بررسی تنوع ژنتیکی جمعیت های کمرکولی جنگلی (1785 Sitta europaea Linnaeus,) در ایران با استفاده از نشانگر mtDNA

نوع مقاله: ژنتیک

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، صندوق پستی: 4111

2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، صندوق پستی: 487-49175

چکیده

هدف از این مطالعه بررسی تنوع، تغییرات و ساختار ژنتیکی جمعیت‌ های کمرکولی در زیستگاه ‌های البزر و زاگرس است. بدین منظور تعداد 19 فرد از چهار جمعیت در جنگل ‌های البزر (گلستان و گیلان) و زاگرس (کرمانشاه و یاسوج) زنده ‌گیری و نمونه‌ های خون برداشت گردید. سپس تغییرات ژنتیکی با استفاده از توالی کامل ژن ND2 (1041جفت باز) مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل ‌های تبارشناسی با استفاده از مدل TRN +I و رسم درخت بیزین و حداکثر درست‌ نمایی انجام گرفت. هم‌ چنین روابط بین هاپلوتایپ ‌ها با استفاده منطق اتصال میانه نمایش داده شد. نتایج نشان داد که جمعیت‌ های البزر از زاگرس با احتمال پسین یک و بوت استرپ 100 از یکدیگر جدا شده‌ اند. هم ‌چنین از 19 نمونه توالی‌ یابی شده، 12 هاپلوتایپ منحصر به فرد (8 هاپلوتایپ در البرز و 4 هاپلوتایپ در زاگرس) حاصل شد که هاپلوتایپ ‌های البزر با 32 جهش از هاپلوتایپ ‌های جمعیت زاگرس جدا شدند. نتایج آماره FCT حاصل از آنالیز واریانس مولکولی (AMOVA) تغییرات معنی ‌دار ساختار ژنتیکی در بین جمعیت‌ های البزر و زاگرس و آماره  FST تغییرات معنی ‌دار در بین کل جمعیت ‌ها را نشان داد. وقوع گسترش ناگهانی جمعیت‌ های البزر و زاگرس توسط آزمون‌ های خنثی‌ سازی به ‌دست آمد. در نهایت وجود سه درصد فاصله‌ ژنتیکی در بین جمعیت‌ های البزر و زاگرس حاکی از وجود سازش‌ های محلی توسط این دو زیرگونه است که می ‌توانند به  ‌عنوان واحدهای تکاملی مجزا در طرح ‌های حفاظت از تنوع ‌زیستی در نظر گرفته شوند.

کلیدواژه‌ها