مطالعه فون سوسمارهای پارک ملی خجیر در استان تهران

نوع مقاله: سیستماتیک جانوری

نویسندگان

واحد علوم پزشکی تهران، دانشگاه آزاداسلامی ، تهران، ایران

چکیده

خزندگان به ­دلیل تغذیه از حشراتی که به ­عنوان آفات گیاهی شناخته می ­شوند، در حفظ محصولات کشاورزی اهمیت ویژه ­ای دارند. منطقه خجیر باتوجه به اقلیم های متفاوت و در عین حال تحت حفاظت بودن منطقه  نماینده خوبی جهت بررسی میدانی می­ باشد. هدف از مطالعه حاضر ارزیابی فون و زیست ­سنجی سوسمارهای پارک ملی خجیر استان تهران می ­باشد که از اسفند 1394 تا مرداد 1395 به ­روش پیمایشی در ایستگاه­ های تعیین شده نمونه­ گیری انجام شد. درمجموع 58 نمونه سوسمار از منطقه جمع ­آوری شدند، تمام اطلاعات مربوط به نمونه ­ها ثبت شد و از آن­ ها عکس تهیه گردید. تمام نمونه ­ها پس از شناسایی رها شدند. بر روی نمونه­ ها مطالعات ریخت­ شناسی و بررسی صفات شمارشی و زیست ­سنجی انجام گرفت و سپس براساس کلیدهای شناسایی معتبر شناسایی شدند. از 58 نمونه جمع ­آوری شده 5 گونه شناسایی شده متعلق به 5 جنس و 3 خانواده هستند که عبارتند از: Eumeces schneideri و Trachylepis aurata از خانواده Scincidae، Cyrtopodion scabrum از خانواده Gekkonidae، Paralaudakia caucasia و Trapelus agilis از خانواده Agamidae. 

کلیدواژه‌ها


  1. ابراهیمی ­پور، ف.؛ رستگارپویانی، ا. و قربانی ­یکتا، ب.، 1394. مطالعه فونستیک سوسماران مناطق شمال­ غربی استان یزد. پایان نامه کارشناسی ­ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران. 103 صفحه.
  2. احمدزاده، ف.؛ عبدلی، ا.؛ مصطفوی، ح.؛ ابراهیمی، م. و محرابیان، ا.ر.، 1385. مطالعه تنوع زیستی سوسمارهای استان قم. مجله محیط شناسی. دوره 34، شماره 4، صفحات 119 تا 128.
  3. اریس، س.؛ پریور، ک.؛ رستگارپویانی، ن. و بهارآرا، ج.، 1388. شناسایی و معرفی مارمولک­ های خزانق و ندوشن استان یزد. مجله زیست ­شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحدگرمسار. دوره 4، شماره3، صفحات 1 تا 18.
  4. پارسا، ح.؛ رستگارپویانی، ن.ا.؛ ساری، ع.ر. و غفاری، م.، 1383. مطالعه بیوسیستماتیک سوسمارهای استان کهگیلویه و بویر احمد. پایان ­نامه کارشناسی ­ارشد. دانشگاه تهران. 158صفحه.
  5. پروانه ­اول، ا.؛ دهقانی ­تفتی، م. و حسن­ زاده ­کیابی، ب.، 1387. بررسی رابطه غنا، تنوع،یکنواختی و فراوانی گونه ­ای سوسماران با وضعیت توپوگرافی در منطقه­ سبزوار. مجله زیست شناسی ایران. جلد 22، شماره 3، صفحات 11 تا 24.
  6. توماس­ار، ر.، 1982. زیست شناسی مهره ­داران. ترجمه ابراهیم نژاد، م.، 1385. چاپ دوم، مرکز نشر دانشگاهی، تهران. 823 صفحه.
  7. حجتی، و.؛ فقیری، ا. و بابایی، ر.، 1390. بررسی فون دوزیستان و خزندگان پارک ملی کیاسر در استان مازندران، فصلنامه زیست شناسی جانوری. دوره 4، شماره 2، صفحات 33 تا 44.
  8. حجتی، و.؛ کمی، ح. و فقیری، ا.، 1385. بررسی فونستیک سوسمارها در منطقه دامغان. مجله زیست شناسی ایران. جلد 19، شماره 3، صفحات 325 تا 340.
  9. حجتی، و.؛ مقدس، د. و فقیری، ا.، 1388. شناسایی دوزیستان و خزندگان پارک ملی شهید زارع ساری. فصلنامه زیست شناسی جانوری. سال 1، شماره 3، صفحات 31 تا 36.
  10. حسن­ زاده­ کیابی، ب.، 1390. جانورشناسی(2). مرکز چاپ وانتشارات دانشگاه پیام نور. چاپ نهم. 186صفحه.
  11. خادمی، ع.؛ حسن ­زاده ­کیابی، ب.؛ ­کمی، ح.ق. و شیدایی، م.، 1384. بیوسیستماتیک مارمول ک­های منطقه نیشابور. پایان ­نامه کارشناسی­ ارشد دانشگاه شهید بهشتی. 132صفحه.
  12. داداشی، ع.؛ ­کمی، ح.ق. و شجیعی، ه.، 1388. اولین گزارش از گکوی سنگی تیغه­ دار scabrum Cyrptopodion(خزندگان: سوسماران: گکونیده) در استان آذربایجان­ شرقی. فصلنامه زیست ­شناسی جانوری. سال 2، شماره 1، صفحات 33 تا 38.
  13. درویش ­صفت، ع.ا.، 1385. اطلس مناطق حفاظت شده­ ایران. انتشارات دانشگاه تهران. چاپ اول. 160 صفحه.
  14. رستگارپویانی، ن.ا.، 1381. مطالعه مقدماتی فون سوسمار استان کرمانشاه، غرب ایران. اولین کنفرانس علوم و تنوع زیستی جانوری ایران.
  15. رستگارپویانی، ن.ا .؛ جوهری، م. و رستگارپویانی، ا.، 1386. راهنمای صحرایی خزندگان ایران. انتشارات دانشگاه رازی، کرمانشاه. 268 صفحه.
  16. زارعیان، ح.؛ اسماعیلی، ح.ر.؛ غلامحسینی، ع.؛ تیموری، آ.؛ ظهرابی، ح. و کمی، ح.ق.، 1387. بررسی مقدماتی فون خزندگان منطقه شکار ممنوع کوه گرم جهرم در استان فارس. مجله تاکسونومی و بیوسیستماتیک. سال 1، شماره 1، صفحات 1 تا 8.
  17. شفیعی، س.؛ حسن­ زاده­ کیابی، ب.؛ زهزاد، ب. و ­کمی، ح.ق.، 1377. مطالعه مقدماتی اکولوژیکی توزیع و پراکنش گونه­ های مختلف مارمولک پناهگاه حیاط وحش خبروروچون و دشت سیرجان در استان کرمان. پایان­نامه کارشناسی­ارشد دانشگاه شهید بهشتی. 367 صفحه.
  18. عقیلی، ح.؛ حسن ­زاده­ کیابی، ب. و ­کمی، ح.ق.، 1386. بررسی فونستیک مارمولک ­های منطقه فریمان در استان خراسان رضوی. پایان ­نامه کارشناسی ­ارشد دانشگاه شهید بهشتی. 75 صفحه.
  19. فرجی ­راد، ع. و سیدنصیری، ژ.، 1388. جغرافیای گردشگری تهران و نقش شهرسازی و معماری در توسعه آن. فصلنامه جغرافیای انسانی. سال 2، شماره 1، صفحات 71 تا 84.
  20. فکوری، ص.؛ جمالزاده، ح.م. و اسدیان ­نارنجی، س.، 1391. بررسی بیوسیستماتیکی خزندگان و دوزیستان منطقه حفاظت شده تالاب بین ­المللی امیرکلایه، ایران. پایان­نامه کارشناسی ­ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن. 129صفحه.
  21. کلاته، م.؛ جمالزاده، ح.م. و نواییان، م.، 1393. بررسی زیستی و بیوسیستماتیکی گربه­ سانان پارک ملی خجیر و سرخه­ حصار. پایان نامه کارشناسی ­ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن. 68صفحه.
  22. کمالی، ک.، 1392. خزندگان و دوزیستان ایران. انتشارات ایران شناسی. 368 صفحه.
  23. مسئولی، ف.؛ کمی، ح.ق. و شجیعی، ه.، 1392. مطالعه فون سوسمارهای شهرستان طبس در استان یزد. فصلنامه زیست شناسی جانوری. سال 4، شماره 4، صفحات 83 تا 90.
  24. نصرآبادی، ر.؛ درویش، ج.؛ رستگارپویانی، ن. و اجتهادی، ح.، 1386. بررسی فون سوسماران بخش صالح­ آباد تربت­جام استان خراسان رضوی. مجله زیست­ شناسی ایران. جلد 21، شماره 2، صفحات 361 تا 368.
  25. یزدان ­پناهی، م.؛ ­حسن ­زاده ­کیابی، ب.؛ زهزاد، ب. و ­کمی، ح.ق.، 1379. بررسی تنوع فون مارمولک ­های شاهرود. پایان­ نامه کارشناسی ­ارشد دانشگاه شهید بهشتی. 246 صفحه.
  26. یوسفی، م.؛ شیخی ­ئیلانلو، ص.؛ خانی، ع.؛ کفاش، ا. و رستگارپویانی، ا.، 1393. بررسی فون خزندگان منطقه حفاظت شده جنگل خواجه و بررسی میزان تشابه آن با مناطق فیریوجئوگرافیک سوسماران ایران. مجله تاکسونومی و بیوسیستماتیک. سال 7، شماره 22، صفحات 13 تا 22.
  27. Ahmadzadeh, F.; Abdoli, A.; Mostafavi, H.; Ebrahimi, M. and Mehrabian, A.R., 2008. Biodiversity study Lizards Qom province. Journal of Environmental Studies. Vol. 34 , No. 46, pp: 119-128.
  28. Fathnia, B.; Rastegar Pouyani, N.; Sampour, M.; Bahrami, A. and Jaafari, G., 2010. The lizard fauna of Ilam province, Southwestern Iran. Iranian Journal of Animal Biosystematics (IJAB). Vol. 5, No. 2, pp: 65-73.
  29. Rastegar Pouyani, N. and Rastegar Pouyani, E., 2006. A new form of Eremias (Sauria: Lacertidae) from the Alvand Mountains, Hamedan Province, western Iran. Iranian Journal of Animal Biosystematics. Vol. 1 , No. 1, pp: 14-20.
  30. Nilson, G. and C. Andrén., 1978. A new species of Ophiomorus (Sauria: Scincidae) from Kavir Desert, Iran. American Society of Ichthyologists and Herpetologists (ASIH). Vol. 1987 , No. 4, pp: 559-564.
  31. Mertens, R.F.W., 1956. Amphibiens und reptilian aus S.O. Iran. Jahreshefte des vereins fur vaterlandische Naturkunde in wurtberg. Vol. 111 , No. 1, pp: 90-97.
  32. Petrov, B., 2004. The herpetofauna (Amphibia and Reptilia) of the eastern Rhodopes (Bulgaria and Greece). Biodiversity of Bulgaria. Vol. 2 , pp: 863-879.