بررسی شاخص های تولیدمثلی سارم دهان بزرگ (Scomberoides commersonnianus) در شمال غرب خلیج فارس

نوع مقاله : زیست شناسی (جانوری)

نویسندگان

1 گروه شیلات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی اهواز، ایران

2 گروه بیولوژی دریا، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران

3 موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، تهران، صندوق پستی: 6116- 14155

چکیده

سارم دهان بزرگ از گونه ­های مهم تجاری از خانواده گیش ماهیان است که ارزش غذایی فراوان دارد. تعیین زمان رسیدگی جنسی و تخم ریزی در مطالعات زیست ­شناسی، رفتارشناسی، مدیریت صید و تکثیر و پرورش آبزیان ضروری است. شاخص ­های گنادوسوماتیک، هپاتوسوماتیک، طول اولین بلوغ و نسبت جنسی جهت تعیین زمان تولیدمثل، رسیدگی جنسی و بلوغ این ماهی در یک دوره  نمونه ­برداری 15 ماه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد نسبت جنسی بین نر و ماده اختلاف معنی ­داری وجود ندشت. طول 50 درصد بلوغ برای جنس ماده 59/5 و در جنس نر 50/2 سانتی ­متر برآورد شد. این ماهی یک ­بار در سال تخم­ ریزی داشته که از فروردین تا مرداد ماه به ­طول می ­انجامد و شاخص گنادوسوماتیک در خرداد ماه بیش­ ترین مقدار را داشته است.

کلیدواژه‌ها


اداره آمار و صید شیلات ایران. 1393. دفتر برنامه­ ریزی گروه آمار و مطالعات توسعه شیلاتی، سالنامه آماری سازمان شیلات ایران.
تقوی­مطلق، ا.؛سیف­ آبادی، س.ج.؛حسینی، ع. واحمدیانحسینی، ش.، 1383. شاخص ­های رشد و میزان مرگ و میر ماهی سارم (Scomberoides commersonnianus) در سواحل جنوب ­شرقی ایران، مجله علوم دریایی ایران. دورة ۳، شمارة ۴، صفحات 5 تا 10.
درافشان، س. و ابراهیم ­زاده، س.م.، 1389. زیست ­شناسی تولید مثل ماهی، انتشارات دانشگاه صنعتی اصفهان. 198 صفحه.
معصومی ­زاده، س.ز.؛ پازوکی، ج. و ولی­ نسب. ت.، 1393. بررسی ترکیب غذایی و اثر فصل، جنسیت، بلوغ و طول بر شاخص گاستروسوماتیک سارم دهان بزرگ (Scomberoidescommersonnianus) در شمال­ غربی خلیج ­فارس (استان خوزستان)، مجله زیست شناسی دریا. سال 6، شماره 23، صفحات 69 تا 80.  
معصومی ­زاده، س.ز.، 1394. تعیین خصوصیات زیستی ماهی سارم دهان بزرگ (Scomberoides commersonnianus) در آب­ های شمال­ غرب خلیج فارس (استان خوزستان). رساله دکتری، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه شهید بهشتی. 114صفحه.
ولی ­نسب، ت.، 1392. فرهنگ جامع اسامی گونه­­ های ماهیان خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر (و حوزه آبریز)، انتشارات موج سبز. 273صفحه.
هادی ­زاده، ز.؛ مورکی، ن. و معینی، س.، 1392. شناسایی ترکیب اسیدهای آمینه و اسیدهای چرب در گوشت ماهی سارم دهان بزرگ (Scomberoides commersonnianus) در خلیج ­فارس. زیست ­شناسی دریا. شماره 17، صفحات 35 تا 50.
Abou-Seedo, F.S.; Dadzie, S. and Al-Kanaan, K.A., 2003. Sexuality, sex change and maturation patterns in the yellowfin seabream, Acanthopagrus latus (Teleostei: Sparidae) (Hottuyn, 1782). Journal of Applied Ichthyology. Vol. 19, pp: 65-73.
Almeida, P.R., 2003. Feeding ecology of Liza ramada (Risso, 1810) (Pisces, Mugilidae) in a south-western estuary of Portugal, Estuarine, Coastal and Shelf Science. Vol. 57, pp: 313-323.
Biswas, S.P., 1993. Manual of methods in fish biology South Asian Pub.PVt. Ltd.New Dehli.157 p.
Ferreri, R.; Basilone, G.; D’Elia, M.; Traina, A.; Saborido-Rey, F. and Mazzola, S., 2009. Validation of macroscopic maturity stages according to microscopic histological examination for European anchovy, Marine Ecology. Vol. 30, No. 1, pp :181-187.
Fisher, W. and Bianchi, G., 1984. FAO species identification sheets for fishery purposes, Western Indian Ocean, (Fishing area 51) DANIDA. Vols. 1-6.
Griffiths, S.; Fry, G. and Velde, T., 2005. Age, growth and reproductive dynamics of the Talang queenfish (Scomberoides commersonnianus) in northern Australia. Final report to the National Oceans Office, CSIRO. 39 p.
Hajisamae, S.; Chou, L.M. and Ibrahim, S., 2003. Feeding habits and trophic organization of the fish community in shallow waters of an impacted tropical habitat. Estuarine, Coastal and Shelf Science. Vol. 58, pp: 89-98.
Hoar, W.S.; Randal, D.Y. and Donaldson, E.M., 1983.  Fish physiology. Academic Press. London.Vol. Lx, 477.
International Game Fish Association. 2001. Database of IGFA angling records until 2001. IGFA, Fort Lauderdale, USA. URL: http://www.fishbase.org.
King, M., 1995. Fisheries biology, assessment and management. Fishing News Books, London, UK. 314 p.
Makeeva, A.P., 1992. Embriologia Rib, (Fish Embriology), Izdatelstvo Moskovskogo Universiteta, Moscow. pp: 35-37.
Panhwar, Sh.; Qamar, N. and Jahangir, Sh., 2014. Fishery and Stock Estimates of Talang Queenfish, Scomberoides commersonnianus (Fam: Carangidae) from the Arabian sea coast of Pakistan, Pakistan Journal of Agricultural Sciences. Vol. 51, No. 4, pp: 1011-1016.
Pena Rivas, L.; Azzurro, E. and Lloris, D., 2013.  First record of the Atlantic bumper Chloroscombrus chrysurus (Teleostei: Carangidae) in the Mediterranean Sea, Journal of Fish Biology. Vol. 82, No. 3, pp: 1064-1067.
Potts, G.W. and Wootton, R.J. 1989. Fish Reproduction. Strategies and Tactics. Academic Press. 410 p.
Rajaguru, A., 1992. Biology of two co-occurring tonguefishes, Cynoglossus arel and C. lida (Pleuronectiformes: Cynoglossidae), from Porto Nova, southeast coast of India. Fishery Bulletin. Vol. 90, pp: 328-367.
Smith-Vaniz, W.F., 1984. FishBase. World Wide Web electronic publication. URL: http://www.fishbase.org.
Thulasitha, W.S. and Sivashanthini, K., 2013. Reproductive characteristics of doublespotted Queenfish, Scomberoides lysan (Actinopterygii: Perciformes: Carangidae), from Sri Lankan waters: Implications for fisheries management. Acta Ichthyologica et Piscatoria. Vol. 43, No. 1, pp:7-13.
www.ngdir.ir/geoportalinfo