بررسی تغییرات ریخت شناختی گل خورک (Boleophthalmus dussumieri) در محدوده سواحل استان خوزستان

نوع مقاله: سیستماتیک جانوری

نویسندگان

1 گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم وفنون دریایی خرمشهر، صندوق پستی: 64199-43175

2 گروه علوم زیستی دریا، پژوهشکده علوم دریایی، پژوهشگاه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی

3 گروه زیست شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی و اقیانوسی، دانشگاه علوم وفنون دریایی خرمشهر، صندوق پستی: 64199-43175

4 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، صندوق پستی: 64199-43175

چکیده

به‌ منظور بررسی تغییرات ریخت ­شناختی جمعیت‌های گل خورک (Boleophthalmus dussumieri) تعداد 31 قطعه ماهی از بندر بحرکان، 26 قطعه ماهی از بندر امام خمینی، 23 قطعه ماهی از اروندکنار و 13 قطعه ماهی از اسکله صیادی ثامن‌الائمه آبادان با استفاده از تور ساچوک صید گردیدند. به ­طورکلی شش  صفت قابل اندازه‌ گیری (چهار صفت قابل اندازه ­گیری مربوط به اندام  های مختلف با استفاده از کولیس با دقت 0/01 میلی ­متر، طول کل با دقت 1 میلی ­متر و وزن کل ماهی با دقت 0/01 گرم) اندازه‌گیری شدند. صفت‌های ریخت ­سنجی قبل از تجزیه‌ و تحلیل به جهت کاهش خطای حاصل از رشد نا همسان نمونه‌ها استاندارد شدند. جهت بررسی اختلاف ریختی بین گروه‌های مورد بررسی، از آزمون تحلیل مؤلفه‌های اصلی(PCA) و تحلیل متغیرهای کانونی (CVA) استفاده گردید. نتایج نشان داد که در بررسی صفات جدا کننده جمعیت‌ها، به ­دلیل نزدیکی و تشابه نسبی شرایط زیستگاهی جمعیت‌ها، تمایز چندانی بین جمعیت‌ها وجود نداشت.  تجزیه تحلیل عوامل اصلی (PCA) نشان داد که صفات ریخت ­سنجی سه جمعیت بحرگان، بندر امام خمینی و اروندکنار با حدود 70% تغییرات واریانس در یک گروه قرار گرفته و از تشابه نسبی برخوردارند. مشخصات ریخت سنجی جمعیت ماهیان اسکله صیادی آبادان با 20 درصد تغییرات واریانس از اختلاف معنی‌دار ضعیفی با سایر ایستگاه‌ها برخوردار بود.

کلیدواژه‌ها


  1. عباسی،ک.؛  امین،ک.واحمدی،م.ر.،1383. بررسی مورفومتریک مریستیک ماهی سیاه کولی خزری (Vimba vimba persa) کوچ ­گر به سفیدرود. مجلـه علمی شیلات ایران. دوره 13، شماره 1، صفحات 61 تا 76.
  2. هاشمی، م.؛ مودی، س. و عبداللهی­آرپناهی، د.، 1393. بررسی برخی ویژگی‌های ریخت­ سنجی ماهی گل­ خورک Scartelaos tenuis بندر درگهان و خلیج پزم بندر چابهار. مجله زیست‌شناسی دریا. سال 6، شماره 24، صفحات 1 تا 14.
    1. Hallerman, E.M., 2003. Population genetics: principles and applications for fisheries scientists. American Fisheries Society, Bethesda, Maryland. 458 P.
    2. Ishimatsu, A.; Khoo, K.H. and Takita, T., 1998. Deposition of air in burrows of tropical mudskippers as an adaptation to the hypoxic mudflat environment. Sciences Progress. Vol. 81, pp: 289-297.
    3. Kuliev, Z.M., 1988. Morphometric and ecological characteristics of Caspian Vimba, Vimba vimba persa. Journal of Ichthyology. Vol. 28, pp: 29-37.
    4. Lima-Filho, P.A.; Cioffi, M.B.; Bertollo, L.A.C. and Molina, W.F., 2012. Chromosomal and morphological divergences in Atlantic populations of the frillfin goby Bathygobius soporator (Gobiidae, Perciformes). Journal of Experimental MarineBiology and Ecology. Vol.434,
      pp: 63-70.
    5. Nicieza, A.G., 1995. Morphological variation between geographically disjunction populations of Atlantic salmon: The effects of ontogeny and habitat shift. Functional Ecology. Vol. 9, pp: 448-456.
    6. Ruangsomboom, S. and Wongrat, L., 2006. Bioaccumulation of cadmium in an experimental aquatic food chain involving phytoplankton) Chlorellavulgaris), zooplankton (Moina macrocopa), and the predatory catfish Clarias macrocephalus and C. gariepinus. Aquatic Toxicololy. Vol. 78, No. 1, pp: 15-18.
    7. Salles, J. B.; Cunha Bastos, V.L.F.; Silva Filho, M.V.; Machado, O. L. T.; Salles, C. M. C.; Giovanni de Simone, S. and Cunha Bastos, J., 2006. A novel butyrylcholin esterase from serum of Leporinus macrocephalus, a Neotropical fish. Biochimie. Vol. 88, pp:59-68.
    8. Sarafraz, J.; Abdoli, A.; Hassanzadeh Kiabi, B.; Kamrani, E. and Akbarian, M.A., 2011. Determination of age and growth of the mudskipper Periophthalmus waltoni Koumans, 1955 (Actinopterygii: Perciformes) on the mudflats of Qeshm Island and Bandar-Abbas, Iran. Progress in Biological Sciences. Vol. 1, No. 1, pp: 25-30.
    9. Schreck, C.B. and Moyle, P.B., 1990. Methods for fish biology. American fisheries Society. Bethesda, Maryland, USA. The European anchovy, Engrauli encrasicolus. Fisheries Research. Vol. 42, pp: 229-243.
    10. Sinaei, M.; Eghtesadi, P.; Mashinchian, A.; Fatemi, M. and Riazi G., 2012. Application of biomarkers in mudskipper (Boleophthalmus dussumieri) to assess polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) pollution in coastal areas of the Persian Gulf. Ecotoxicology and Environmental Safety. Vol. 84, pp: 311-318.
    11. Spoljaric, M. and Reimchen, T., 2007. 10 000 years later: Evolution of body shape in Haida Gwaii three-spined stickleback. Journal of Fish Biology. Vol. 70,
      pp: 1484-1503.
    12. Swain, D.P. and Foote, C.J., 1999. Stocks and chameleons: The use of phenotypic variation in stock identification. Fisheries Research. Vol. 43, pp: 113-128.
    13. Tudela, S., 1999. Morphological variability in a Mediterranean, genetically homogeneous population of the European anchovy, Engraulis encrasicolus. Fisheries Research. Vol. 42, pp: 229-243.
    14. Turan, C.,1999. A note on the examination of morphometric differentiation among fish populations: the truss system. Turkish Journal of Ecology. Vol. 23,
      pp: 259-263.
    15. Turan, C.; Oralzturk B.O. and Duzgunes E., 2006. Morphometric and meristic variation between stocks of Bluefish (Pomato mussaltatrix) in the Black, Marmara, Aegean and northeastern Mediterranean Seas. Fish Resource. Vol. 79, pp: 139-147.
    16. Van Straalen, N.M. and Timmermans, M.J.T.N., 2002. Genetic variation in toxicant stressed populations: an evaluation of the ‘‘genetic erosion’’ hypothesis. HumanandEcologicalRisk Assessment. Vol. 8, pp: 983-1002.