooligosaccharide on digestive enzyme activities, intestinal microflora & morphology of male broilers. Poult. Sci. Vol. 82, pp: 1030-1036.
  44. Zarei, M.; Ehsani, M. and Torki, M., 2011. Productive performance of laying hens fed wheat- based diets included olive pulp with or without a commercial enzyme product. African Journal of Biotechnology. Vol. 20, pp: 4303-4312.
  45. Zhu, Q.Y.; Huang, Y. and Chen, Z.Y., 2000. Interaction between flavonoids and α-tocopherol in human Low Density Lipoprotein. J of Nutritional Biochemis. Vol. 11, pp: 14-21.