اثر همه گیری کووید-19 بر آلاینده دی اکسیدنیتروژن در پنج پناهگاه حیات وحش و شهرهای بزرگ مجاور آن ها در ایران

نوع مقاله : محیط زیست جانوری

نویسندگان

1 آموزشکده کشاورزی شهریار، دانشگاه فنی و حرفه ای استان تهران، ایران

2 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم زیستی، واحد ورامین- پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، پیشوا، ایران

چکیده

این مطالعه با هدف تعیین اثر بروز همه ­گیری کووید-19 و محدودیت ­­های اجتماعی ناشی از آن بر تغییرات سطوح آلاینده دی­ اکسید نیتروژن در پنج پناهگاه حیات ­وحش ایران شامل حیدری، میانکاله، قمیشلو، بختگان و شادگان و پنج کلان ­شهر نزدیک به آن­ ها به ­ترتیب شامل مشهد، ساری، اصفهان، شیراز و اهواز و مقایسه این داده ­ها با اطلاعات دوره­ زمانی مشابه سال قبل از بروز همه ­گیری انجام شد. داده ­های مورد نیاز پایش جوی از پایگاه اطلاعات ناسا در فاصله زمانی 19 فوریه تا 01 ژوئن 2019 و هم ­چنین برای 19 فوریه تا 01 ژوئن 2020 دریافت شد و در نرم ­افزارهای پایتون، متلب و مینی­تب مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. تحلیل آماری نشان داد که میانگین سطوح آلاینده در سال ­های 2019 بین کلان ­شهرها و بین پناهگاه ­ها اختلاف معنی ­دار داشت در حالی ­که در سال 2020 اختلاف معنی­ دار مشاهده نشد. هم ­چنین نتایج نشان داد که کووید-19 اثر محسوسی را در کاهش مقدار دی ­اکسید نیتروژن در شهر ساری و پناهگاه میانکاله داشته است. مقدار این آلاینده برای پناهگاه شادگان و شهر اهواز در سال 2020 کم ­تر از 2019 بوده است است ولی برای پناهگاه شادگان تفاوت چندانی نداشته است. محدودیت ­های اجتماعی ناشی از بیماری کووید 19 بر روی مقدار دی ­اکسید نیتروژن کلان ­شهر مشهد اثر کاهشی قابل توجه داشته است به ­طوری ­که مقدار این آلاینده در بازه­ سه ماهه مورد مطالعه به طور میانگین 44 درصد کاهش یافته است اما به ­دلیل کمبود اطلاعات در مورد پناهگاه حیدری نمی ­توان برای کل دوره­ سه ماهه قضاوت کرد. دی­ اکسید نیتروژن در پناهگاه بختگان در سه ماهة سال 2019 و 2020 تغییر محسوسی نداشته است هرچند در شهر شیراز تا روز 13 آوریل هم ­زمان با 24 فروردین ماه، مقدار دی ­اکسید نتروژن در اثر بیماری کووید 19 کاهش محسوسی داشته است ولی از 13 آوریل به بعد، مقدار این آلاینده با وجود بیماری کووید 19 بیش ­تر از سال قبل بوده است. انجام مطالعات بیش ­تر برای شناسایی اثرات محدودیت­ کننده ناشی از همه ­گیری کووید-19 بر وضعیت سایر آلاینده­ های جوی در پناهگاه ­های حیات­ وحش ایران پیشنهاد می­ شود.

کلیدواژه‌ها


  1. Anonymous, 1987. Arctic National Wildlife Refuge, Alaska. U.S. Government Printing Office. pp: 135-155.
  2. Atkinson, R.W.; Butland, B.K.; Anderson, H.R. and Maynard, R.L., 2018. Long‐term concentrations of nitrogen dioxide and mortality: A meta‐analysis of cohort studies. Epidemiology (Cambridge, Mass.). Vol. 29, No. 4, pp: 460-472.
  3. Sherwood, B.; Cutler, D. and Burton, J.A., 2002. Wildlife and roads: the ecological impact. The Ecological Impact. Imperial College Press, London, England. pp: 118-124.
  4. Bauwens, M.; Compernolle, S.; Stavrakou, T.; Müller, J.F.; Van-Gent, J.; Eskes, H.; Levelt, P.F.; Van-Der, R.; Veefkind, A.J.P.; Vlietinck, J.; Yu, H. and Zehner,
    C., 2020.
    Impact of Coronavirus Outbreak on NO2 Pollution Assessed Using TROPOMI and OMI Observations. Geophysical Research Letters. Vol. 47, No. 11, pp: 1-16.
  5. Beirle, S.; Platt, U.; Wenig, M. and Wagner, T., 2003. Weekly cycle of NO2 by GOME measurements: A signature of anthropogenic sources. Atmospheric Chemistry and Physics. Vol. 3, No. 6, pp: 2225-2232.
  6. De Boor, G., 2004. Spline Toolbox (7th ed.). The MathWorks Inc., Natick, MA.
  7. De-Foy, B.; Lu, Z. and Streets, D.G., 2016. Satellite NO2 retrievals suggest China has exceeded its NOx reduction goals from the twelfth five‐year plan. Scientific Reports. Vol. 6, No. 1, pp: 35-912.
  8. Duncan, B.N.; Lamsal, L.N.; Thompson, A.M.; Yoshida, Y.; Lu, Z.; Streets, D.G.; Hurwitz, M.M. and Pickering, K.E., 2016. A space‐based, high‐resolution view of notable changes in urban NOx pollution around the world
    (2005‐2014). Journal of Geophysical Research: Atmospheres. Vol. 121, pp: 976-996.
  9. Gadsdon, S.R. and Power, S.A., 2009. Quantifying local traffic contributions to NO2 and NH3 concentrations in natural habitats. Environmental Pollution. Vol. 157, No. 10, pp: 2845-2852.
  10. Gautam, S., 2020. COVID-19: air pollution remains low as people stay at home. Air Quality, Atmosphere, & Health, p.1.
  11. Griffiths, J. and Woodyatt, A., 2020. Wuhan coronavirus: Thousands of cases confirmed as China goes into emergency mode. CNN. Available from edition CNN.com/2020/01/26/ asia/wuhancoronavirus‐update‐intl‐hnk/index.html.
  12. Horowitz, J., 2020. Italy locks down much of the country's north over the coronavirus. The New York Times Retrieved from nytimes.com/2020/03/07/world/Europe/coro‐navirus italy.html, Accessed 25 April 2020.
  13. Kaplan, G. and Avdan Z.Y., 2020. Short report covid-19: Spaceborne nitrogen dioxide over turkey. Eskişehir technical university journal of science and technology A applied sciences and engineering. Vol. 21, No. 2, pp: 251-255.
  14. Leggett, T., 2020. Coronavirus: Global growth ‘could halve’ if outbreak intensifies. BBC. Retrieved bbc.com/news/ business‐51700935, Accessed 25 April 2020.
  15. Newman, J.R.; Schreiber, R.K. and Novakova, E., 1992. Air Pollution Effects on Terrestrial and Aquatic Animals. Air Pollution Effects on Biodiversity. pp: 177-233.
  16. Tan, P.H.; Chou, C.; Liang, J.Y.; Chou, C.K. and Shiu, C.J., 2009. Air pollution ‘holiday effect’ resulting from the Chinese New Year. Atmospheric Environment. Vol. 43,  No. 13, pp: 2114-2124.
  17. Turner, P.R., 2001. Guide to scientific computing. CRC press.