رژیم غذایی گاوماهی دم‌گرد، Neogobius melanostomus در زیستگاه های طبیعی و مصنوعی در ساحل نوشهر

نوع مقاله: زیست شناسی (جانوری)

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی و زیست فناوری دریا و آبزیان، دانشکده علوم و فناوری های زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران، صندوق پستی: 1983969411

2 گروه تنوع زیستی و مدیریت اکوسیستم ها، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران، صندوق پستی: 1983969411

چکیده

در طی دهه‌های اخیر، گرم شدن زمین باعث تغییراتی در سرعت وجهت بادها و ایجاد طوفان‌های شدید شده است. به ­منظور جلوگیری از فرسایش سواحل، ساختارهای سخت مصنوعی در طی خطوط سواحل ساخته شده‌اند. این ساختارهای سخت حفاظتی تأثیرات مستقیم و غیرمستقیمی بر گونه‌های آبزیان اعمال می‌کنند. گاوماهی دم‌‌گرد متعلق به خانواده گاوماهیان ‌می‌باشد. این خانواده از ماهیان به ­دلیل فراوانی در دریای خزر نقش عمده‌ای را در زیست بوم این منطقه ایفا می‌کنند. این مطالعه با هدف مقایسه تغذیه و تنوع رژیم غذایی گاوماهی دم‌گرد در سواحل مصنوعی (سنگ‌چین‌ها) و طبیعی (قلوه‌سنگی و سنگی) انجام گرفت. بنابر نتایج، در مجموع 10 نوع طعمه شامل: خرچنگ‌های گرد (Xanthidae)، میگو‌ها (Palaemonidae)، گاماریدها (Gammaridae)، دوکفه‌ای‌ها (Bivalvia)، صدفیان (Ostracoda)، روزنه‌داران (Foraminifera)، کشتی‌چسب (Amphibalanus improvises)، کرم پرتار(Neries diversicolor)، تخم ماهی و بقایای ماهی شناسایی شد. در سواحل  مصنوعی، قلوه‌سنگی و سنگی به ترتیب 10، 8 و 6 نوع ماده غذایی مشاهده گردید. فراوان­ ترین مواد غذایی موجود در دستگاه گوارش این ماهیان در ساحل صخره‌ای مصنوعی، قلوه‌سنگی وسنگی به ­ترتیب کشتی‌چسب با 37/19%، صدفیان با 44/78% وکرم پرتار با 42/1% بودند. مطالعه  تغذیه این ماهیان در سواحل مختلف نشان داد که ماهیان در انواع سواحل از طیف وسیعی از مواد غذایی استفاده کرده و  در سواحل صخره‌ای مصنوعی بیش ­تر از سواحل دیگر روی انواع طعمه‌های غذایی تخصصی بوده اند. مقادیر شاخص شانون در سواحل‌ صخره‌ای مصنوعی، قلوه‌سنگی و سنگی به ­ترتیب 1/94، 1/62 و 1/55 بود. مقایسه این شاخص بین دو نوع ساحل مصنوعی و طبیعی فاقد اختلاف معنی­دار بود.

کلیدواژه‌ها


  1. پیری،ح .، 1379. بررسی سیستماتیک، پراکنش و برخی از خصوصیات زیستی گاوماهیان(Gobiidae)  سواحل جنوبی دریای خزر (آب های استان گیلان). پایان­ نامه کارشناسی ­ارشد شیلات. دانشکده علوم و فنون دانشگاه آزاد اسلامی، تهران شمال. 195 صفحه.
  2. جوشن،ز.، 1391. بررسی رژیم غذایی، سن و رشد برخی از گاوماهیان در مناطق جنوب­شرقی دریای خزر. پایان ­نامه کارشناسی ارشد زیست شناسی جانوران دریا. 71 صفحه.
  3. رحمانی،ح.، 1377. بررسی برخی از خصوصیات بیولوژیکی و اکولوژیکی ماهیانNeogobius melanostomus و Neogobius fluviatilis  در نهر مادرسوپارک ملی گلستان. پایان ­نامه کارشناسی ارشد مهندسی شیلات. دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. 43 صفحه.
  4. عبدالهپور،ح.؛ عباسی،ک. و سرپناه،ع.، 1389 .بررسی تغذیه گاوماهی گرد ( Neogobius melanostomus) در سواحل جنوب­غربی دریای خزر) سواحل استان گیلان). مجله علمی شیلات ایران. سال 4، شماره 3، صفحات 15 تا 26.
    1. Abdoli, A.; Allahyari, S.; Kiabi, B. H.; Patimar, R.; Ghelichi, A.; Mostafavi, H.; Aghili, S.M. and Rasooli,
      P.
      , 2009. Length–weight relationships for seven Gobiid fish species in the southeastern Caspian Sea basin, Iran.  Journal of Applied Ichthyology. Vol. 25, pp: 786-785.
    2. Abdoli, A.; Allahyari, S.; Patimar, R. and Kiabi,
      B.H., 2012.
      Feeding strategies of three Neogobius species in the Gomishan Wetland of Iran, South-east Caspian Sea. Journal of Zoology in the Middle East. Vol. 65, pp: 49-54.
    3. Airoldi, L. and Bulleri, F., 2011. Anthropogenic disturbance can determine the magnitude of opportunistic species responses on marine urban infrastructures. PLoS One. Vol. 6, No. 8, pp: e22985.
    4. Allsop, N.; Franco. L.; Bellotti, G.; Bruce, T. and Geeraerts, J., 2005.  Hazards to people and property from wave overtopping at coastal structures. International Conference on Coastlines, Structures and Breakwaters.
      pp: 153-165.
    5. Amundsen, P.A.; Gabler, H.M. and Staldvik, F.J., 1996. A new approach to graphical analysisof feeding strategy from stomach contents data – modification of the Costello (1990) method. Journal of Fish Biology. Vol. 48, pp: 607-614.
    6. Beaugrand, G., 2004. The North Sea regime shift: evidence, causes, mechanisms and consequences. Progress in Oceanography. Vol. 6, pp: 245-262.
    7. Berg, L.S., 1949.  Presnovodnye ryby Irana i sopredel'nykh stran [Freshwater fishes of Iran and adjacent countries]. Trudy Zoologicheskogo Instituta Akademii Nauk SSSR.
      pp: 783-858.
    8. Biswass, S.P., 1993. Manual of methods in fish biology. South Asia Publishers PVT., New Dehli International Book Co. Absecon Highlands. N.J. pp: 65-77.
    9. Borza, P.; Erős, T. and Oertel, N., 2009. Food resource partitioning between two invasive gobiid species (Pisces, Gobiidae) in the Littoral Zone of the River Danube, Hungary. Int. Rev.Hydrobiol. Vol. 94, pp: 609-621.
    10. Brandner, J.; Auerswald, K.; Cerwenka, A.F.; Schliewen, U.K. and Geist, J., 2013. Comparative feeding ecology of invasive Ponto-Caspian gobies. Hydrobiologia. Vol. 703,
      pp: 113-131.
    11. Bulleri, F., 2006.  Is it time for urban ecology to include the marine realm? Trends in ecology and evolution. Vol. 21,
      pp: 658-659.
    12. Chapman, M.G. and Underwood, A.J., 2011. Evaluation of ecological engineering of armoured shorelines to improve their value as habitat. Journal of Experimental Marine Biology and Ecology. Vol. 400, pp: 302-313.
    13. Charlebois, P.M.; Marsden, J.E.; Goettel, R.G.; Wolfe, R.K.; Jude, D.J. and Rudnika, S., 1997. The round goby, Neogobius melanostomus (Pallas), a review of European and North American literature.  Illinois Natural History Survey. pp: 1-76.
    14. Charlier, R.H.; Chaineux, M.C.P. and Morcos, S., 2005. Panorama of the history of coastal protection. Journal of Coastal Research. pp: 79-111.
    15. Coad, B.W., 2013. Freshwater fishes of iran. Electronic version, updated 06 May 2013.
    16. Corbau, C.; Simeoni, U.; Archetti, R.; Peretti, A. and Farina, M., 2009. Winter sandy protections of the Northern Adriatic coast against flooding: preliminary results. Journal of Coastal Research. pp: 1194-1198.
    17. Corkum, L.D.; Sapota, M.R. and Skora, K.E., 2004. The round goby, Neogobius melanostomus, a fish invader on both sides of the Atlantic Ocean. Biological invasions. Vol. 6,
      pp: 173-181.
    18. Davis, J.; Levin, L. and Walther, S., 2002. Artificial armored shorelines: sites for open-coast species in a southern California bay. Marine Biology. Vol. 140, pp: 1249-1262.
    19. Emde, S.; Kochmann, J.; Kuhn, T.; Plath, M. and Klimpel, S., 2014. Getting What Is Served? Feeding Ecology Influencing Parasite-Host Interactions in Invasive Round Goby Neogobius melanostomus. PloS one. Vol. 9, No. 10, pp: e109971.
    20. Eschmeyer, W., 2013. Catalog of fishes. Electronic version, updated 04 January 2013.
    21. Firoozfar, A.; Bromhead, E.N. and Dykes, A.P., 2012. Caspian Sea level change impacts regional seismicity. Journal of Great Lakes Research. Vol. 38, pp: 667-672.
    22. Ghedotti, M.J.; Simhula, J.C. and Smith, G.R., 1995. Zebra mussel predation by round gobies in the laboratory. J. Great Lakes Res. Vol. 21, pp: 665-669.
    23. Hawkins, S.J.; Sugden, H.E.; Mieszkowska, N.; Moore, P.J.; Poloczanska, E.; Leaper, R.; Herbert, R.J.H.; Genner, M.J.; Moschella, P.S.; Thompson, R.C.; Jenkins, S.R.; Southward, A.J. and Burrows, M.T., 2009. Consequences of climate-driven biodiversity changes for ecosystem functioning of North European rocky shores. Marine Ecology Progress Series. Vol. 396, pp: 245-259.
    24. Holden, M.J. and Raitt, D.F.S., 1974. Methods of Resource Investigation and Their Application. Manual of Fisheries Science. FAO, Rome.
    25. Johnson, T.B.; Allen, M.; Corkum, L.D. and Lee,
      V.A., 2005.
      Comparison of Methods Needed to Estimate Population Size of Round Gobies (Neogobius melanostomus) in Western Lake Erie. Journal of Great Lakes Research.
      Vol. 31, pp: 78-86.
    26. Karlson, A.M.; Almqvist, G.; Skóra, K.E. and Appelberg, M., 2007. Indications of competition between non-indigenous round goby and native flounder in the Baltic Sea. ICES Journal of Marine Science: Journal du Conseil. Vol.  64, pp: 479-486.
    27. Kornis, M.S.; Mercado‐Silva, N. and Vander Zanden,
      M.J., 2012.
      Twenty years of invasion: a review of round goby Neogobius melanostomus biology, spread and ecological implications. Journal of Fish Biology. Vol. 80, pp: 235-285.
    28. Krebs, C.J., 1989. Ecological methodology.2nd edition. New York. Harpe and Row.
    29. Miller, P.J., 1986. Gobiidae. In: Fishes of the Northeast Atlantic and Mediterranean (Whitehead P.J.P., Bauchot M. L., Hureau J.C., Nielsen J. and Tortonese E., eds).
      pp: 1019-1086. Paris: UNESCO. pp: 1019-1086.
    30. Miller, P.J., 2003. Mugilidae, Atherinidae, Atherinopsidae, Blenniidae, Odontobutidae, Gobiidae. AULA.Verlag
    31. Miller, P.J., 2004. fresh water fish of Europe Gobiidae.
      Vol. 8, No. 2.
    32. Moskal'kova, K.I., 1996. Ecological and morphoph ysiological prerequisites to range extention in the round goby Neogobius melanostomus under conditions of anthropogenic pollution. Journal of Ichthyology. pp: 584-590.
    33. Moran, E.A. and Simon, T.P., 2013. Size, relative abundance, and catch‐per‐unit‐effort of round goby, Neogobius melanostomus, in anthropogenically modified and natural habitats in the western basin of Lake Erie. Journal of Applied Ichthyology. Vol. 29, pp:1134-1138.  
    34. Moyle, P.B.C. and Joseph, J., 2004. Fishes: an introduction to ichthyology (No. 597 MOY).
    35. Nurkse, K.; Kotta, J.; Orav-Kotta, H. and Ojaveer,
      H.,
      2016. A successful non-native predator, round goby, in the Baltic Sea: generalist feeding strategy, diverse diet and high prey consumption. Hydrobiologia. pp: 1-11.
    36. Perello, M.M.; Simon, T.P.; Thompson, H.A. and Kane, D.D., 2015. Feeding ecology of the invasive round goby, Neogobius melanostomus (Pallas, 1814), based on laboratory size preference and field diet in different habitats in the western basin of Lake Erie. Aquatic Invasions. Vol. 10,
      pp: 463-474.
    37. Pinchuk, V.I.; Vasil’eva, E.D.; Vasil’ev, V.P. and Miller, P.J., 2003. Neogobius melanostomus (Pallas, 1814). In Miller, P. J. (ed.), The Freshwater Fishes of Europe. Vol. 8.
    38. Piria, M.; Jakšić, G.; Jakovlić, I. and Treer, T., 2016. Dietary habits of invasive Ponto-Caspian gobies in the Croatian part of the Danube River basin and their potential impact on benthic fish ommunities. Science of the Total Environment. Vol. 540, pp: 386-395.
    39. Ray, W.J. and Corkum, L.D., 1997. Predation of zebra mussels by round gobies, Neogobius melanostomus. Environmental Biology of Fishes. Vol. 50, pp: 267-273.
    40. Ray, W.J. and Corkum, L.D., 2001. Habitat and site affinity of the round goby. Journal of Great Lakes Research. Vol. 27, pp: 329-334. 
    41. Simonovic, P.; Paunović, M. and Popović, S., 2001. Morphology, feeding, and reproduction of the round goby, Neogobius melanostomus (Pallas), in the Danube River Basin, Yugoslavia. Journal of Great Lakes Research.
      Vol. 27, pp: 281-289.
    42. Skora, K., 2001. Observations on Diet Composition of Neogobius melanostomus Pallas 1811 (Gobiidae, Pisces) in the Gulf of Gdansk (Baltic Sea). J. Great Lakes Res.
      Vol. 27, pp: 209-299.
    43. Števove, B. and Kováč, V., 2013. Does invasive bighead goby Neogobius kessleri and round goby N. melanostomus (Teleostei, Gobiidae) compete for food? Knowledge and Management of Aquatic Ecosystems. pp:  8.
Underwood, A.J., 1994. On beyond BACI: sampling designs that might reliably detect environmental disturbances. Ecological applications. Vol. 4, pp: 3-15