بررسی ویژگی‌های زیستگاهی ماهی Barbus lacerta (Heckel 1843) در رودخانه طالقان، حوزه سفیدرود

نوع مقاله: بوم شناسی

نویسندگان

1 گروه تنوع زیستی، دانشکده محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، صندوق پستی: 14515-775

2 گروه شیلات، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، صندوق پستی: 4111

چکیده

بررسی ویژگی‌های زیستگاهی گونه‌ها نقش مهمی در مدیریت آن‌ها دارد و تصمیم‌گیری در مورد شیوه مدیریتی مناسب، تنها با مشخص شدن نیازهای زیستگاهی آن‌ها امکان‌پذیر است. این مطالعه با هدف ثبت داده‌های مربوط به توزیع گونه Barbuslacerta و تعیین زیستگاه انتخابی این گونه برای حفاظت آن و مدیریت بهتر آن به اجرا درآمد. در مطالعه حاضر برای بررسی ویژگی‌های زیستگاهی و زیستگاه انتخابی این گونه در رودخانه طالقان، متغیرهای محیطی شامل عمق، عرض رودخانه، سرعت جریان آب، دمای آب، ارتفاع ازسطح دریا و قطر سنگ بستر، در 33 ایستگاه از بالادست به سمت پایین‌دست رودخانه اندازه‌گیری شد سپس داده‌های به ‌دست آمده در نرم‌افزار Habsel تحلیل شدند. براساس نتایج، محدوده مورد استفاده و محدوده زیستگاه انتخابی با توجه به میزان در دسترس بودن ویژگی‌های زیستگاهی برای هر متغیر برای ماهیان بزرگ‌تر و کوچک‌تر از 90 میلی‌متر به‌دست آمد. نتایج نشان داد که زیستگاه انتخابی هر دو گروه، محدوده مشابهی از متغیرها شامل عرض رودخانه 7/5-2/5 متر، ارتفاع 1600-1400 متر، دمای 16-15 درجه سانتی‌گراد، سرعت جریان 0/4-0/2 متربرثانیه و قطر سنگ بستر 30-24 سانتی‌متر می‌باشد. به‌ عبارت دیگر سس ماهی کورای جوان، نواحی کم عمق با عرض و سرعت جریان کم که حاوی سنگ بستر درشت می‌باشند را انتخاب می‌کند و وقتی بالغ می‌شود همان نواحی با عمق بیش ‌تر (54-48 سانتی‌متری) و بستری حاوی سنگ‌های درشت‌تر را انتخاب می‌نماید. نتایج این مطالعه می‌تواند در برنامه‌های حفاظتی بلندمدت و مدیریت شیلاتی این گونه مورد استفاده قرار گیرد و قابلیت پیش‌بینی پراکنش سس ماهی کورا را براساس ویژگی‌های محیطی رودخانه فراهم نماید.

کلیدواژه‌ها