برآوردی از وضعیت شکار در منطقه حفاظت شده چهل پا، استان خوزستان

نوع مقاله: بوم شناسی

نویسندگان

1 گروه شیلات و محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد

2 اداره حفاظت محیط زیست شهرستان مسجد سلیمان

چکیده

شکار بی ­رویه و غیرمجاز از فعالیت­ هایی است که می ­تواند انقراض­ محلی جمعیت­ های مجزا و کوچک گونه­ های در تهدید را در پی داشته باشد. بنابراین، به منظور اتخاذ و توسعه راهبردهای مناسب در هر منطقه، دست­یابی به آمارهای درست و جامع در زمینه وضعیت شکار ضرورتی اجتناب­ ناپذیر است. پژوهش حاضر، به بررسی وضعیت شکار در منطقه حفاظت شده چهل ­پا در شهرستان اندیمشک پرداخته است. تعداد 500 پرسش­نامه به روش پرسش­نامه جواب ­دار و مصاحبه حضوری، میان دو گروه شامل مردم محلی و شکارچیان منطقه توزیع شد. حدود 70 درصد شکار در منطقه از نوع تفریحی است، که بیش تر از نوع شکار تروفه است. بیش از 85 درصد شکارچیان اعلام نمودند که شکارهای صورت گرفته توسط آن ها بدون مجوز قانونی بوده است. بیش از 75 درصد شکارچیان، شکار گروهی را ترجیح داده و اغلب تمایل به تشکیل گروه­ های دو تا سه نفری دارند. حدود 50 درصد شکارچیان شمار کل و بز را در منطقه 200 تا 300 راس برآورد نمودند. مشارکت دادن ذی ­نفعان کلیدی در اجرای قوانین و طرح ­های مدیریت حیات وحش، استفاده از شیوه ­های مختلف برای جلب اعتماد بین جوامع بومی و سازمان­ های مسئول حفاظت از محیط زیست، استفاده از راهکارهای اجرایی برای کاهش تضاد بین انسان و حیات وحش، تلاش برای برچیدن اعتقادهای محلی بی ­پایه درباره استفاده­ های داروئی و سنتی از حیات وحش، حمایت از برنامه­ های اصولی به منظور جذب طبیعت ­گردان و تشویق توسعه صنایع دستی و سنتی منطقه می توانند به عنوان راهکارهای مدیریتی پیشنهادی در منطقه مورد توجه قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها


  1. ازکیا، م. و دربان ­آستانه، ع.، 1382. روش‌های کاربردی تحقیق. انتشارات کیهان.
  2. اشرف ­زاده، م.؛ بتوندی، ز.؛ کریمی، ه. و سروش ­نیا، ر.، 1390. بررسی اهمیت منطقه شکار ممنوع قلعه شاداب در استان خوزستان از دید ذی­نفعان. مجله محیط­ شناسی. سال 37، شماره 59، صفحات 63 تا 76.
  3. بوتکین،د. و کلر، ا.، 1384. شناخت محیط زیست (ترجمه: عبدالحسین وهاب­زاده). انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.
  4. دهداردرگاهی،م.؛کرمی،م. وخراسانی،ن.، 1386. زون­ بندی منطقه شکار ممنوع دیلمان و درفک با استفاده از GIS. مجله محیط شناسی. سال 33، شمارة 43، صفحات 51 تا 60.
  5. قاسمی،ن.، 1385. مجموعه قوانین و مقررات داخلی محیط زیست، انتشارات بهنامی.
  6. کالی، گ. و سینکلایر، آ.، 1385. بوم ­شناسی و مدیریت حیات وحش (ترجمه: منصور مصداقی). انتشارات آستان قدس رضوی.
  7. ناطقی ­مزینانی، ح.، 1386. شکار. نشریه طبیعت و حیات وحش ایران، شماره 8، صفحات 10 تا 11.
    1. Aiyadurai, A., 2007. Hunting in a Biodiversity Hotspot: A survey on hunting practices by indigenous communities in Arunachal Pradesh, North-east India. The Rufford Small Grants Foundation, UK.
    2. Alpert, P., 1996. Integrated conservation and development projects. BioScience. 46 p.
    3. Bohne, A., 2008. Wildlife value, trophy hunting and rural development with illustrations from Tanzania. Conference on International Research on Food Security, Natural Resource Management and Rural Development. University of Hohenheim.
    4. Cadman, M., 2000. Consuming Wild Life: The Illegal Exploitation of Wild Animals in South Africa, Zimbabweand Zambia. Animal Rights Africa and XweAfrican Wild Life.
    5. Coppinger, J., 1994. Game viewing safaris: their potential and relationship to safari hunting. In: Lewis, D. M. (eds.) Wildlife Industries in Game Management Areas: Strategies and Solutions for Safari Hunting in Zambia. National Parks and Wildlife Services, Lusaka, Zambia, pp: 77-80.
    6. Cowlishaw, G.; Mendelson, S. and Rowcliffe, J.M., 2005. Structure and operation of a bushmeat commodity chain in southwestern Ghana. Conservation Biology. Vol. 19,
      pp: 139-149.
    7. Eliason, S. L., 2003. Illegal Hunting and Angling: The Neutralization of Wildlife Law Violations. Society and Animals. Vol. 11, pp: 225-243.
    8. Fa, J.; Currie, D. and Meewig, J., 2003. Bushmeat and food securityin the Congo Basin: Linkages between wildlife and people’s future. Environmental Conservation. Vol. 30,
      pp: 71-78.
    9. Faddy, M., 1994. Economic reflections and analysis of Zambia’s safari hunting industry. In: Lewis, D. M. (eds.) Wildlife Industries in Game Management Areas: Strategies and Solutions for Safari Hunting in Zambia. National Parks and Wildlife Services, Lusaka, Zambia, pp: 73-76.
    10. Fiallo, E.A. and Jacobson, S.K., 1995. Local communities and protected areas: Attitudes of rural residents towards conservation and machalilla national park, Ecuador. Environmental Conservation. Vol. 22, pp: 241-249.
    11. Gandiwa, E., 2011. Preliminary assessment of illegal hunting by communities adjacent to the northern Gonarezhou National Park, Zimbabwe. Tropical Conservation Science. Vol. 4, pp: 445-467.
    12. He, G.; Chen, X.; Liu, W.; Bearer, S.; Zhou, S.; Cheng, L. Y.; Zhang, H.; Ouyang, Z. and Liu, J., 2008. Distribution of economic benefits from ecotourism: a case study of wolong nature reserve for giant Pandas in China. Environmental Management. Vol. 42, pp: 1017-1025.
    13. Kaul, R.; Jandrotia, J.S. and Mc Gowan, P.J.K., 2004. Hunting of large mammals and pheasants in the western Indian Himalayas. Oryx. Vol. 9, pp: 426-431.
    14. Kuchikura, Y., 1988. Efficiency and focus of blowpipe hunting among Semaq Beri hunter-gatherers of Peninsular Malaysia. Human Ecology. Vol. 16, pp: 271-305.
    15. Kumpel, N.F., 2006. Incentives for sustainable hunting of bushmeat in Rio Muni.PhD thesis, Imperial College, London.
    16. Lewis, D.M. and Alpert, P., 1997. Trophy Hunting and Wildlife Conservation in Zambia. Conservation Biology. Vol. 11, pp: 59-68.
    17. Lindsey, P.A.; Romanãch, S.S.; Matema, S.; Matema, C.; Mupamhadzi, I. and Muvengwi, J., 2011. Dynamics and underlying causes of illegal bushmeat trade in Zimbabwe. Oryx. Vol. 45, pp: 84-95.
    18. Musgrave, R.S.; Parker, S. and Wolok, M., 1993. The status of poaching in the United States: Are we protecting our wildlife? Natural Resources Journal. Vol. 33, pp: 977-1014.
    19. Muth, R.M. and Bowe. J.F., 1998. Illegal harvest of renewable natural resources in North America: Toward a typology of the motivations for poaching. Society and Natural Resources. Vol. 11, pp: 9-24.
    20. Newmark, W.D.; Manyanza, D.N.; Gamassa, D.G.M. and Sariko, H.I., 1994. The conflict between wildlife and local people living adjacent to protected areas in Tanzania: human density as a predictor. Conservation Biology. Vol. 8, pp: 249-255.
    21. Olupot, W.; McNeilage, A.J. and Plumptre, A.J., 2009. An analysis of socioeconomics of bushmeat hunting at major hunting sites in Uganda. Working paper no. 38. Wildlife Conservation Society. New York.
    22. Rana, M.P.; Sohel, M.S.I.; Mukul, S.A.; Chowdhury, M.S.H.; Akhter, S. and Koike, M., 2010. Implications of ecotourism development in protected areas: a study from Rema- Kalenga Wildlife Sanctuary, Bangladesh. iForest. Vol. 3, pp: 23-29.
    23. Sekhar, N.U., 2003. Local people’s attitudes towards conservation and wildlife tourism around Sariska Tiger Reserve, India. Journal of Environmental Management.
      Vol. 69, pp: 339-347.
    24. Wadley, L., 2010. Were snares and traps used in the Middle Stone Age and does it matter? A review and a case study from Sibudu, South Africa. Journal of Human Evolution. Vol. 58, pp:179-192.
    25. Weeks, P. and Mehta, S., 2004. Managing People and Landscapes: IUCN’s Protected Area Categories. Journal of Human Ecology. Vol. 16, pp: 253-263.
    26. Wyler, L.S. and Sheikh, P.A., 2008. International Illegal Trade in Wildlife: Threats and U.S. Policy. Congressional Research Service, The Library of Congress, 101 Independence Ave, SE, Washington, DC.