بررسی ساختار و تنوع ژنتیکی روباه معمولی (Vulpes vulpes) در شمال شرق ایران براساس ژن سیتوکروم b

نوع مقاله: ژنتیک

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، دانشکده محیط زیست و انرژی، گروه زیستگاه ها و تنوع زیستی

2 گروه محیط زیست، دانشکده محیط زیست و شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان، صندوق پستی: 487-49175

3 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صندوق پستی: 1841

چکیده

به ‌منظور بررسی ساختار و تنوع ژنتیکی روباه معمولی (Vulpes vulpes)در شمال‌ شرق ایران، 25 نمونه بافت از سه استان (خراسان رضوی، خراسان شمالی و گلستان) جمع‌آوری شد. پس از استخراج DNA، ژن سیتوکروم b توسط واکنش زنجیره‌ای پلی‌مراز، با استفاده از پرایمرهای اختصاصی، تکثیر و پس از خالص‌سازی و توالی‌یابی، قطعه‌ای به ‌طول 1098 جفت نوکلئوتید از این ژن برای هر نمونه ویرایش شد. سپس با تجزیه و تحلیل این قطعه در نمونه‌ها، جایگاه‌های چندشکلی، تنوع هاپلوتایپی و نوکلئوتیدی، میزان تفاوت ژنتیکی براساس آماره Fst، گسترش و پراکنش تاریخی جمعیت با سه روش شاخص راجر-هارپندینگ، آزمون تاجیما و آزمون Fu Fs محاسبه شد و درخت فیلوژنتیکی براساس منطق بیزین و هم ‌چنین شبکه هاپلوتایپی با منطق اتصال میانه رسم شد. نتایج نشان داد که 13 هاپلوتایپ متفاوت و 22 جایگاه متغیر در بین نمونه‌ها وجود دارد و تنوع هاپلوتایپی برابر با 0/88 است. مقدار آماره p<0/05)Fst) برابر با  0/6382 بود که با توجه به این مقدار و نتایج تجزیه و تحلیل واریانس مولکولی، جریان ژنی قوی بین جمعیت‌ها وجود نداشته و هر جمعیت تا حدی متمایز از جمعیت‌های دیگر است. درخت فیلوژنتیکی رسم شده بیانگر این مسئله است که ساختار ژنتیکی مستقلی برای جمعیت‌های مورد بررسی، قابل تشخیص است و شبکه هاپلوتایپی رسم شده نیز این نظر را تأیید می‌کند. بر همین اساس می‌توان گفت تاریخ تکاملی روباه معمولی پیچیده بوده و الگوی پراکنش این گونه در شمال‌ شرق ایران حاصل یک فرآیند بسیار طولانی است.

کلیدواژه‌ها