کاربرد مدل لاجیت در شناسایی عوامل موثر دربهره برداری غیرقانونی ذخایر ماهیان تجاری دریای خزر، استان گلستان

نوع مقاله: بوم شناسی

نویسندگان

گروه شیلات، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، گرگان، ایران

چکیده

بهره ­برداری بی ­رویه آبزیان تجاری به ­خصوص ماهیان خاویاری به­ عنوان ارزشمندترین ماهیان دریای خزر، آن ­ها را در معرض خطر انقراض قرار داده است. این مطالعه با استفاده از روش پیمایش میدانی و به ­کمک ابزار پرسشنامه و مراجعه پرسشگر به مناطق فعالیت صیادان در استان گلستان انجام شد. داده­ های مورد نیاز با توزیع تعداد 172 پرسشنامه بین جامعه صیادان قانونی و غیرقانونی به ­دست آمد و پرسشنامه حاوی سوالات مرتبط با علل اجتماعی، اقتصادی، صیادی و حفاظت شیلاتی دخیل در وقوع بهره ­برداری غیرقانونی ذخایر بود. پس از تایید روایی و پایایی پرسشنامه ­ها، داده ­ها با استفاده از مدل لاجیت مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که عوامل متعددی ازجمله: فاصله محل سکونت تا دریا، نوع شناور صیادی، نوع مالکیت صید، زمان و عمق صید تاثیر معنی­ داری در وقوع صید غیرقانونی داشتند. بهره ­برداران غیرقانونی در استان گلستان عمدتاً در اعماق کم به صید ماهیان خاویاری با استفاده از ادوات صیادی غیراستاندارد پرداخته و تلاش صیادی آن­ ها نیز در مقایسه با صیادان قانونی عمدتاً در طول شب رخ داد. به­ طورکلی، احتمال وقوع صید غیرقانونی در دریای خزر با مجموعه ­ای از عوامل اجتماعی، اقتصادی، حفاظتی و شیلاتی مرتبط است.

کلیدواژه‌ها


  1. Agnew, D.J.; Pearce, J.; Pramod, G.; Peatman, T.; Watson, R.; Beddington, J.R. and Pitcher,
    T.J., 2009.
    Estimating the worldwide extent of illegal fishing. PLoS One. Vol. 4, pp: e4570.
  2. Belova, G., 2015. Illegal unreported and unregulated fishing in the Black Sea. International Conference Knowledge-based Organization. Vol. 2, pp: 408-412.
  3. Christensen, J., 2016. Illegal, unreported and unregulated fishing in historical perspective. In: K. SchwerdtnerMáñez and B. Poulsen (eds). Perspectives on oceans past: a handbook of marine environmental history. Dordrecht: Springer. pp: 133-153.
  4. CITES (Covention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora). 2004. Sturgeon and paddlefish. Earth Negotiations Bulletin. Vol. 24, pp: 5-6.
  5. Clarke, R.V. and Cornish, D.B., 2001. Rational choice. In: Paternoster, Raymond, Bachman, Ronet (Eds.), Explaining Criminals and Crime. Roxbury, Los Angeles. 24 p.
  6. Clarke, S., 2007. Illegal fishing in the exclusive economic zone of Japan. MRAG, Ltd., London, UK, http://www.mrag.co.uk/Documents/IUU_Japan.pdf.
  7. Cochran, W.G., 1977. Sampling techniques (3rd ed.). New York: John Wiley & Sons. 448 p.
  8. Cullen, F. and Agnew, R., 2006. Criminological Theory: Past to Present: Essential Readings, Oxford University Press.
  9. Daliri, M.; Kamrani, E.; Jentoft, S. and Paighambari, S.Y., 2016. Why is illegal fishing occurring in the Persian Gulf? A case study from the Hormozgan province of Iran. Ocean and Coastal Management. Vol. 120, pp: 127-134.
  10. FAO. 2011. FishStat-Fishery Statistics. FAO, Rome.
  11. FAO. 2014. The state of world fisheries and aquaculture. FAO, Rome.
  12. Gandiwa, E., 2011. Preliminary assessment of illegal hunting by communities adjacent to the northern Gonarezhou National Park, Zimbabwe. Tropical Conservation Science. Vol. 4, pp: 445-467.
  13. IUCN (International Union for Conservation of
    Nature). 2011.
    IUCN Red List of Threatened Species, available online at www.iucnredlist.org/apps/redlist/search.
  14. Ivanov, V.P.; Vlasenko, A.D.; Khodorevskaya, R. and Raspopov, P., 1999. Contemporary status of the Caspian sturgeons (Acipenseridae) and the problem of conservation. Journal of Applied Ichthyology. Vol. 15, pp: 106-113.
  15. Kao, S.M., 2015. International actions against IUU fishing and the adoption of national plans of action. Ocean Development & International Law. Vol. 46, pp:2-16.
  16. Lagutov, V. and Lagutov, V., 2008. The Ural River sturgeons: population dynamics, catch, reasons for decline and restoration strategies. In: Lagutov, V. (Ed.), Rescue of Sturgeon Species in the Ural River Basin. pp: 193-276.
  17. Likert, R., 1932. A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology. Vol. 140, pp: 1-55.
  18. Nelder, J. and Wedderburn, R.W.M., 1972. Generalized linear models. Journal of the Royal Statistical Society.
    Vol. 135, pp: 370-384.
  19. Öztürk, B., 2013. Some remarks of illegal, unreported and unregulated fishing in Turkish part of the Black Sea, BlackSea/Mediterranean Environment. Vol. 19, pp: 256-267.
  20. Petrossian, G.A. and Clarke, R.V., 2013. Explaining and controlling illegal commercial fishing: An Application of the CRAVED Theft Model. British Journal of Criminology. Vol. 54, No. 1, pp: 73-90.
  21. Petrossian, G.A., 2015. Preventing illegal, unreported and unregulated (IUU) fishing: A situational approach. Biological Conservation. Vol. 189, pp: 39-48.
  22. Pikitch, E.K.; Doukakis, P.; Lauck, L.; Chakrabarty, P. and Erickson, D.L., 2005. Status, trends and management of sturgeon and paddlefish fisheries. Fish and Fisheries. Vol. 6, pp: 233-265.
  23. Pires, S.F. and Clarke, R.V., 2011. Sequential foraging, itinerant fences and parrot poaching in Bolivia. British Journal of Criminology. Vol. 51, pp: 314-335.
  24. Pires, S.F. and Clarke, R.V., 2012. Are parrots CRAVED? An analysis of parrot poaching in Mexico. Journal of Research in Crime and Delinquency. Vol. 49, No. 1, pp: 122-146.
  25. Pitcher, T.; Kalikoski, D.; Pramod, G. and Short, K., 2009. Not honoring the code. Nature. Vol. 457, No. 5,
    pp: 658-659.
  26. Pourkazemi, M., 2006. Caspian Sea sturgeon conservation and fisheries: past present and future. Journal of Applied Ichthyology. Vol. 22, pp: 12-16.
  27. Pramod, G. and Pitcher, T.J., 2006. An estimation of compliance of the fisheries of Namibia with article 7 (Fisheries Management) of the UN Code of Conduct for Responsible Fishing. University of British Columbia, Fisheries Center Research Reports.
  28. Ruczinski, I.; Kooperberg, C. and LeBlanc, M., 2003. Logic regression. Journal of Computational and Graphical Statistics. Vol. 12, pp: 475-511.
  29. Santos, R.A., 1999. Cronbach's alpha: A tool for assessing the reliability of scales. Journal of Extension. Vol. 37,
    pp: 35-39.
  30. Teh, L. and Teh, L., 2012. Determination of fishery and socio-economic effects of SIMCA on local fishing communities and evaluation of the effects of reserve protection on reef fish size and abundance. Malaysia, USAID Project Number: GCP LWA Award. LAG-A-00-99-00048-00.
  31. Varkey, D.A.; Ainsworth, C.H.; Pitcher, T.J.; Goram, Y. and Sumaila, R., 2010. Illegal, unreported and unregulated fisheries catch in Raja Ampat regency, Eastern Indonesia. Marine Policy. Vol. 34, pp: 228-236.
  32. Worm, B. and Branch, T.A., 2013. The future of fish. Trends in Ecology and Evolution. Vol. 27, No. 11,
    pp: 594-599.
  33. Wright, B.R.E.; Caspi, A.; Moffitt, T.E. and Paternoster, R., 2004. Does the perceived risk of punishment deter criminally prone individuals? Rational choice, self-control, and crime. Journal of Research in Crime and Delinquency. Vol. 41, No. 2, pp: 180-213.
  34. Ye, Y. and Valbo-Jorgensen, J., 2012. Effects of IUU fishing and stock enhancement on and restoration strategies for the stellate sturgeon fishery in the Caspian Sea. Fisheries Research. Vol. 131, pp: 21- 29.