بررسی برخی شاخص های خون شناسی و بیوشیمیایی سرم ماهی کفال طلایی (Liza aurata) در خلیج گرگان، دریای خزر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

2 گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

3 اداره امور ماهیان خاویاری استان گلستان، شرکت مادر تخصصی خدمات کشاورزی، گرگان، ایران

10.22034/aej.2020.126837

چکیده

ماهی کفال­ طلایی (Liza aurata) از گونه ­های با ارزش زیستی و حساس دریای خزر می ­باشد. با توجه به امکان صید ماهیان استخوانی دریای خزر تنها در شش ماه دوم هر سال، تحقیق حاضر از پاییز تا زمستان 1394 در دریای خزر (میان ­قلعه) و خلیج گرگان جهت بررسی تاثیر فصل و محل زیست بر شاخص ­های خون­ شناسی و بیوشیمیایی سرم ماهی کفال طلایی صورت گرفت. تعداد 30 قطعه ماهی کفال طلایی که در هر دو فصل به­  صورت تصادفی از دریای خزر و خلیج گرگان با تور پره صید شدند، مورد مطالعه قرار­گرفت. مطالعه خونی به دو بخش مطالعات سرم خونی (آنزیم ­های کبدی، کورتیزول، گلوکز و پروتئین) و مطالعه شاخص ­های خون­ شناسی (سلول ­های خونی و افتراقی) تقسیم شد. بررسی نتایج شاخص ­های آنزیمی نشان داد که مقدار تمامی شاخص ­ها در فصل پاییز دریا بالاترین میزان و زمستان خلیج پایین­ ترین میزان را داشت که حاکی از تاثیر بیش ­تر فصل بر محل نمونه ­برداری بوده است. بررسی نتایج شاخص ­های خون­ شناسی، ایمنی و بیوشیمایی سرم نشان داد که این شاخص ­ها روند یکسانی نداشته و از یک خصوصیت واحد تبعیت نمی­ کنند و هر شاخص در شرایط محیطی و فصول مختلف پاسخ­ های متفاوتی نشان می ­دهند. در مجموع نتایج این تحقیق نشان داد که شاخص ­های خونی و سرمی ماهی کفال در شرایط محیطی و زمانی مختلف پاسخ ­های متفاوتی نشان داده و از این بین پارامترها، شاخص  ­های آنزیمی روند معنی ­داری نشان داده و می­ توانند بیومارکرهای مناسبی محسوب شوند.

کلیدواژه‌ها


  1. پازوکی، چ.؛ ابطحی، ب. و رضایی، ف.، 1388. سنجش میزان فلزات سنگین (Cd, Cr) در بافت پوست و عضله کفال طلایی دریای خزر منطقه انزلی. علوم محیطی. دوره 7، شماره 1، صفحات 21 تا 32.
  2. حافظ ­امینی، پ.؛ عریان، ش. و پریور، ک.، 1382. بررسی اثرات ناشی از استرس کلر و سدیم روی قند خون و هورمون کورتیزول در ماهی کپور معمولی. مجله علمی شیلات ایران. سال 12، شماره 3، صفحات 3 تا 42.
  3. سعیدی، ع. و پورغلام، ر.، 1378. بررسی و مقایسه سلول ­های خونی سفید و شمارش افتراقی آن ­ها در ماهیان قره برون و دراکول. مجله پژوهش و سازندگی. شماره 44. صفحات 10 تا 16.
  4. عضدی، م.؛ ابراهیمی، ع.؛ متقی، ا. و مرشدی، و.،1393. بررسی برخی عوامل بیوشیمیایی پلاسمای خون ماهی انگشت ­قد قزل ­آلای رنگین    ­کمان در طول دوره­ های گرسنگی کوتاه مدت. مجله علمی اقیانوس شناسی. سال 5، شماره 19، صفحات 53 تا 59.
  5. عقیلی، ک. و محمدی، ف. 1389. بررسی میزان صید ماهی کفال پوزه باریک (Liza saliens) در خلیج گرگان. مجله علوم زیستی لاهیجان. سال 4، شماره 4، صفحات 47 تا 56.
  6. کبیریان، م.؛ شاهسونی، د. و کازرانی، ح.، 1391. تعیین میزان فعالیت برخی از آنزیم ­های سرم خون مولدین ماهی سفید. مجله علمی پزشکی ایران. دوره 8، شماره 3، صفحات 74 تا 62.
  7. مهری، ز.؛ تقوی، ل.؛ ولی ­نسب، ت. و پورغلام، ر.، 1395. سنجش غلظت فلزات سنگین (سرب، کادمیوم و جیوه) در عضله ماهی کفال پوزه باریک و ارزیابی خطر ناشی از مصرف آن. علوم و تکنولوژی محیط زیست، دوره 18، ویژه نامه شماره2، صفحات 225 تا 239.
  8. هدایتی، س.ع.؛ باقری، ط.؛ یاوری، و.؛ بهمنی، م. و علیزاده، م.، 1378. بررسی برخی از فاکتورهای بیوشیمیایی سرم خون فیل ماهیان پرورشی (Husohuso) در آب لب­ شور. مجله زیست­شناسی ایران. دوره 21، شماره 4، صفحات 9 تا 19.
    1. Baker, D.W.; Wood, A.M.; Litvak, M.K. and Kieffer, J.D., 2005. Haematology of juvenile (Acipenser oxyrinchus) and (Acipenser brevirostrum) at rest and following forced activity. Journal of Fish Biology. Vol. 66, pp: 208-221.
    2. Di Giulio, R.T. and Hinton, D.E., 2008. The Toxicology of Fishese. Taylor & Francis Group. 1101 p.
    3. Evans, G.O., 2009. Animal Hematotoxicology. CRC Press. 204 p.
    4. Gad, S.C., 2007. Animal Models in Toxicology. CRC Press. 950 p.
    5. Van der Oost, R.; Beyer, J. and Vermeulen, N.P.E., 2003. Fish bioaccumulation and biomarkers inenvironmental risk assessment: a review. Environmental