تعیین ارزش غذایی، تولید گاز و تجزیه‌پذیری گیاهان شورزیست سالیکورنیا (Salicornia europaea)، کاکل (Suaeda aegyptiaca) و گتک (Halocnemum strobilaceum) در گوسفند

نوع مقاله: تغذیه

نویسندگان

1 بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشارزی و منابع طبیعی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بوشهر، ایران

2 گروه علوم دامی، دانشکده علوم دامی و صنایع غذایی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران

3 بخش تغذیه، موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

10.22034/aej.2020.110147

چکیده

ارزش غذایی گیاهان شورزیست سالیکورنیا (europaeaSalicornia)، گتک (Halocnemum strobilaceum) و کاکل یا سیاه ‌شور مصری (aegyptiacaSuaeda) با تعیین ترکیب شیمیایی، تولید گاز به روش آزمایشگاهی و تجزیه پذیری شکمبه‎ ای با استفاده از 3 راس گوسفند نر فیستولا‏گذاری شده ارزیابی شد. نتایج آزمایش نشان داد که میزان پروتئین گتک، کاکل و سالیکورنیا به ­ترتیب  12/8، 9/55 و 5/88 درصد، بود. بالاترین میزان الیاف نامحلول در شوینده خنثی و الیاف نامحلول در شوینده اسیدی در کاکل (40/1 درصد و 27/6 درصد) مشاهده شد. سالیکورنیا بالاترین میزان سدیم (4/67 درصد) را داشت. مقدار بیش ­تری سرب درگتک (4/42 میلی‌ گرم در کیلوگرم) در مقایسه با سالیکورنیا و کاکل مشاهده شد. میزان کادمیوم گتک (2/53 میلی ‌گرم بر کیلوگرم) بیش ­تر از کاکل و سالیکورنیا بود. مقدار تانن در سالیکورنیا (0/64 درصد) بیش از گتک (0/27 درصد) و کاکل (0/12 درصد) بود. گیاه کاکل نسبت به گتک و سالیکورنیا تولید گاز تجمعی بالاتری داشت. میزان اسیدهای چرب کوتاه زنجیر در بین گیاهان مورد مطالعه از 0/32 تا 0/45 میلی مول بود که کم ‏ترین مقدار مربوط به گتک و بیش ترین مقدار مربوط به کاکل بود (0/0001>P). بخش سریع تجزیه ماده‌ خشک در گیاه سالیکورنیا بیش ‌ترین (38/2 درصد) و در کاکل کم ‌ترین (26/8 درصد) مقدار را داشت (0/0001>P). بخش کند تجزیه ماده‌ خشک در گیاه کاکل (22/5 درصد) بیش ­تر از سالیکورنیا (15/1 درصد) و گتک (13/9 درصد) بود (0/001>P). کم ترین میزان تجزیه ‌پذیری پروتئین مربوط به گتک بود (0/05>P). در کل نتایج آزمایش نشان داد که این گیاهان می ‌توانند به ­عنوان منابع خوراکی برای نشخوارکنندگان در مناطق با اراضی شور و سواحل دریا مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


  1. ابرغانی، ا.؛ چاجی، م.؛ منصوری، ه.؛ مموئی، م.؛ میرزاده، خ. و روشن فکر، ه.، 1394. ارزیابی ترکیب شیمیایی، انرژی قابل متابولیسم و گوارش پذیری سه گیاه شورپسند مورد تعلیف شتر به روش آزمایشگاهی. نشریه پژوهش و سازندگی. سال 28، شماره1، صفحات 29 تا 42.
  2. اسدی، م.، 1380. فلور ایران . تیره اسفناج . جلد 38. انتشارات موسسه تحقیقات جنگل­ ها و مراتع.
  3. باشتینی، ج. و توکلی، ح.، 1381. تعیین ارزش غذایی پنج گونه غالب از گیاهان شورپسند مناطق کویری استان خراسان. نشریه پژوهش و سازندگی. سال 15، شماره 2، صفحات 2 تا 5.
  4. ترابیان، ع. و مهجوری، م.، 1381. بررسی اثر آبیاری با فاضلاب روی جذب فلزات سنگین بوسیله سبزی‎های برگی جنوب تهران. نشریه علوم خاک و آب. سال 16، شماره 2، صفحات 189 تا 196.
  5. حسینی ­نژاد، ز.؛ یوسف ­الهی، م. و فضائلی، ح.، 1391. ارزش غذایی پنج گونه گیاهان شورپسند در منطقه سیستان. نشریه علوم دامی ایران. سال 43، شماره 3، صفحات 1 تا 10.
  6. خورسندی، ف.؛ وزیری، ژ. و عزیزی ­زهان، ع.ا.، 1389. شوروزی: استفاده پایدار از منابع آب و خاک شور در کشاورزی. انتشارات کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران. 320 صفحه.
  7. دانش ­مسگران، م. و حیدریان، ن.، 1379. تعیین بخش‌های مختلف نیتروژن ‌دار مواد خوراکی مورد استفاده نشخوارکنندگان در استان خراسان. نشریه علوم و صنایع کشاورزی. سال 14، شماره 2، صفحات 79 تا 93.
  8. رزاقی، ع.؛ ولی ‎زاده، ر. و ترحمی، م.، 1394. ترکیب شیمیایی، تجزیه ‎پذیری و تولید گاز گیاهان شورزیست سلمکی سفید (Aeluropus littoralis) و چمن شور (Salsola rigida) علف شور ،(Atriplex canesences). نشریه پژوهش ­های علوم دامی ایران. سال 7، شماره 1، صفحات 1 تا 11.
  9. رنجبر، غ.ح.؛ پیرسته ‌انوشه، ه. و بناکار، م.ح.، 1395. مروری بر پژوهش ­های انجام شده بر روی هالوف یت­ها در ایران. دومین کنگره بین المللی و چهاردهمین کنگره ملی علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران. رشت. 9 تا 11 شهریور ماه.
  10. ریاسی، ا.؛ دانش مسگران، م.؛ نصیری ­مقدم، ح. و ضمیری، م.ج.، 1384. تعیین ترکیب شیمیایی، ضرایب تجزیه پذیری، نسبت ناپدید شدن شکمبه­ ای- روده ­ای و مدل ­های هضمی ماده خشک و پروتئین خام چهار گونه گیاهان شورزیست (کوشیا، آتریپلکس، سیاه شور و دانارک). نشریه علوم و صنایع کشاورزی. سال 19، شماره 1، صفحات 98 تا 110.
  11. شریفی راد، م.؛ حشمتی، غ. و باقریه نجار، م. ب.، 1395. بررسی اثر شدت­ های برداشت مختلف و مراحل فنولوژیکی بر تغییرات ذخایر کربوهیدرات ‎های محلول در دو گونه Halocnemum strobilaceum و Halostachys caspica (مطالعه موردی: مراتع شهرستان گمیشان واقع در شمال­ غرب استان گلستان). نشریه فیزیولوژی محیطی گیاهی. سال 11، شماره 41، صفحات 48 تا 77.
  12. کافی، م.؛ صالحی، م. و عشقی زاده، ح.ر.، 1389. کشاورزی شورزیست: راهبردهای مدیریت گیاه، آب و خاک. انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد. مشهد. 380 صفحه.
  13. Alloway, B.J., 1990. Heavy metal in soils. John Wiley and Sons Inc. New York. pp: 20-27.
  14. Anele, U.Y.; Sudekum, K.H.; Hummel, J.; Arigbede, O.M.; Oni, A.O.; Olanite, J.A. and Jolaosho, A.O., 2011. Chemical characterization, in vitro dry matter and ruminal crude protein degradability and microbial protein synthesis of some cowpea (Vigna unguiculata L. Walp) haulm varieties. Animal Feed Science and Technology. Vol. 163, pp: 161-169.
  15. Attia-Ismail, S.A., 2008. Role of minerals in halophyte feeding to ruminants. In: M.N.V. Prasad (ed.). Trace Elements: Nutritional Benefits, Environmental Contamination, and Health Implications. pp: 701-720.
  16. Attia-Ismail, S.A., 2015. Plant secondary metabolites of halophytes and salt tolerant plants, In: El Shaer and Squires, editors. Halophytic and Salt Tolerant Feedstuffs: Impacts on Nutrition, Physiology and Reproduction of Livestock. CRC Press. pp: 127-142.
  17. Ayyad, M.A. and El-Ghareeb, R.E.M., 1982. Salt marsh vegetation of the Western Mediterranean desert of Egypt.Vegetatio. Vol. 49, No 1, pp: 3-19.
  18. Ben Salem, H.; Norman, H.C.; Nefzaoui, A.; Mayberry, D.E.; Pearce, K.L. and Revell, D.K., 2010. Potential use of Oldman saltbush (Atriplex nummularia Lindl.) in sheep and goat feeding. Small Ruminant Research. Vol. 91, pp: 13-28.
  19. Benjamin, R.W.; Oren, E.; Katz, E. and Becker, K., 1992. The apparent digestibility of Atriplex barclayana and its effect on nitrogen balance in sheep. Animal Production. Vol. 54, pp: 259-264.
  20. Blummel, M. and Bullerdieck, P., 1997. The need to complement gas production measurements with residue determination from in sacco degradability to improve the prediction of voluntary intake of hays. Animal Science. Vol. 64, pp: 71-75.
  21. Blummel, M. and Ørskov, E.R., 1993. Comparison of gas production and nylon bag degradability of roughages in predicting feed intake in cattle. Animal Feed Science and Technology. Vol. 40, pp: 109-119.
  22. Dzowela, B.H.; Hove, L.; Topps, J.H. and Mafongoya, P.L., 1995. Nutritional and anti nutritional characters and rumen degradability of dry matter and nitrogen for some multipurpose tree species with potential for agroforestry in Zimbabwe. Animal Feed Science and Technology. Vol. 55, pp: 207-214.
  23. El Shaer, H.M., 2010. Halophytes and salt-tolerant plants as potential forage for ruminants in the Near East region. Small Ruminant Research. Vol. 91, pp: 3-12.
  24. El-Tantawy, H., 2018. The Nutritional Value of some Desert plants in Kuwait. Arabian Pennisula. Taeckholmia. Vol. 22, No. 1, pp: 35-45.
  25. Getachew, G.; Makkar, H.P.S. and Becker, K., 2002. Tropical browses: contents of phenolic compounds, in vitro gas production and stoichiometric relationship between short chain fatty acid and in vitro gas production.The Journal of Agricultural Science. Vol. 139, pp: 341-352.
  26. Glenn, E.P.; Brown, J.J. and O'Leary, J.W., 1998. Irrigating crops with seawater. Scientific American. Vol. 729, No. 2, pp: 76-81.
  27. Goering, H.K. and Van Soest, P.J., 1970. Forage Fiber Analysis (Apparatus Reagents, Procedures and Some Applications). Agriculture Handbook. United States Department of Agriculture, Washington DC.
  28. Hoffman, P.C.; Sievert, S.J.; Shaver, R.D., Welch, D.A. and Combs, D.K., 1993. In situ dry matter, protein and fiber degradation of perennial forages. Journal of Dairy Science. Vol. 76, pp: 2632-2642.
  29. Imai, H.; kinoshita, M. and Ohnishi, M., 2004. Chemi-cal characterization of glycerolipds and cere-brosides in halophytic plant, Salicornia europaea. Journal of Oleo Science. Vol. 53, pp: 337-341.
  30. Isaacs, J. and Owens, F.N., 1972. Protein soluble in rumen fluid. Journal of Animal Science. Vol. 35, No. 1, pp: 267-272.
  31. Ishikawa, N.; Shmizu, K.; Koizumi, T.; Shimizu, T. and Enishi, O., 2002. Nutrient value of saltwort (Salicornia herbacea. L) as feed for ruminants. Asian Australian Journal of Animal Science. Vol. 15, pp: 998-1001.
  32. Jackson, F.S.; Barry, T.N.; Lascano, C. and Palmer, B., 1994. The extractable and bound condensed tannin content of leaves from tropical tree, shrub and forage legumes. Journal of Science Food Agriculture. Vol. 71, pp: 103-110.
  33. Kadereit, G.; Ball, P.; Beer, S.; Mucina, L.; Sokoloff, D.; Teege, P.; Yaprak, A.E. and Freitag, H., 2007. A taxonomic nightmare comes true: phylogeny and biogeography of glassworts (Salicornia L. henopodiaceae). Taxon. Vol. 56, pp: 1143-1170.
  34. Kafi, M.; Zamani, G. and Poyan, M., 2010. Study the domestication possibility of four halophyte species using brakish and saline irrigation water. Iranian Journal of Range and Desert Research. Vol. 172, pp: 276-291.
  35. Kraidees, M.S.; Abouheif, M.A.; Al-Saiady, M.Y.; Tag Eldin, A. and Metwally, H., 1998. The effect of dietary inclusion of halophyte Salicornia bigelovii Torr on growth performance and carcass characteristics of lambs. Animal Feed Science and Technology. Vol. 76, No. 1-2, pp: 149-159.
  36. Laudadio, V.; Tufarelli, V.; Dario, M.; Hammadi, M.; Seddik, M.M.; Lacalandra, G.M. and Dario, C., 2009. A survey of chemical and nutritional characteristics of halophytes plants used by camels in Southern Tunisia. Tropical animal health and production. Vol. 41, No. 2, pp: 209-215.
  37. Lila, Z.A.; Mohammed, N.; Kanda S.; Kamada, T. and Itabashi, H., 2003. Effect of saponin on ruminal fermentation with particular reference to methane production in vitro. Journal of Dairy Science. Vol. 86, pp: 3330-3336.
  38. Makkar, H.P.S., 2005. In vitro gas methods for evaluation of feeds containing phytochemicals. Animal. Feed Science and Technology. Vol. 123, pp: 291-302.
  39. Masters, D.G.; Benes, S.E. and Norman, H.C., 2007. Biosaline agriculture for forage and livestock production. Agriculture, Ecosystems and Environment. Vol. 119, pp: 234-248.
  40. Mcsweeny, C.S.; Palmer, B.; McNeill, D.M. and Krause, D.O., 2001. Microbial interaction with tannin: nutritional consequences for ruminants. Animal Feed Science and Technology. Vol. 91, pp.83-93.
  41. Menke, K.H. and Steingass, H., 1988. Estimation of the energetic feed value obtained from chemical analysis and gas production using rumen fluid. Animal Research and Development. Vol. 28, pp: 7-55.
  42. Milic, D.; Lukovic, J.; Ninkov, J., 2012. Heavy metal content in halophytic plants from inland and maritime saline areas. Central European Journal of Biology. Vol, 7, pp: 307-317.
  43. Mishra, A. and Tanna, B., 2017. Halophytes: Potential Resources for Salt Stress Tolerance Genes and Promoters. Frontiers in Plant Science. Vol. 8, 829 p.
  44. Nugent, J.H. A. and Mangan, J.L., 1978. Rumen proteolysis of fraction 1 leaf protein, casein and bovine serum albumin. Proceedings of the Nutrition Society. Vol. 37, 48 p.
  45. Ørskov, E.R. and McDonald, I., 1979. The estimation of protein degradability in the rumen from incubation measurements weighted according to rate of passage. The Journal of Agricultural Science. Vol. 92, No. 2, pp: 499-503.
  46. Ozturk, M.; Boer, B.; Barth, H.J.; Breckle, S.W.; Clusener-Godt, M. and Khan, M.A., 2011.Sabkha Ecosystems. Volume III: Africa and Southern Europe. Springer. pp: 1-148.
  47. Rezvani Moghaddam, P. and Koocheki, A., 2004. History of research on salt-affected lands of Iran. In Prospects of Saline Agriculture in the Arabian Peninsula. pp: 83-95.
  48. Russell, J.B.; O'connor, J.D.; Fox, D.G.; Van Soest, P.J. and Sniffen, C.J., 1992. A net carbohydrate and protein system for evaluating cattle diets: I. Ruminal fermentation. Journal of Animal Science. Vol. 70, pp: 3551-3561.
  49. SAS Institute Inc. 2009 .SAS/STAT User’s Guide: Version 9.2. 2nd edn. SAS Institute Inc; Cary, NC, USA.
  50. Sullivan, J.E.; Owens, F.N. and Shockey, B.J., 1973. Corn roasting temperature e nutrient availability. Journal of Animal Science. Vol. 37, pp: 291-298.
  51. Swingle, R.S.; Glenn, E.P. and Squires, V., 1996. Growth performance of lambs fed mixed diets containing halophyte ingredients.Animal Feed Science and Technology. Vol. 631, No. 4, pp: 137-148.
  52. Tag El-Din, A.E., 2012. Halophytes as feedstuffs in feeding farm animals, a review. Journal Agricultural and Environmental Science. Vol. 11, No. 2, pp. 1-33.
  53. Tavendale, M.H.; Meagher, L.P.; Pacheco, D.; Walker, N.; Attwood, G.T. and Sivakumaram, S., 2005. Methane production from in vitro rumen incubations with Lotus pedunculatus and Medicago sativa, and effects of extractable condensed tannin fractions on methanogenesis. Animal Feed Science and Technology. Vol. 124, pp: 403-419.
  54. Theodorou, M.K.; Williams, B.A.; Dhanoa, M.S.; McAllan, A.B. and France, J., 1994. A simple gas production method using a pressure transducer to determine the fermentation kinetics of ruminant feedstuffs. Animal Feed Science and Technology. Vol. 48, pp: 185-197.
  55. Turgut, L.; Yanar, M.; Tuzemen, N. and Comakli, B., 2008. Effect of maturity stage on chemical composition in situ ruminal degradability kinetics of meadow hay in Awassi sheep. Journal of Animal and Veterinary Advances. Vol. 7, No. 9, pp: 1061-1065.
  56. Van Soest, P.J.; Robertson, J.B. and Lewis, B.A., 1991. Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber, and nonstarch polysaccharides in relation to animal nutrition.Journal of Dairy Science. Vol. 74, No. 10, pp: 3583-3597.
  57. Yasseen, B.T.; Abu-Al-Basal, M.A. and Alhadi, F.A., 2010. An analysis of leaf growth under osmotic stress. Journal of Plant Science. Vol. 5, pp: 391-401.
  58. Zakery-Asl, M.A.; Bolandnazar, S.; Oustan, S.H. and Tabatabaei, S.J., 2014. Effects of NaCl salinity and nitrogen levels on growth, and vitamin C and nitrate concentrations of halophyte vegetable Suaeda aegyptiaca. Journal of Water and Soil Science. Vol. 24, No. 1, pp: 239-250.