سنجش ارتباط غلظت عناصر کمیاب با پارامترهای رشد (طول و سن) در شگ ماهی دریایی (Alosa braschnikowi) در سواحل استان گیلان

نوع مقاله: بوم شناسی

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان ، صومعه سرا، ایران

2 گروه علوم دریایی، پژوهشکده حوضه آبی دریای خزر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

10.22034/aej.2020.112706

چکیده

در این مطالعه 34 عنصر مختلف ازجمله فلزات سنگین سمی و غیرسمی در بافت کبد، عضله، گناد، کلیه و پوست شگ ماهی دریایی (Alosa braschnikowi) بررسی شد. هم ­چنین ارتباط بین تجمع این عناصر با پارامترهای رشد (سن و طول) و شاخص ­های فیزیولوژیک (ضریب چاقی، وزن نسبی و شاخص کبدی) مورد بررسی قرار گرفت. تعداد 74 عدد ماهی در فصول صیادی (پاییز 96 بهار 97) از سه ایستگاه آستارا، انزلی و کیاشهر در سواحل جنوبی دریای خزر تهیه شد. اندازه­ گیری عناصر با استفاده از دستگاه ICP- OES انجام گرفت. اختلاف بین بافت ­ها از نظر تجمع غلظت فلزات معنی­ دار بود به ‌طوری ‌که حداکثر میانگین غلظت فلزات کروم، مولیبدن و استرونسیوم در بافت عضله، فلزات آلومینیم، آرسنیک، باریم، منگنز، وانادیوم و نیکل در بافت پوست، فلزات کادمیوم، کبالت، لیتیوم و سرب در بافت کلیه، فلزات مس و آهن در بافت کبد و فلز روی در بافت گناد مشاهده شد. در هر پنج بافت عضله، پوست، کلیه، کبد و گناد بیش ­ترین غلظت فلزات مربوط به آهن و کم ­ترین غلظت فلزات مربوط به باریم، نیکل و کادمیم بود. بررسی ارتباط غلظت فلزات در بافت­ ها با پارامترهای رشد (طول و سن) نشان داد که بین فلزات آرسنیک، کادمیم، کبالت، کروم، مس، آهن، منگنز، استرونسیوم و روی با پارامترهای رشد همبستگی مثبت معنی‌ دار وجود دارد و قوی‌ ترین رابطه مثبت و معنی ‌دار بین فلز مس با سن بود (0/05>p)و (0/40=R) . هم­ چنین بین فلزات آرسنیک، آهن، آلومینیم، باریم، کروم، مس، لیتیوم، مولیبدن، منگنز، نیکل، سرب و استرونسیوم با شاخص ­های فیزیولوژیک همبستگی مثبت وجود داشت.

کلیدواژه‌ها


  1. Stolberg, F.; Borysova, O.; Mitrofanov, I.; Barannik, V. and Eghtesadi, P., 2006. Global international water assessment. 14 p.
  2. Plaskett, D. and Potter, I., 1979. Heavy metal concentrations in the muscle tissue of 12 species of teleost's from cockburn sound, Western Australia. Australian Journal of Marine and Freshwater Research. Vol. 30, No. 5, pp: 607.
  3. Mohammadnabizadeh, S.; Pourkhabbaz, A.; Afshari, R. and Nowrouzi, M., 2012. Concentrations of Cd, Ni, Pb, and Cr in the two edible fish species Liza klunzingeri and Sillago sihama collected from Hara biosphere in Iran. Toxicological & Environmental Chemistry. Vol. 94, No. 6, pp: 1144-1151. ‏
  4. Mance, G., 1990. Pollution threat of heavy metals in aquatic environments. Elsevier, London.
  5. Adriano, D.C., 1986. Trace element in the terrestrial environment. Springer Verlag, Berlin, Heidelberg, New York. 536 p.
  6. Coad, B.W., 2012. The freshwater fishes of Iran. Adopted from www.Briancoad.com
  7. Dural, M.; Goksu, Z.L. and Ozark, A.A., 2007. Investigation of heavy metal levels in economically important fish species captured from the Tuzla Lagoon. Food Chemistry. Vol. 102, pp: 415-421.
  8. Filazi, A.; Baskaya, R. and Kum, C., 2003. Metal concentration in tissues of the Black Sea fish Mugil auratus from sinop-Icliman. Turkey. Human & Experimental Toxicology. Vol. 22, pp: 85-87.
  9. Canli, M. and Atli, G., 2003. The relationships between heavy metal (Cd, Cr, Cu, Fe, Pb, Zn) levels and the size of six Mediterranean fish species. Environmental Pollution. Vol. 121, pp: 129-136.
  10. Muramoto, S., 1983. Elimination of copper from Cu-contaminated fish by long term exposure to EDTA and freshwater. Journal Environmental Science Health. Vol. 18, No. 3, pp: 455-461.
  11. Neugebauer, E.A.; Sans Cartier, G.L. and Wakeford, B.J., 2000. Methods for the determination of metals in wildlife tissues using various atomic absorption spectrophotometry techniques. Canadian Wildlife Service. 65 p.