پیراسنجه‌های رشد، نرخ مرگ و میر و نسبت بهره‌برداری ماهی زرده (Euthynnus affinis Cantor, 1849)، در آب‌های استان هرمزگان

نوع مقاله: زیست شناسی (جانوری)

نویسندگان

پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان، موسسۀ تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

چکیده

ماهی ­زرده یکی از تون ماهیان اقتصادی در شمال خلیج ­فارس و دریای­ عمان می‌ باشد. به ­منظور الگوی بهره‌ برداری مناسب از ذخایر این­ گونه نیاز است که برخی شاخص‌ های پویایی ­شناسی جمعیت آن دائماً مورد بررسی و سنجش قرار گیرد. اطلاعات مورد نظر به ­صورت تصادفی ساده از سه تخلیه‌ گاه عمده اصلی بندرجاسک، بندرعباس و بندرلنگه در استان هرمزگان از فروردین تا اسفند 1394 جمع‌ آوری شدند. میانگین طول چنگالی ماهیان زرده 60/1 سانتی‌ متر بود. ­مقادیر  a­و­b در رابطه طول- وزن به­ ترتیب 5-10× 12/ 2 و 2/84 به ­دست آمدند که بیان­ کننده رشد آلومتریک این ­گونه می‌ باشد. پیراسنجه‌ های رشد L∞ ،و t0 به ­ترتیب 90/9 سانتی‌ متر، 0/78 بر سال و 0/15- سال به ­دست آمدند. طول چنگالی ماهی زرده در پایان یک ­سالگی، دو­سالگی و سه ­سالگی به­ ترتیب 53/8، 73/9 و 83/1 سانتی‌ متر بود. شاخص رشد برابر با 8/77 محاسبه شد که با سایر مطالعات صورت گرفته مطابقت داشت. مرگ و میر کل، طبیعی و صیادی به ­ترتیب برابر با ­2/49، ­0/85 و 1/64 بر سال بودند. مقادیر Fopt و Flimit به ­عنوان نقاط مرجع زیستی به­ ترتیب 0/43 و 0/56 بر سال محاسبه شدند. نسبت بهره‌ برداری برای این­ گونه 0/66 تخمین زده شد. نتایج این بررسی نشان داد که برداشت از ذخایر ماهی زرده در استان هرمزگان بیش از حد بوده و پیشنهاد می‌ شود در جهت مدیریت صید ­این گونه ­و با کاهش تلاش صید اقدامات لازم صورت گیرد.

کلیدواژه‌ها


  1. ابراهیمی، م.، 1385. مطالعات مستمرهیدرولوژی وهیدروبیولوژی خلیج فارس وتنگه هرمز (آب های محدوده استان هرمزگان). مؤسسه تحقیقات شیلات ایران (موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور). تهران. 154 صفحه.
  2. درویشی، م.، 1395. ارزیابی توسعه صید سنتی ماهی هوور (Thunnus tonggol) با استفاده از شاخص‌ های دینامیک جمعیت در خلیج‌ فارس و دریای عمان (آب‌های استان هرمزگان). پایان‌ نامه دکتری. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. 192 صفحه.
  3. درویشی، م.؛ بهزادی، س. و سالارپور، ع.، 1383. برخی از خصوصیات پویایی جمعیت ماهی زرده (Euthynnus affinis)، در آب‌ های استان هرمزگان. مجله پژوهش و سازندگی در امور دام و آبزیان. سال 4، شماره 60، صفحات 70 تا 75.
  4. صادقی، ح.ر.؛ اکبرزاده، آ.؛ سوری‌نژاد، ا. و نوری، ا.، 1395. وﯾﮋﮔﯽ‌ﻫﺎی رﺷﺪ و ﺗﻨﻮع ﻓﻨﻮﺗﯿﭙﯽ ﻣﺎﻫﯽ زرده (affinisEuthynnus)، در ﺧﻠﯿﺞ ﻓﺎرس (آب‌ های هرمزگان). ﻧﺸﺮﯾﻪ ﭘﮋوﻫﺶ­ ﻫﺎی ﻣﺎﻫﯽ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﮐﺎرﺑﺮدی، سال چهارم، شماره ،4 صفحات 25 تا 38.
  5. Ahmed, Q.; Bilgin, S. and Bat, L., 2016. Length based growth estimation of most commercially important Scombridae from offshore water of Pakistan Coast in the Arabian Sea. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. Vol. 16, pp: 155-167.
  6. Al-Zibdah, M. and Odat, N., 2007. Fishery, status, growth, reproduction biology and feeding habits of two Scombroid fish from the Gulf of Aquaba, Red Sea. Lebanese Science Journal. Vol. 8, pp: 3-20.
  7. Azpeitia, R.M.; López-Martínez, J.; Rábago-Quiroz, C.H.; Nevárez-Martínez, M.O. and Herrera-Valdivia, E., 2013. Growth and mortality rates of Pseudupeneus grandisquamis and Urobatis halleri bycatch species in the shrimp fishery. Hidrobiológica. Vol. 23, pp: 386-393.
  8. Biswas, S.P., 1993. Manual of methods in fish biology, South Asian publishers. 175 p.
  9. Cadima, E.L., 2003. Fish Stock Assessment Manual. FAO Fisheries Technical Paper No. 393. Rome. 161 p.
  10. Collette, B.B. and Nauen, C.E., 1983. FAO Species Catalogue. Vol. 2. Scombrids of the world. An annotated and illustrated catalogue of tunas, mackerels, bonitos and related species known to date. Rome: FAO. FAO Fish. Synop. 137 p.
  11. Froese, R., 2006. Cube law, condition factor and weight-length relationships: history, meta-analysis and recommendations. Journal of Applied Ichthyology. Vol. 22, pp: 241–253.
  12. Froese, R. and Binohlan, C., 2000. Empirical relatonships to estimate asymptotic length, length at first maturity and length at maximum yield per recruit in fishes, with a simple method to evaluate length frequency data Journal of Fish Biology. Vol. 56, pp: 758-773.
  13. Froese, R.; Tsikliras, A.C. and Stergious, K.I., 2011. Editorial note on weight-length relations of fishes. Acta Ichthyologica et  Piscatoria. Vol. 41, pp: 261-263.
  14. Gayanilo, F.C.; Sparre, P. and Pauly, D., 1996. The FAO ICLARM Stock Assessment Tools (FiSAT), User's guide. (Fisheries). FAO Computerized Information Series. No. 8. Rome, Italy. 126 p.
  15. Ghosh, S.; Pillai, N.G.K. and Dhokia, H.K., 2010. Fishery, population characteristics and yield estimates of coastal tunas at Veraval. Indian Journal of Fisheries. Vol. 57, pp: 7-13.
  16. Haddon, M., 2011. Modelling and QuantitativeMethods in Fisheries.' 2nd edn, Chapman and Hall. 449 p.
  17. Hoeing, J.M.; Csirke, M.J.; Sanders, A.; Abella, M.G.; Andreoli, D.;Levi, S., Ragonese, M.; Al-Shoushani, M. and El-musa, M., 1987. Data Acquisition for Length-Based Stock Assessment: Report of Working Group. Vol. 4, pp: 343-352.
  18. IOTC. 2015. Assessment of longtail tuna using data poor catch-based methods (IOTC-2015 WPNT05-22), Retrieved August 12, 2016. http://www.iotc.org.
  19. Jenings, S.; Kaiser, M.J. and Reynolds, D., 2001. Marine fish ecology. Blackwell Science. Ltd. 417 p.
  20. Johnson, M.G. and Tamatamah, R.A., 2013. Length frequency distribution, mortality rate and reproductive biology of kawakawa (Euthynnus affinis-Cantor, 1849) in the Coastal Waters of Tanzania. Pakistan Journal of Biological Sciences. Vol. 16, pp: 1270-1278.
  21. Kasim, H. M. and Abdussamad, E. M., 2003. Stock assessment of coastal tunas along the east coast of India.  In: Somvanshi, V. S., Vargh ese, S. and Bhargava, A. K. (Eds), Proc. Tuna Meet 2003. pp: 42-53.
  22. Kaymaram, F. and Darvishi, M., 2012. Growth and mortality parameters of Euthynnus affinis in the northern part of the Persian Gulf and Oman Sea. Indian Ocean Tuna Commission (IOTC), Working Party on Neritic Tunas (WPNT), IOTC-2012-WPNT02-14. pp: 1-14.
  23. Khan, M. Z., 2004. Age and growth, mortality and stock assessment of Euthynnus affinis from Maharashtra waters. Indian Journal of Fisheries. Vol. 51, pp: 209-213.
  24. King, M., 2010. Fisheries biology assessment and management fishing. Second Edition. Blackwell publishing Ltd. 382 p.
  25. Mudumala, V.K.; Farejiya, M.K.; Mali, K.S.; Rao, K.R.; Ankush, P.S. and Anandhan, S., 2018. Investigations on the age, growth and mortality parameters of Kawakawa, Euthynnus affinis (Cantor, 1849) from the North west coast of India. International Journal of Aquatic Biology. Vol. 6, pp: 21-24.
  26. Patterson, K., 1992. Fisheries for pelagic species: An empirical approach to management targets. Review in Fish Biology and Fisheries. Vol. 2, pp: 321-338.
  27. Pauly, D., 1980. On the interrelationships between natural mortality, growth parameters, and mean environmental temperature in 175 fish stocks. Journal Du Conseil International Pour L'Exploration De La Mer. Vol. 39, pp: 175-192.
  28. Pauly, D., 1984. Fish population dynamics in tropical waters: A manual for use with programmable calculators, ICLARM Stud. Rev. Vol. 8, pp: 325-356.
  29. Pauly, D., 1987. A review of the ELEFAN system for analysis of length-frequency data in fish and aquatic invertebrates. pp: 7-34. In D. Pauly and G. R. Morgan (eds). Length-based methods in Fisheries research. ICLARM conference proceedings. 468 p.
  30. Pauly, D. and Morgan, G.R., 1987. Length-Based method in fisheries research. International Center for Living Aquatic Resources Management.Kuwait Institute for Science Research. 468 p.
  31. Pauly D. and Munro, J., 1984. Once more on the comparision of growth in fish and invertebrates, Fishbyte. Vol. 2, 21 p.
  32. Pillai, P.P.; Pillai, N.G.; Sathianandan, T.V. and Kesavan Elaythu, M.N.K., 1993. Fishery Biology and stock assessment of Scomberomorous commerson (lacepede) from the South West Coast in India. IPTP Collective. Vol. 8, pp: 56-61. 
  33. Pitcher, T.J., 2002. A bumpy old road: Size-base methods in fisheries assessment. In: Hand book of Fish Biology and Fisheries: Vol.2, (Fisheries. Hart, P.J.B. and Reynolds, J.D.,). Blackwell Publishing, Oxford. 210 p.
  34. Rohit, P.; Chellappan, A.; Abdusssamad, E.M.; Joshi, K.K.; Koya, K.P.S.; Sivadas, M.; Ghosh, S.; Rathinam, A.M.M.; Kemparaju, S.; Dhokia, H.K.; Prakasan, D. and Beni, N., 2012. Fishery and bionomics of the little tuna, Euthynnus affinis (Cantor, 1849) exploited from Indian waters. Indian Journal of Fisheries. Vol. 59, pp: 33- 42.
  35. Sparre, P. and Venema, S.C., 1992. Introduction to tropical fish Stock Assessment. Part 1 Manual, FAO, Rome, Italy. 375 p.
  36. Sulistyaningsih, R.K.; Jatmiko, I. and Wujdi, A., 2014. Length frequency distribution and population parameters of kawakawa (Euthynnus affinis-Cantor, 1849) caught by purse seine in the Indian Ocean (a Case Study in Northwest Sumatera IFMA 572. Vol. 20, pp: 1-14.
  37. Taghavi, M.S.A.; Hashemi, S.A. and Kochanian, P., 2010. Population biology and assessment of Kawakawa (Euthynnus affinis) in Coastal Waters of the Persian Gulf and Sea of Oman (Hormozgan Province). Iranian Journal of Fisheries Sciences. Vol. 9, pp: 315-326.
  38. Weatherley, A.H., 1972. Growth and ecology of fish populations. Academic Press, London. 258 p.
  39. Yesaki, M., 1989. Estimate of age and growth of Kawa kawa (Euthynnus affinis) longtail tuna (Thunnus tonggol) and frigate tuna (Auxis thazard) from the Gulf of Thailand based on length data. Ino-pac. Tuna, Dev. Mgt. Programme. ITPT/89/GEN. Vol. 17, pp: 94-108.
  40. Yesaki, M., 1989. Estimates of age and growth of kawakawa (Euthynnus affinis), longtail tuna (Thunnus tonggol) and frigate tuna (Auxis thazard) from the Gulf of Thailand based on length data. Indo-Pacific Tuna Development and Management Programme, IPTP/89/GEN. Vol. 17, pp: 94-108.