بررسی اثرات مواجهه کوتاه‌مدت شرایط تنش حرارتی-رطوبتی بر رشد و نمو جنین در موش های آزمایشگاهی باردار

نوع مقاله: زیست شناسی (جانوری)

نویسندگان

1 گروه اقلیم‌شناسی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه،دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

3 گروه علوم و مهندسی محیط‌زیست، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

10.22034/aej.2020.110333

چکیده

تنش ‌های حرارتی-رطوبتی از مهم ­ترین عوامل محیطی موثر بر رشد جنین و سلامت مادران باردار است و مطالعات در این زمینه محدود بوده‌ اند. هدف این پژوهش بررسی اثرات مواجهه کوتاه‌ مدت در برابر تنش‌ های حرارتی-رطوبتی در قالب شاخص THI بر رشد و نمو جنین در موش می ‌باشد و به این منظور از مدل ­های حیوانی (موش NMRI) استفاده شده است. در مطالعه حاضر موش ‌های NMRI با سن 7 تا 8 هفته باردار در طول دوره دوم بارداری استفاده شده است. روزانه به­ صورت کوتاه ‌مدت (3، 5، 8، 10 و 15 دقیقه) و در بازه زمانی 1 هفته در برابر تنش‌های حرارتی-رطوبتی در محفظه طراحی شده قرار گرفتند. دوره ­های قرارگیری مطابق با نقاط رشد و تکامل جنین انسان طراحی شده است. مواجهه با تنش‌ های حرارتی-رطوبتی در دوره دوم (روز بارداری: 14-6/5) بارداری در مدت زمان 7 روز، افزایش میزان مرگ و میر مادران، کاهش وزن قد جنین و وزن جفت را نسبت به گروه شاهد نشان می ‌دهد، این افزایش در سطح معنی‌داری (0/01 >p-value) مورد آزمون قرار گرفت. هم­ چنین با افزایش سطح تنش (حرارت-رطوبتی) در سطوح مختلف شاخص، ناهنجاری­ های جنینی (اگزوهپاتیک، بدشکلی صورت، بدن C شکل، نقایص ساختاری گوش، همانژیوم و چسبندگی اندام حرکتی) افزایش نشان داده است. آزمون t دو نمونه مستقل و ANOVA معنی ­داری موارد فوق را در سطح (0/01 >p-value) تایید نموده‌ اند. نتایج این پژوهش می ‌تواند در تدوین برنامه ‌های مراقبتی، درمانی و آموزش مادران باردار موثر بوده و جهت پایش تنش‌ های حرارتی-رطوبتی و طراحی سیستم‌ های هشدار دهنده مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


  1. Arens, E.A.; Gonzalez, R. and Berglund, L., 1986. Thermal comfort under an extended range of environmental conditions. ASHRAE Transactions. 92 p.
  2. Beltran, A.; Wu, J. and Laurent, O., 2014. Associations of meteorology with adverse pregnancy outcomes: a systematic review of preeclampsia, preterm birth and birth weight. International journal of environmental research and public health. Vol. 11, No. 1, pp: 91-172.
  3. Bianca, W., 1962. Relative importance of dry-and wet-bulb temperatures in causing heat stress in cattle. Nature. Vol. 195, pp: 251-252.
  4. Bianchi-Demicheli, F.; Lüdicke, F.; Spinedi, F.; Major, A.L.; Kulier, R.; Campana, A. and Gyr, T., 2001. Association between weather conditions and the incidence of emergency gynecological consultations. Gynecologic and Obstetric Investigation. Vol. 51, No. 1, pp: 55-59.
  5. Blazejczyk, K.; Epstein, Y.; Jendritzky, G.; Staiger, H. and Tinz, B., 2012. Comparison of UTCI to selected thermal indices. International Journal of Biometeorology. Vol. 56, No. 3, pp: 515-535.
  6. Bohmanova, J.; Misztal, I. and Cole, J., 2007. Temperature-humidity indices as indicators of milk production losses due to heat stress. Journal of Dairy Science. Vol. 90, No. 4, pp: 1947-1956.
  7. Bruckner, T.A.; Modin, B. and Vågerö, D., 2014. Cold ambient temperature in utero and birth outcomes in Uppsala, Sweden, 1915–1929. Annals of epidemiology. Vol. 24, No. 2, pp:  116-121.
  8. Butler, A.S. and Behrman, R.E., 2007. Preterm birth: causes, consequences, and prevention: National Academies Press.
  9. Cargill, B. and Stewart, R., 1966. Effect of humidity on total heat and total vapor dissipation of Holstein cows. Trans. ASAE. Vol.  9, No. 5, pp: 702-706.
  10. Council, N.R., 1971. A guide to environmental research on animals: National Academies.
  11. Czeizel, E. and Elek, E., 1967. Seasonal changes in the frequency of fetal damages and fertility. Gynecologic and Obstetric Investigation. Vol. 164, No. 2, pp: 89-95.
  12. da Silva, R.G. and Maia, A.S.C.,  2012. Principles of animal biometeorology (Vol. 2): Springer Science & Business Media.
  13. da Silva, R.G. and Maia, A.S.C., 2013. Thermal stress indexes Principles of Animal Biometeorology (pp: 207-229): Springer.
  14. Dłuski, D.; Mierzyński, R.; Poniedziałek-Czajkowska, E. and Leszczyńska-Gorzelak, B., 2018. Adverse pregnancy outcomes and inherited thrombophilia. Journal of perinatal medicine. Vol. 46, No. 4, pp: 411-417.
  15. Dulskiene, V. and Maroziene, L., 2001. Impact on environmental factors on the reproductive system and fetal development. Medicina (Kaunas, Lithuania). Vol. 38, No. 11, pp: 1072-1077.
  16. Frederiksen, L.E.; Ernst, A.; Brix, N.; Lauridsen, L.L.B.; Roos, L.; Ramlau-Hansen, C.H. and Ekelund, C.K., 2018. Risk of adverse pregnancy outcomes at advanced maternal age. Obstetrics & Gynecology. Vol. 131, No. 3, pp: 457-463.
  17. Gosling, S.N.; Bryce, E.K.; Dixon, P.G.; Gabriel, K.M.; Gosling, E.Y.; Hanes, J.M. and Muthers, S., 2014. A glossary for biometeorology. International journal of biometeorology. Vol. 58, No. 2, pp: 277-308.
  18. Hamid, H.Y.; Abu Bakar Zakaria, M.Z.; Yong Meng, G.; Haron, A.W. and Mohamed Mustapha, N., 2012. Effects of elevated ambient temperature on reproductive outcomes and offspring growth depend on exposure time. The Scientific World Journal.
  19. Jendritzky, G.; de Dear, R. and Havenith, G., 2012. UTCI, Why another thermal index? International Journal of Biometeorology. Vol. 56, No. 3, pp: 421-428.
  20. Johnson, H.; Ragsdale, A.; Berry, I. and Shanklin, M., 1962. Effect of various temperature-humidity combinations on milk production of Holstein cattle. Research Bulletin. 791 p.
  21. Johnson, H.; Ragsdale, A.; Berry, I. and Shanklin, M.D., 1963. Temperature-humidity effects including influence of acclimation in feed and water consumption of Holstein cattle. Missouri Agr. Exp. Sta. Res. Bul. 846 p.
  22. Kántor, N. and Unger, J., 2011. The most problematic variable in the course of human-biometeorological comfort assessment the mean radiant temperature. Central European Journal of Geosciences. Vol. 3, No. 1, pp: 90-100.
  23. Kramer, M.S., 2003. The epidemiology of adverse pregnancy outcomes: an overview. The Journal of nutrition. Vol. 133, No. 5, pp: 1592S-1596S.
  24. Kyle, W., 1994. editor The human bioclimate of Hong Kong. Proceedings of the Contemporary Climatology Conference, Brno TISK LITERA, Brno.
  25. Lajinian, S.; Hudson, S.; Applewhite, L.; Feldman, J. and Minkoff, H.L., 1997. An association between the heat humidity index and preterm labor and delivery: a preliminary analysis. American Journal of public health. Vol. 87, No. 7, pp: 1205-1207.
  26. Lam, D.A. and Miron, J.A., 1996. The effects of temperature on human fertility. Demography. Vol. 33, No. 3, pp: 291-305.
  27. Mahmoudi, P.; Tavousi, T.; Wereski, S. and Kamak, M.M., 2019. Comparative evaluation of sultry indices in the mid-south of Iran. Theoretical and Applied Climatology. pp: 1-13.
  28. Malek, M., 2015. Pregnancy and Occupation. Occupational Medicine Quarterly Journal. Vol. 7, No. 2, pp: 85-97.
  29. McDonald, A.; McDonald, J.C.; Armstrong, B.; Cherry, N.; Delorme, C.; D-Nolin, A. and Robert, D., 1987. Occupation and pregnancy outcome. Occupational and environmental medicine. Vol. 44, No. 8, pp: 521-526.
  30. McGregor, G.R., 2012. Human biometeorology. Progress in Physical Geography. Vol. 36, No. 1, pp: 93-109.
  31. Okun, M.L.; Roberts, J.M.; Marsland, A.L. and Hall, M., 2009. How disturbed sleep may be a risk factor for adverse pregnancy outcomes a hypothesis. Obstetrical & gynecological survey. Vol. 64, No. 4, pp: 273.
  32. Parnell, A.M. and Rodgers, J.L., 1998. Seasonality of induced abortion in North Carolina. Journal of Biosocial Science. Vol. 30, No. 03, pp: 321-332.
  33. Parsons, K., 2014. Human thermal environments: the effects of hot, moderate, and cold environments on human health, comfort, and performance: Crc Press.
  34. Prentice, A.M.; Goldberg, G.; Davies, H.; Murgatroyd, P. and Scott, W., 1989. Energy-sparing adaptations in human pregnancy assessed by whole-body calorimetry. British Journal of Nutrition. Vol. 62, No. 0), pp: 5-22.
  35. Ravagnolo, O.; Misztal, I. and Hoogenboom, G., 2000. Genetic component of heat stress in dairy cattle, development of heat index function. Journal of Dairy Science. Vol. 83, No. 9, pp: 2120-2125.
  36. Ruff, C.B., 1994. Morphological adaptation to climate in modern and fossil hominids. American Journal of Physical Anthropology. Vol. 37, No. No. 19, pp: 65-107.
  37. Sadler, T.W., 2011. Langman's medical embryology: Lippincott Williams & Wilkins.
  38. Steadman, R.G., 1979. The assessment of sultriness. Part II: effects of wind, extra radiation and barometric pressure on apparent temperature. Journal of Applied Meteorology. Vol. 18, No. 7, pp: 874-885.
  39. Talukder, S. and Haque, A., 2003. Frequency of abortion in different seasons and age groups. Mymensingh medical journal: MMJ. Vol. 12, No. 1, pp: 8-10.
  40. Tan, K.; Karim, S.; Ratnam, S. and Kottegoda, S., 1984. Epidemiologic analysis of fetal death in utero in Singapore. International Journal of Gynecology & Obstetrics. Vol. 22, No. 3, pp: 181-188.
  41. Thomas, P., 2004. Under the Weather: How Weather and Climate Affect Our Health: Summersdale Publishers LTD ROW.
  42. Tselepidaki, I.; Asimakopoulos, D.; Katsouyanni, K.; Moustris, C.; Touloumi, G. and Pantazopoulou, A., 1995. The use of a complex thermohygrometric index in predicting adverse health effects in Athens. International journal of biometeorology. Vol. 38, No. 4, pp: 194-198.
  43. Valencia-Barrera, R.; Comtois, P. and Fernández González, D., 2002. Bioclimatic indices as a tool in pollen forecasting. International journal of biometeorology. Vol. 46, No. 4, pp: 171-175.
  44. Vitali, A.; Segnalini, M.; Bertocchi, L.; Bernabucci, U.; Nardone, A. and Lacetera, N., 2009. Seasonal pattern of mortality and relationships between mortality and temperature-humidity index in dairy cows. Journal of Dairy Science. Vol. 92, No. 8, pp: 3781-3790.
  45. Wells, J.C. and Cole, T.J., 2002. Birth weight and environmental heat load: A between‐population analysis. American Journal of Physical Anthropology. Vol. 119, No. 3, pp: 276-282.
  46. Yousef, M.K., 1985. Stress physiology in livestock. Volume I. Basic principles: CRC press.