مدل سازی و بررسی متغیرهای زیستگاهی تاثیرگذار بر پراکنش یوزپلنگ ایرانی(Acinonyx jubatus venaticus) در پناهگاه حیات وحش نایبندان، با روش تحلیل عاملی آشیان بوم شناختی (ENFA)

نوع مقاله: محیط زیست جانوری

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء، بهبهان

2 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ملایر

چکیده

تعیین متغیرهای زیستگاهی تاثیر گذار بر مطلوبیت زیستگاه­ یکی از ارکان مدیریت و حفاظت گونه ­های ارزشمند محسوب می­ گردد، زیستگاه­ های مطلوب تاثیر به ­سزایی بر بقاء و تولیدمثل گونه­ ها خواهند داشت و در امر مدیریت و حفاظت حیات وحش مورد توجه قرار می ­گیرند. یوزپلنگ ایرانی یکی از گونه ­های در بحران انقراض می ­باشد. در این پژوهش به­ منظور بررسی متغیر­های زیستگاهی و تعیین زیستگاه ­های مطلوب یوزپلنگ ایرانی در پناهگاه حیات وحش نایبندان جهت حفاظت موثرتر از این گونه، داده ­های حضور گونه که طی چهار فصل در سال­ های1390-1388 جمع آوری گردید و با روش تحلیل عاملی آشیان بوم ­شناختی در نرم ­افزار Biomapper مورد بررسی قرار گرفت. پس از آماده­ سازی نقشه ­ها توسط نرم­ افزار Idrisi و Biomapper، متغیرهای زیستگاهی شامل ارتفاع، شیب، جهت، تیپ پوشش گیاهی و فاصله از منابع آب و فاصله از پاسگاه­ های محیط­ بانی وارد نرم­ افزار Biomapper گردید. جدول امتیاز حاصل از تحلیل عاملی نشان می­ دهد که یوزپلنگ ایرانی به مناطق تپه ماهوری تمایل دارند که دارای عوارض توپوگرافی مناسب برای مخفی شدن به­ منظور شکار طعمه است. هم ­چنین جهت ­های شمالی که به ­دلیل تابش کم ­تر خورشید و رطوبت نسبی بالاتر دارای پوشش گیاهی غنی­ تر و طعمه فراوان­ تر هستند، منجر به تمایل بیش ­تر گونه به حضور در این مناطق می­ گردد. تجزیه و تحلیل مدل مطلوبیت زیستگاه یوزپلنگ ایرانی در پناهگاه حیات وحش نایبندان نشان می­ دهد که یوزپلنگ ایرانی در این زیستگاه دارای پهنای آشیان بوم ­شناختی متوسط می­ باشد و به زیستگاه­ های حاشیه­ ای تمایل بیش ­تری نشان می ­دهد. 

کلیدواژه‌ها