بررسی فاکتور‌های مؤثر بر آشیان بوم‌شناختی فضایی و زمانی خرس قهوه‌ای (Ursus arctos syriacus) در حاشیه جنوبی دامنه توزیع آن در استان فارس

نوع مقاله: بوم شناسی

نویسندگان

موسسه بوم شناسان هیرکان، تهران، صندوق پستی: 1648813413

چکیده

   انتخاب منابع زیستگاهی مورد استفاده توسط گونه‌هایی که در حاشیه دامنه توزیع خود قرار دارند از اهمیت ویژه‌ای در بوم‌ شناسی برخوردار است. استان فارس دارای جنوبی‌ترین دامنه توزیع خرس قهوه‌ای در ایران و دنیا می‌باشد و منطقه کوه‌ خم در شهرستان ارسنجان یکی از مهم­ ترین زیستگاه‌های خرس قهوه‌ای در این استان است. هدف ازاین مطالعه بررسی عوامل موثر بر انتخاب منابع زیستگاهی جمعیت محلی خرس قهوه‌ای در حاشیه شمالی پارک ‌‌ملی دریاچه بختگان و مقایسه پهنای آشیان بوم‌ شناختی آن با سایر جمعیت‌ها در دیگر زیستگاه‌ها‌ی استان فارس است. براساس مفهوم آشیان بوم‌ شناختی گرینلی، به­ منظور بررسی عوامل موثر بر پراکنش این گونه از 175 نمایه حضور در نرم افزار 10Arc GISاستفاده شد. لایه‌های اطلاعاتی به­ کار برده شده به­ عنوان فاکتور‌های موثر بر آشیان بوم‌ شناختی گونه شامل نقشه‌های طبقات شیب، جهت، ارتفاع و کاربری‌اراضی است. در منطقه کوه‌ خم پهنای آشیان بوم‌ شناختی فضایی با استفاده از معیار شانون-وینر و معیار اسمیت (FT) به­ ترتیب برابر با 0/72 و (0/85- 0/55) 0/71 به­ دست آمده است و برای سایر زیستگاه‌ها در استان فارس به ترتیب 0/79 و (0/89- 0/68) 0/80 محاسبه گردیده است. برای تعیین معنی‌دار بودن اختلاف بین انتخاب منابع زیستگاهی کوه خم با سایر زیستگاه‌ها در استان فارس از آزمون t استفاده شد که نشان داد بین این دو گروه اختلاف معنی‌داری وجود ندارد (p=0/487). گرچه تفاوت معنی­‌داری در متغیر زیست‌ محیطی درصد شیب زیستگاه نشان داده شد، اما استفاده‌ خرس قهوه‌ای از منابع زیست‌ محیطی نقاط مختلف استان فارس تقریباً یکسان است.

کلیدواژه‌ها