تحلیل ساختار مکانی تالاب بین‌المللی مصب رود شور، رود شیرین و رود میناب از نظر غنای پرندگان آبزی و کنارآبزی

نوع مقاله: تنوع زیستی

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس، کدپستی: 7915893144

2 گروه محیط زیست، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، صندوق پستی:487-49175

چکیده

 مطالعه تغییرات تنوع گونه‌ای و فراوانی جمعیت‌های پرندگان تالابی، عامل زیستی مناسبی برای تبیین کیفیت و روند سلامت این اکوسیستم‌ها به ­عنوان مهم‌ ترین و آسیب‌پذیرترین منابع زیست‌محیطی جهان می‌باشد. هدف از انجام این پژوهش، تعیین مناطق دارای تنوع و غنای پرندگان آبزی و کنارآبزی تالاب بین‌المللی مصب رودخانه‌های شور، شیرین و میناب براساس روش تحلیل ساختار مکانی با استفاده از نرم‌افزار اشلون بوده است. برای این منظور، در دی­ماه سال‌های 1391 و 1392، توسط 3 نفر مشاهده­ گر، با استفاده از دستگاه دارای سیستم تعیین موقعیت جهانی (GPS) مکان حضور پرندگان شناسایی و ثبت شد و در نهایت برای شمارش و تعیین جمعیت پرندگان نیز از دوربین­ های دوچشمی Swarovski, Zeiss و هم­ چنین تلسکوپ­ های قوی 60 ×20 اعم از  Swarovskiو Zeiss، برای سهولت در شمارش پرندگان با جمعیت زیاد از دستگاه شماره انداز(Counter)  استفاده شد. سپس منطقه به سلول‌های با مساحت 9 و 36 کیلومترمربعی تقسیم شده و برای هر سلول تعداد گونه‌های مشاهده شده محاسبه گردید. محاسبه غنا براساس گونه، جنس و خانواده نیز انجام گرفت تا اولویت‌های فیلوژنتیکی هم در غنای مناطق درنظر گرفته شود. در این بررسی تعداد 36741 قطعه پرنده ثبت شد، که شامل 80 گونه، 45 جنس و 23 خانواده بودند. براساس شبکه 9 کیلومترمربعی، تعداد 12 سلول حدود 10800 هکتار به­ عنوان زون امن و تعداد 46 سلول معادل 41400 هکتار زون 2 مشخص گردید. در سلول‌های 36 کیلومترمربعی، تعداد 7 سلول معادل 25200 هکتار به ­عنوان زون امن و تعداد 20 سلول معادل 72000 هکتار زون 2، مشخص شدند. از مقایسه دو روش مشخص گردید که شبکه‌های دارای مساحت کوچک‌ تر دارای دقت بالاتری در جداسازی مناطق دارای غنای بالا هستند؛ درحالی­ که شبکه‌های بزرگ‌ تر دید عمومی مناسبی را در خصوص مناطق می‌دهند.

کلیدواژه‌ها