بررسی برخی شاخص های خون شناسی و بیوشیمیایی سرم ماهی کفال طلایی (Liza aurata) در خلیج گرگان، دریای خزر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

2 گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

3 اداره امور ماهیان خاویاری استان گلستان، شرکت مادر تخصصی خدمات کشاورزی، گرگان، ایران

10.22034/aej.2020.126837

چکیده

ماهی کفال­ طلایی (Liza aurata) از گونه ­های با ارزش زیستی و حساس دریای خزر می ­باشد. با توجه به امکان صید ماهیان استخوانی دریای خزر تنها در شش ماه دوم هر سال، تحقیق حاضر از پاییز تا زمستان 1394 در دریای خزر (میان ­قلعه) و خلیج گرگان جهت بررسی تاثیر فصل و محل زیست بر شاخص ­های خون­ شناسی و بیوشیمیایی سرم ماهی کفال طلایی صورت گرفت. تعداد 30 قطعه ماهی کفال طلایی که در هر دو فصل به­  صورت تصادفی از دریای خزر و خلیج گرگان با تور پره صید شدند، مورد مطالعه قرار­گرفت. مطالعه خونی به دو بخش مطالعات سرم خونی (آنزیم ­های کبدی، کورتیزول، گلوکز و پروتئین) و مطالعه شاخص ­های خون­ شناسی (سلول ­های خونی و افتراقی) تقسیم شد. بررسی نتایج شاخص ­های آنزیمی نشان داد که مقدار تمامی شاخص ­ها در فصل پاییز دریا بالاترین میزان و زمستان خلیج پایین­ ترین میزان را داشت که حاکی از تاثیر بیش ­تر فصل بر محل نمونه ­برداری بوده است. بررسی نتایج شاخص ­های خون­ شناسی، ایمنی و بیوشیمایی سرم نشان داد که این شاخص ­ها روند یکسانی نداشته و از یک خصوصیت واحد تبعیت نمی­ کنند و هر شاخص در شرایط محیطی و فصول مختلف پاسخ­ های متفاوتی نشان می ­دهند. در مجموع نتایج این تحقیق نشان داد که شاخص ­های خونی و سرمی ماهی کفال در شرایط محیطی و زمانی مختلف پاسخ ­های متفاوتی نشان داده و از این بین پارامترها، شاخص  ­های آنزیمی روند معنی ­داری نشان داده و می­ توانند بیومارکرهای مناسبی محسوب شوند.

کلیدواژه‌ها


پازوکی، چ.؛ ابطحی، ب. و رضایی، ف.، 1388. سنجش میزان فلزات سنگین (Cd, Cr) در بافت پوست و عضله کفال طلایی دریای خزر منطقه انزلی. علوم محیطی. دوره 7، شماره 1، صفحات 21 تا 32.
حافظ ­امینی، پ.؛ عریان، ش. و پریور، ک.، 1382. بررسی اثرات ناشی از استرس کلر و سدیم روی قند خون و هورمون کورتیزول در ماهی کپور معمولی. مجله علمی شیلات ایران. سال 12، شماره 3، صفحات 3 تا 42.
سعیدی، ع. و پورغلام، ر.، 1378. بررسی و مقایسه سلول ­های خونی سفید و شمارش افتراقی آن ­ها در ماهیان قره برون و دراکول. مجله پژوهش و سازندگی. شماره 44. صفحات 10 تا 16.
عضدی، م.؛ ابراهیمی، ع.؛ متقی، ا. و مرشدی، و.،1393. بررسی برخی عوامل بیوشیمیایی پلاسمای خون ماهی انگشت ­قد قزل ­آلای رنگین    ­کمان در طول دوره­ های گرسنگی کوتاه مدت. مجله علمی اقیانوس شناسی. سال 5، شماره 19، صفحات 53 تا 59.
عقیلی، ک. و محمدی، ف. 1389. بررسی میزان صید ماهی کفال پوزه باریک (Liza saliens) در خلیج گرگان. مجله علوم زیستی لاهیجان. سال 4، شماره 4، صفحات 47 تا 56.
کبیریان، م.؛ شاهسونی، د. و کازرانی، ح.، 1391. تعیین میزان فعالیت برخی از آنزیم ­های سرم خون مولدین ماهی سفید. مجله علمی پزشکی ایران. دوره 8، شماره 3، صفحات 74 تا 62.
مهری، ز.؛ تقوی، ل.؛ ولی ­نسب، ت. و پورغلام، ر.، 1395. سنجش غلظت فلزات سنگین (سرب، کادمیوم و جیوه) در عضله ماهی کفال پوزه باریک و ارزیابی خطر ناشی از مصرف آن. علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره 18، ویژه نامه شماره2، صفحات 225 تا 239.
هدایتی، س.ع.؛ باقری، ط.؛ یاوری، و.؛ بهمنی، م. و علیزاده، م.، 1378. بررسی برخی از فاکتورهای بیوشیمیایی سرم خون فیل ماهیان پرورشی (Husohuso) در آب لب­ شور. مجله زیست­شناسی ایران. دوره 21، شماره 4، صفحات 9 تا 19.
Baker, D.W.; Wood, A.M.; Litvak, M.K. and Kieffer, J.D., 2005. Haematology of juvenile (Acipenser oxyrinchus) and (Acipenser brevirostrum) at rest and following forced activity. Journal of Fish Biology. Vol. 66, pp: 208-221.
Di Giulio, R.T. and Hinton, D.E., 2008. The Toxicology of Fishese. Taylor & Francis Group. 1101 p.
Evans, G.O., 2009. Animal Hematotoxicology. CRC Press. 204 p.
Gad, S.C., 2007. Animal Models in Toxicology. CRC Press. 950 p.
Van der Oost, R.; Beyer, J. and Vermeulen, N.P.E., 2003. Fish bioaccumulation and biomarkers inenvironmental risk assessment: a review. Environmental