برآورد غلظت کلروفیل A با استفاده از سنجش از دور و اندازه گیری میدانی در تالاب چغاخور

نوع مقاله : محیط زیست جانوری

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران

2 مرکز تحقیقات پسماند و پساب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

چکیده

بهره ­برداری از منابع آب مستلزم شناخت کیفیت آب می ‌باشد، زیرا منابع آب دریافت ­کنندگان نهایی آلودگی به ­دست آمده از فعالیت‌ های انسانی هستند. هدف از این مطالعه، بررسی خصوصیات کیفی آب تالاب چغاخور واقع در استان چهارمحال و بختیاری با استفاده از بررسی‌ های میدانی و نیز اندازه ‌گیری کلروفیل A با استفاده از تصاویر ماهواره ­ای و بررسی همبستگی بین مقادیر کلروفیل حاصل از تصویر ماهواره ‌ای و اندازه‌ گیری میدانی می ‌باشد. بدین منظور کیفیت آب تالاب چغاخور با استفاده از روش آزمایشگاهی و میزان کلروفیل A با استفاده از شاخص NDCI  و آزمایش مورد ارزیابی قرار گرفت. پارامترهای مورد بررسی در نمونه‌ برداری آزمایشگاهی شامل DO، EC، pH، TDS، TSS، کلروفیل A، نیترات، عمق آب، دمای محیط و دمای آب بود. نمونه ‌برداری از 4 ایستگاه در تالاب چغاخور انجام شد و کلیه‌ آزمایش‌ها 24 ساعت بعد از نمونه ‌برداری در آزمایشگاه‌ صورت گرفت. تجزیه و تحلیل داده‌ ها و مقایسه میانگین ­ها با استفاده از آنالیز واریانس دوطرفه و آزمون چند دامنه ­ای دانکن در سطح معنی ­دار 5 درصد انجام شد. میزان همبستگی مقادیر کلروفیل A با مقادیر حاصل از نمونه ‌برداری آب بررسی شد. به ­طورکلی، نتایج همبستگی معنی ­داری را بین مقادیر حاصل از نمونه ‌برداری و مقادیر تخمین زده شده توسط NDCI، برای غلظت کلروفیل A نشان می‌دهد (0/92=R2) و این بدین معناست که می‌ توان از تصاویر ماهواره ‌ای برای تخمین میزان غلظت کلروفیل A استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


  1. جعفری، م.؛ زهتابیان، غ. و احسانی، ا.، 1392. بررسی تغییرات اراضی بیابانی با استفاده از داده ­های سنجش از دور مطالعه موردی: کاشان. فصلنامة تحقیقات مرتع و بیابان ایران. دوره 20، شماره 3، صفحات 644 تا 652.
  2. حاجی ­زاده ذاکر، ن.، 1386. خصوصیات کلروفیل a و تغییرات فصلی آن در فلات قاره‌ جنوبی دریای خزر. مجله‌‌ محیط ‌شناسی. شماره 45، صفحات 45 تا 52.
  3. رحیمی ­بلوچی، ل.؛ زرع­کار، آ. و ملک ­محمدی، ب.، 1391. بررسی تغییرات زیست ­محیطی با استفاده از سنجش از دور و شاخص کیفیت آب (مطالعۀ موردی: تالاب بین­ المللی شادگان). مجله کاربرد سنجش از دور و GIS در علوم منابع طبیعی. شماره 4، صفحات 43 تا 55.
  4. شاپوری، م. و جوانشیر، آ.، 1388. بررسی میزان توده زنده کلروفیل a در دهانه‌ رودخانه تجن. مجله‌ بیولوژی دریا. دوره 1، شماره 3، صفحات 78 تا 88.
  5. شکوهی، ر.؛ حسین­ زاده، ا.؛ روشنایی، ق.؛ علی پور، م. و حسین زاده، س.، 1390. بررسی کیفیت آب دریاچه سد آیدغموش با استفاده از شاخص کیفیت آب (NSFWQI) و بیلان مواد مغذی. مجله سلامت و محیط. شماره 40، صفحات 439 تا 450.
  6. عبادتی، ن. و هوشمندزاده، م.، 1393. بررسی کیفیت آب رودخانۀ دز در ایستگاه آب­سنجی دزفول. اکوهیدرولوژی. شماره 2، صفحات 69 تا 81.
  7. عباسی ­کسبی، ع.؛ داداللهی، س.؛ محمدعسگری، ح.؛ نبوی، م.ب. و علمی ­زاده، ه.، 1396. مدل سازی  پراکنش گونه های ماکروبنتیک منطقه جزر و مدی رودخانه بهمنشیر با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور. فصلنامه محیط زیست جانوری. سال 9، شماره 2، صفحات 243 تا 250.
  8. فاطمی، س.ب. و رضایی، ی.، 1385. مبانی سنجش از دور. انتشارات آزاده. تهران. 350 صفحه.
  9. فتحی، پ.؛ ابراهیمی، ع.؛ میرغفاری، ن. ا. و اسماعیلی، ع‌. ر.، 1392. ارزیابی کیفی آب تالاب چغاخور با استفاده از شاخص‌های BMWP و ASPT. مجله‌ منابع طبیعی. دوره 66، شماره 1، صفحات 81 تا 93. 
  10. فتحی، پ.؛ ابراهیمی، ع. و میرغفاری، ن.، 1395. ارزیابی زیستی تالاب چغاخور با استفاده از درشت بی‌مهرگان. بوم شناسی کاربردی. شماره  15، صفحات 77 تا 89.
  11. موسوی ­ده ­موردی، ل. و بنایی، م.، 1397. تخمین و مدل­ سازی کلروفیل آ با استفاده از ماهواره لندست 8 در آب های ساحلی دیلم. مجله زیست شناسی دریا. سال 10، شماره 38، صفحات 21 تا 29.
  12. Ayeni, A.O. and Adesalu, T.A., 2018. Validating chlorophyll-a concentrations in the Lagos Lagoon using remote sensing extraction and laboratory fluorometric methods. MethodsX. Vol. 5, pp: 1204-1212.
  13. Abdelmalik, K.W., 2018. Role of statistical remote sensing for Inland water quality parameters prediction. The Egyptian Journal of Remote Sensing and Space Sciences. Vol. 21, No. 2, pp: 193-200.
  14. Chawira, M.; Dube, T. and Gumindoga, W., 2013. Remote sensing based water quality monitoring in Chivero and Manyame lakes of Zimbabwe. Physics and Chemistry of the Earth. Vol. 66, pp: 38-44.
  15. Haji Gholizadeh, M.;Melesse, A.M. and Reddi, L., 2016. A Comprehensive Review on Water Quality Parameters Estimation Using Remote Sensing Techniques. Sensors. Vol. 16, No. 8, pp: 1-43.
  16. Howarth, R.W., 1988. Nutrient limitation of net primary production in marine ecosystems. Annual Review of Ecology and Systematics. Vol. 19, pp: 89-110.
  17. Li, X.; Manman, C. and Anderson, B.C., 2009. Design and performance of a water quality treatment wetland in a public park in Shanghai, China. Ecological Engineering. Vol. 35, pp: 18-24.
  18. Mohamed, M.F., 2015. Satellite data and real time stations to improve water quality of Lake Manzalah. Water Science. Vol. 29, pp: 68-76.
  19. Masocha, M.; Murwira, A.; Magadza, C.H.D.; Hirji, R. and Dube, T., 2017. Remote sensing of surface water quality in relation to catchment condition in Zimbabwe. Physics and Chemistry of the Earth. Vol. 100, pp: 13-18.
  20. Mishra, S. and Mishra, R., 2012. Normalized difference chlorophyll index: A novel model for remote estimation of chlorophyll-a concentration in turbid productive waters. Remote Sensing of Environment. Vol. 117, pp: 394-406.
  21. Mushtaq, F. and Nee Lala, M.G., 2016. Remote Estimation of Water Quality Parameters of Himalayan Lake (Kashmir) using Landsat 8 OLI Imagery. Geocarto International. Vol. 32, pp: 274-285.
  22. Nemati varnosfaderany, M.; Mirghaffary, N.; Ebrahimi, E. and Saffianian, A., 2008. Water quality assessment in an arid region using a water quality index. Water Science and Technology. Vol. 60, No. 9, pp: 2319-2327.
  23. Subiyanto, S.; Ramadhanis, Z. and Hafidh Baktiar, A., 2018. Integration of remote sensing technology using Sentinel-2A Satellite images for fertilization and water pollution analysis in Estuaries Inlet of Semarang Eastern Flood Canal. E3S Web of Conferences. Vol. 31, pp: 1-6.
  24. Watanabe, F.; Alcântara, E.; Rodrigues, T.; Rotta, L.; Bernardo, N. and Imai N., 2017. Remote sensing of the chlorophyll-a based on OLI/Landsat-8 and MSI/Sentinel-2A (Barra Bonita reservoir, Brazil). Annals of the Brazilian Academy of Sciences. Vol. 31, pp: 1-14.