الگوی رشد و برخی از ویژگی های زیست شناختی ماش ماهی (1785 Linnaeus) Leuciscus aspius در حوضه جنوبی دریای خزر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران

2 گروه پژوهشی هیدروبیولوژی آبزیان، پژوهشکده حوضه آبی خزر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

چکیده

الگوی رشد و برخی از ویژگی­ های زیست شناختی ماش ­ماهی (1785 Leuciscus aspius Linnaeus) در حوضه جنوبی دریای خزر بررسی شد. تعداد 96 قطعه ماش از سه استان، گیلان، مازندران و گلستان از پاییز 1397 تا تابستان 1398 صید شد. دامنه سنی ماهیان +1 تا +4 سال بود. بیش ترین درصد سنی مربوط به ماهیان 2 ساله (33/72 %) و کم ترین درصد مربوط به ماهیان 4 ساله (11/62 %) بود. نسبت جنسی نر به ماده 0/68 به 1 بود. دامنه طول کل 54-29، طول چنگالی 49-25 سانتی ­متر و وزن بدن 985-213 گرم بود. میانگین طول کل 5/57±38/91، طول چنگالی 5/23±35/06 سانتی ­متر و وزن بدن 87/27±639/74 گرم بود. کمینه ضریب رشد لحظه ­ای در سنین 1 تا 2 ساله و بیشینه آن در سنین 3 تا 4 سال بود. میانگین شاخص چاقی 0/22±0/87، شاخص هپاتوسوماتیک 0/17±0/41 و شاخص گنادوسوماتیک 0/17±0/56 بود. رابطه طول -وزن در کل جمعیت به صورت W= 0.0204 L2.7361،نر  W= 0.0189 L2.7648 و ماده W= 0.0217 L2.8867 بود. با توجه به مقدار b به دست آمده، جمعیت ماش، الگوی رشد آلومتریک منفی بود. وزن و طول ماش با یک نرخ مشابه رشد نکرده و طول با سرعت بیش تری نسبت به وزن رشد کرده و ماهی به سمت لاغر شدن رفته است. مقدار 1>CF به دست آمده نشان می­ دهد که این ماهی در منطقه مورد مطالعه از تغذیه مناسبی برخوردار نبوده و رشد ضعیفی دارد، که احتمالاً عواملی هم چون آلودگی، تخریب رودخانه­ ها، کاهش منابع غذایی و صید بی­ رویه را می­ توان از علل آن دانست.

کلیدواژه‌ها


  1. حسین ­زاده­ صحافی، ه.؛ سلطانی، مو دادور، ف.، 1380. زیست شناسی تولید­مثل ماهی شوورت (Sillago sihama) در خلیج فارس. مجله علمی شیلات ایران. دوره 10، شماره 1، صفحات 37 تا 54.
  2. عبدلی، ا. و نادری، م.، 1387. تنوع زیستی ماهیان حوضه جنوبی دریای خزر. انتشارات علمی آبزیان. 238 صفحه.
  3. عریان، ش.؛ پریور، ک.؛ یکرنگیان، ع. و حسین ­زاده ­صحافی، ه.، 1376. تعیین زمان تخم ­ریزی و تغییرات سیکل تولیدمثلی یال اسبی گونه Trichiurus lepturusبر مبنای شاخص­ های کبدی و گنادی. مجله علمی شیلات ایران. دوره 6، شماره 2، صفحات 63 تا 74.
  4. مزارعی، م.ح.؛ ستاری، م. و ایمانپور­نمین، ج.، 1398. رابطه طول -وزن و برخی پارامترهای زیستی ماهی Alosa braschnikowi (Borodin 1904) در سواحل استان گیلان. دو فصلنامه علوم آبزی پروری. دوره 7، شماره 1، صفحات 9 تا 18.
  5. وثوقی،غ. ومستجیر،ب.،1394. ماهیان آب شیرین. انتشارات دانشگاه تهران. 332 صفحه.
  6. Al-marzouqi, A.; Jayabalan, N. andAl-nahdi, A., 2013. Length based growth and stock assessment of the longnose trevally Carangoides chrysophrys (Cuvier, 1833) from the Arabian Sea coast of Oman. Indian Journal of Fisheries. Vol. 60, No. 2, pp: 1-6.
  7. Al-Saleh, F.; Hammoud, V.; Hussein, A. andAlhazzaa, R., 2012. On the growth and reproductive biology of asp, Aspius vorax, population from the middle reaches of Euphrates River. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. Vol. 12, No. 1, pp: 149-156. 
  8. Árnason, T.; Björnsson, B. and Steinarsson, A., 2009. Allometric growth and condition factor of Atlantic cod (Gadus morhua) fed to satiation: effects of temperature and body weight. Journal of Applied Ichthyology. Vol. 25, No. 4, pp: 401-406.
  9. Asadi, H.; Sattari, M.; Motalebi, Y.; Zamani Faradonbeh, M. and Gheytasi, A., 2017. Length-weight relationship and condition factor of seven fish species from Shahrbijar River, Southern Caspian Sea basin, Iran. Iranian Journal of Fisheries Sciences. Vol. 16, No. 2, pp: 733-741.
  10. Bagenal, T.B. and Tesch, F.W., 1978.  Age and growth. In: Methods for assessment of fish production in fresh waters. 3rd ed. Begenal, T., (Ed.). IBP Handbook No. 3. Blackwell Science Publications. Oxford. pp: 101-136.
  11. Biswas, S.P., 1993. Manual of methods in fish biology. South Asian Publishers. 157 p.
  12. De Giosa, M.; Czerniejewski, P. and Rybczyk, A., 2014. Seasonal Changes in Condition Factor and Weight-Length Relationship of Invasive Carassius gibelio (Bloch, 1782) from Leszczynskie Lakeland, Poland. Advances in Zoology. Vol. 2014, Article ID 678763. 7 P.
  13. Diaz, L.S.; Roa, A.; Garcia, C.B.; Acero, A. and Navas, G., 2000. Length-weight relationships of demersal fishes from the upper continental slope of Colombia. The ICLARM Quarterly. Vol. 23, No. 3, pp: 23-25.
  14. Froese, R., 2006. Cube law, condition factor and weight length relationships: history, meta-analysis and recommendations. Journal of applied ichthyology. Vol. 22, No. 4, pp: 241-253.
  15. Froese, R. and Binohlan, C., 2000. Empirical relationships to estimate asymptotic length, length at first and length at maximum yield per recruit in fishes, with a simple method to evaluate length frequency data. Journalof Fish Biology. Vol. 56, No. 4, pp: 758-773.
  16. Gonzalez Acosta, A.F.; De La CruzAguero, G. and La Croz Aguero, J., 2004.  Length-weight relationships of fish species caught in a mangrove swamp in the Gulf of California (Mexico). Journal of Applied Ichthyology. Vol. 20, No. 2, pp: 154-155.
  17. Haimovici, M. and Velasco, G., 2000. Length-weight relationship of marine fishes from southern Brazil. The ICLARM Quarterly. Vol. 23, No. 1, pp: 14-16.
  18. Isa, M.M.; Rawi, C.S.M.; Rosla, R.; Shah, S.A.M. and Shah, A.S.R., 2010. Length-weight relationships of freshwater fish species in Kerian River Basin and Pedu Lake. Research Journal of Fisheries and Hydrobiology. Vol. 5, No. 1, pp: 1-8. 
  19. Kasyanov, A.N.Y.; Izyumov, G. andKasyanova, N.V., 1995. Growth of roach Rutilus rutilus in Russia and adjacent countries. Journal of Ichthyology. Vol. 35, No. 9, pp: 256-272.
  20. Kazancheev, E.N., 1981. Ryby Kaspiiskogo Morya [Fishes of the Caspian Sea]. Legkaya i Pischchevaya Promyshlennost, Moskva. 167 p.
  21. King, M., 2007. Fisheries biology, assessment and management. 2nd edition. Blackwell Scientific Publications. Oxford. 382 p.
  22. King, M., 1995. Fisheries biology assessment and management, Fishing News Books. Vol. 3, No. 5, pp: 151-160.
  23. Kovac, V. and Copp, G.H., 1996. Ontogenetic patterns of relative growth in young roach Rutilus rutilus: within River Basin Comparisons. Ecography. Vol. 19, No. 2, pp: 153-161.
  24. Krpo‐Ćetković, J.; Hegediš, A. andLenhardt, M., 2010. Diet and growth of asp, Aspius aspius (Linnaeus, 1758), in the Danube River near the confluence with the Sava River (Serbia). Journal of applied ichthyology. Vol. 26, No. 4, pp: 513-521. 
  25. Le Cren, E.D., 1951. The length-weight relationship and seasonal cycle in gonad weight and condition in Perch, Perca fluviatilis. Journal of Animal Ecology. Vol.20, No. 2, pp: 201-219.
  26. Maddock, D.M. and Burton, M.P.M., 1998. Gross and histological observations of ovarian development and related condition changes in American plaice. Journal of Fish Biology. Vol. 53, No. 5, pp: 928-944.
  27. Mann, R.H.K., 1991. Growth and production. In Cyprinidfishes. Springer, Dordrecht. ‏ pp: 456-482.
  28. Morato, T.; Afonso, P.; Loirinho, P.; Barreiros, J.P.; Sanstos, R.S. and Nash, R.D.M., 2001. Length-weight relationships for 21 costal fish species of the Azores, Northeastern Atlantic. FisheriesResearch. Vol. 50, No. 3, pp: 297-302.
  29. Moutopoulos, D.K. and Stergiou, K.I., 2002. Length weight and length-length relationships of fish species from Aegean Sea (Greece). Journal of Applied Ichthyology. Vol. 18, No. 3, pp: 200-203.
  30. Neuheimer, A.B. and Taggart, C.T., 2007. The growing degree-day and fish size-at-age: the overlooked metric. Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. Vol. 64, No. 2, pp: 375-385.
  31. Nikolski, G.V., 1969. Theory of fish population dynamics as the biological background for rational exploitation and management of fishery resources. Oilver and Boyd, Edinburgh. 323 p.
  32. Oso, J.A.; Ayodele, I.A. and Fagbuaro, O., 2006. Food and feeding habits of Oreochromis niloticus (L.) and Sarotherodon galilaeus (L.) in a Tropical Reservoir. World Journal of Zoology. Vol. 1, No. 2, pp: 118-121.
  33. Pauly, D., 1983. Some simple methods for the assessment of tropical fish stocks. FAO Fisheries Technical Paper. 55 p.
  34. Peterson, R.H. and Harmon, P.R., 2005. Changes in condition factor and gonadosomatic index in maturing and non-maturing Atlantic salmon (Salmo salar L.) in Bay of Fundy sea cages, and the effectiveness of photoperiod manipulation in reducing early maturation. Aquaculture Research. Vol. 36, No. 9, pp: 882-889.
  35. Potts, G.W. and Wootton, R.J., 1989. Fish Reproduction. Strategies and Tactics. Academic Press. 410 p.
  36. Rezaei, E.; Vatandoust, S.; Kazemian, M. andAnvarifar, H., 2012. Morphological variability of the Aspius aspius taeniatus (Eichwald, 1831) in the southern Caspian Sea basin. Iranian Journal of Fisheries Sciences. Vol. 11, No. 3, pp: 627-643.
  37. Schneider, J.C.; Laarman, P.W. and Gowing, H., 2000. Length-weight relationships. Chapter 17. In: Schneider, J. C. (Ed.), Manual of Fisheries Survey Methods II: With Periodic Updates, Michigan Department of Natural Resources, Fisheries Special Report, 25, Ann Arbor, 2000. pp: 1-18.
  38. Shafi, M. andJasim, B.M., 1982. Some aspects of the biology of a cyprinid, Aspius vorax Heckel. Journal ofFishBiology. Vol. 20, No. 3, pp: 271-278. ‏
  39. Tyler, C.; Sumpter, J. and Witthames, P., 1990. The dynamics of oocyte growth during vitellogenesis in the rainbow trout (Oncorhynchus mykiss). Biology of Reproduction. Vol. 43, No. 2, pp: 202-209.
  40. Ünver, B., 1998. An Investigation of the reproduction properties of chub (Leuciscus cephalus L., 1758) in Lake Tödürge (Zara/Sivas). Turkish Journal of Zoology. Vol. 22, No. 2, pp: 141-147.
  41. Valdez-Zenil, J.; Rodiles-Hernández, R.; González Acosta, A.F.; Mendoza-Carranza, M. and Barba Macías, E., 2014. Length–weight and length–length relationships, gonadosomatic indices and size at first maturity of Eugerres mexicanus (Steindachner, 1863) (Percoidei: Gerreidae) from the Usumacinta River, Mexico. Journal of Applied Ichthyology. Vol. 30, No. 1, pp: 218-220.
  42. Viette, M.; Giulianini, P.G. andFerrero, E.A., 1997. Reproductive biology of scad, Trachurus mediterraneus (Teleostei, Carangidae), from the Gulf of Trieste. ICES Journal of Marine Science. Vol. 54, No. 2, pp: 267-272. ‏
  43. Wahli, T., 2002. Approaches to investigate environmental impacts on fish health Bull. Europ. Association ofFish Pathology. Vol. 22, No. 2, pp: 126-132.
  44. Wootton, R.J., 2003. Ecology of Teleost fishes. Chapman and Hall Ltd. 404 p.
  45. Zargar, U.R.; Yousuf, A.R.; Mushtaq, B. and Jan, D., 2012. Length–weight relationship of the Crucian carp, Carassius carassius in relation to water quality, sex and season in some lentic water bodies of Kashmir Himalayas. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. Vol. 12, No. 3, pp: 683-689.
  46. Zivkov, M., 1996. Critique of proportional hypotheses and methods for back calculation of fish growth. Environmental Biology of Fishes. Vol.46, No. 3, pp: 309-320.