تعیین نرخ رشد، مرگ‌ و میر و نسبت بهره‌برداری ماهی تون منقوش (Auxis thazard ) در آب‌های شمال خلیج‌فارس و دریای عمان (محدوده استان هرمزگان)

نوع مقاله: زیست شناسی (جانوری)

نویسندگان

پژوهشکده اکولوژی خلیج‌فارس و دریای عمان، موسسۀ تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، بندرعباس، ایران

10.22034/aej.2020.112957

چکیده

ماهی تون منقوش یکی از گونه‌ های خانواده تون ماهیان در شمال خلیج ‌فارس و دریای عمان است. به ­منظور دست‌یابی به الگوی بهره‌ برداری مناسب از ذخایر این گونه نیاز است که برخی شاخص‌ های پویایی شناسی جمعیت آن مورد بررسی و سنجش قرار گیرد. اطلاعات مورد نظر به ­صورت تصادفی ساده از سه تخلیه­ گاه عمده اصلی بندرسیریک، بندرعباس و بندرلنگه در استان هرمزگان از فروردین تا اسفند 1395 جمع‌ آوری شدند. میانگین طول چنگالی ماهیان تون منقوش 33/9 سانتی ‌متر بود. مقادیر a و b در رابطه طول- وزن به ­ترتیب  6-10× 2 و 3/3 برآورد شدند که بیان‌ کننده رشد آلومتریک این گونه می ‌باشد. پیراسنجه‌های رشد L∞ ،و t0 به ­ترتیب 53/2 سانتی ‌متر، 0/8 بر سال و 0/17- سال به ­دست آمدند. طول چنگالی ماهی تون منقوش در پایان یک ‌سالگی، دوسالگی و سه‌سالگی به­ ترتیب 32/3، 43/8 و 48/1 سانتی‌ متر بود. شاخص رشد برابر با 7/7 محاسبه شد که با سایر مطالعات صورت گرفته مطابقت داشت. مرگ ‌ومیر کل، طبیعی و صیادی به ­ترتیب برابر با 2/45، 1/03 و 1/42 بر سال بودند. مقادیر Fopt و Flimit به ­عنوان نقاط مرجع زیستی به ­ترتیب 0/52 و 0/68 بر سال محاسبه شدند. نسبت بهره ‌برداری برای این گونه 0/58 تخمین زده شد.

کلیدواژه‌ها


  1. ابراهیمی، م.، 1385. مطالعات مستمر هیدرولوژی و هیدروبیولوژی خلیج‌فارس و تنگه هرمز (آب‌ های محدوده استان هرمزگان). مؤسسه تحقیقات شیلات ایران (موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور). تهران. 154 صفحه. 
  2. درویشی، م.، 1395. ارزیابی توسعه صید سنتی ماهی هوور (Thunnus tonggol) با استفاده از شاخص‌ های دینامیک جمعیت در خلیج ‌فارس و دریای عمان (آب‌ های استان هرمزگان). پایان ‌نامه دکتری. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. 192 صفحه.
  3. Abdussamad, E.M.; Pillai, P.P.; Kasim, H.M. and Balasubramaniam, T.S., 2005. Fishery and population characteristics of coastal tunas at Tuticorin. Journal Marine Biology. India. Vol. 1, pp: 50-56.
  4. Abussamad, E.M.; Koya, K.P.; Rohith, P. and Kuriakaose, S., 2013.  Neritic tuna fishery along the Indian coast and biology and population characteristics of longtail and frigate tuna. IOTC–WPNT03. Vol. 1, pp: 2-8.
  5. Biswas, S.P., 1993. Manual of methods in fish biology, South Asian publishers. 157 p.
  6. Cadima, E.L., 2003. Fish Stock Assessment Manual. FAO fisheries Technical Paper No. 393. Rome. 161 p.
  7. Dudley, R.G.; Aghanashinikar, A.P. and Brothers, E.B., 1992. Management of the Indo-Pacific Spanish mackerel (Scomberomorus commerson) in Oman. Fisheries Research. Vol 15, pp: 17-43.
  8. Froese, R. and Binohlan, C., 2000. Empirical relationships to estimate asymptotic length, length at first maturity and length at maximum yield per recruit in fishes, with a simple method to evaluate length frequency data. Journal of Fis h Biology. Vol 56, pp: 758-773.
  9. Gayanilo, F.C.; Sparre, P. and Pauly, D., 1996. The FAO ICLARM Stock Assessment Tools (FiSAT), User''s guide. (Fisheries). FAO Computerized Information Series. No. 8. ROME, ITALY. 126 p.
  10. Ghosh, S.; Pillai, N.G.K. and Dhokia, H.K., 2010. Fishery, population characteristics and yield estimates of coastal tunas at Veraval. Indian Journal of Fisheries. Vol 2, pp: 7-13.
  11. Ghosh, S.; Sivadas, M.; Abdussamad, E.M.; Rohit, P.; Koya, K.P.; Joshi, K.K. and Sebastine, M., 2012. Fishery, population dynamics and stock structure of frigate tuna Auxis thazard (Lacepede, 1800) exploited from Indian waters. Indian Journal of Fisheries. Vol. 59, pp: 95-100.
  12. Haddon, M., 2011. Modelling and QuantitativeMethods in Fisheries. 2nd edn, Chapman and Hall. 449 p.
  13. Hamidi, F.; Jaliadi, M. and Rizal, M., 2018. Structure of size and growth pattern of frigate mackerel (Auxis thazard) in fish landing base of ujong baroh meulaboh. International Journal of Fisheries and Aquatic Research. Vol. 3, pp: 16-21. 
  14. Hartaty, H. and Setyadji, B., 2016. Parameter Populasi Ikan Tongkol Krai (Auxis thazard) Di Perairan Sibolga dan Sekitarnya. Journal Bawal Widya Riset Perikanan Tangkap. Vol 3, pp: 183-190.
  15. Herera, M. and Pierre, L., 2009. Status of IOTC databases for neritic tuna. IOTC-2009-WPDCS-06. 46 p.
  16. Indian Ocean Tuna Commission (IOTC)., 2014. Report of the Fourth Session of the IOTC Working Party on Neritic Tunas Phuket, Thailand WPNT04– R[E]. 58 p.
  17. Iswarya, D. and Sujatha, K., 2012.  Fishery and some aspects of reproductive biology of two coastal species of tuna, Auxis thazard (Lacepède, 1800) and Euthynnus affinis (Cantor, 1849) off north Andhra Pradesh, India. Indian Journa Fisheries. Vol 4, pp: 67-76.
  18. Joseph, L.; Maldeniya, R. and Van der Knaap, M., 1986. Fishery and age and growth of kawakawa (E. affinis) and frigate tuna (A. thazard). In: Collective Volume of Working Documents presented at the Expert Consultation on Stock Assessment of Tunas in the Indian Ocean, Colombo, Sri Lanka, 4-8 December Indo-Pacific Tuna Development Management Programme. Vol. 2, pp: 113-123.
  19. Kasim, H.M., 2002. Fishery, growth, mortality rates and stock assessment of Auxis thazard (Lacepede) along Tuticorin coast, Gulf of Mannar. In: Ayyappan, S., Jena, J. K. and Mohan Joseph, M. (Eds.), The Fifth Indian Fisheries Forum Proceedings, Bhubaneswar. Orissa. 355 p.
  20. Lessen, H. and Medley, P., 2000. Virtual population analysis. Apractical manual for stock assessment. FAO fisheries technical paper No. 400, Rome, FAO. 129 p.
  21. Patterson, K., 1992. Fisheries for pelagic species: An empirical approach to management targets. Review in Fish Biology and Fisheries. Vol. 2, pp: 321-338.
  22. Pauly, D. and Morgan, G.R., 1987. Length-Based method in fisheries research. International Center for Living Aquatic Resources Management.Kuwait Institute for Science Research. 468 p.
  23. Pauly, D. and Munro, J., 1984. Once more on the comparision of growth in fish and invertebrates, Fishbyte. 2,21.
  24. Pauly, D., 1980. On the interrelationships between natural mortality, growth parameters, and mean environmental temperature in 175 fish stocks. Journal Du Conseil International Pour L''Exploration De La Mer. Vol. 39, pp: 175-192.
  25. Pauly, D., 1984. Fish population dynamics in tropical waters: A manual for use with programmable calculators, ICLARM Stud. Rev. Vol. 8, pp: 325-356.
  26. Pauly, D., 1987. A review of the ELEFAN system for analysis of length-frequency data in fish and aquatic invertebrates. pp: 7-34. In D. Pauly and G. R. Morgan (eds). Length-based methods in Fisheries research. ICLARM conference proceedings. 468 p.
  27. Pillai, P.P.; Pillai, N.G.; Sathianandan, K.T.V. and Kesavan Elaythu, M.N.K., 1993. Fishery Biology and stock assessment of Scomberomorous commerson (lacepede 1800) from the South_West Coast in India.IPTP Collective. Vol. 8, pp: 56-61. 
  28. Roberts, E.P.; Eggleston, D. and James, G.D., 1997. Frigate tuna Auxis thazard in New Zealand waters (note). Fisheries Research Division, Ministry of Agriculture and Fisheries. Wellington, New Zealand.
  29. Tao, Y.; Mingrul, C.; Jianguo, D.; Zhenbin, L. and Shengyun, Y., 2012.  Age and growth changes and population dynamics of the black pomfret (Parastromateus niger) and the frigate tuna (Auxis thazard) in the Taiwan Strait. Department of Oceanography, Xiamen University, Xiamen 361005, China Lat. Am. Journal Aquatic Research. Vol 3, pp: 649-656.