مدل سازی مطلوبیت زیستگاه کل و بز (Capra aegagrus) در منطقه حفاظت‌شده دنا با استفاده از الگوریتم آنتروپی بیشینه (MAXENT)

نوع مقاله: محیط زیست جانوری

نویسندگان

گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر

چکیده

آگاهی از عوامل مؤثر بر مطلوبیت زیستگاه گونه‌ها و محدوده پراکنش زیستگاه‌های مطلوب اهمیت اساسی در برنامه‌ریزی به‌منظور مدیریت و حفاظت گونه‌های حیات‌وحش دارد. کل و بز به‌عنوان شاخص‌ترین پستاندار مناطق کوهستانی ایران است که در بسیاری از مناطق کوهستانی ایران پراکنش دارد. منطقه حفاظت‌شده دنا با وسعتی معادل 93820 هکتار در 36 کیلومتری شهر یاسوج مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد قرار دارد کل و بز گونه شاخص منطقه دنا می ­باشد. هدف از مطالعه موردنظر بررسی وضعیت پراکنشی کل و بز در منطقه دنا  و دنای شرقی  است. داده‌های نقاط حضور گونه درفصل بهار جمع‌آوری به ­­صورت تصادفی و به دودسته تعلیمی (Training data) و آزمون (Test data) تقسیم شدند. سپس متغیرهای زیستگاهی دیگر وارد مدل MaxEnt شدند. نتایج حساسیت‌سنجی جک نایف مشخص کرد که فاصله از مناطق ­صخره ­ای، فاصله از جنگل و زبری مهم‌ترین متغیرهای مؤثر در مطلوبیت زیستگاه­ هستند نتایج مطالعه نشان داد که زیستگاه مطلوب گونه در مناطق صخره‌ای دور از مناطق انسان‌ساخت قرار دارد و گونه به مناطق با پوشش گیاهی کم ­تراکم، دارای پستی بلندی زیاد تمایل دارد.

کلیدواژه‌ها


  1. بهمن ­پور، ه. و بالی، ع. 1394. پروژه بین­ المللی حفاظت از تنوع زیستی در سیمای حفاظتی زاگرس مرکزی، ارزیابی توان اکولوژیک حوزه آبخیز دنا. 124 صفحه.
  2. بهداروند، ن.، 1390. مدل‌سازی حملات اخیر گرگ به انسان در استان همدان، پایان‌نامه کارشناسی ­ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران.
  3. ضیایی، ه.، 1387. راهنمای صحرایی پستانداران، تهران، انتشارات کانون آشنایی با حیات‌وحش.
  4. فلاحی، م.؛ کابلی، م.؛ کرمی. م.؛ مهرابی، ع.ا.؛ گل­ جانی، ر. و مصطفوی، س.م.، 1394. بررسی تأثیر عشایر کوچ رو بر مطلوبیت زیستگاه کل و بز (Capra aegagrus) در پارک ملی لار، دو فصلنامه پژوهش‌های محیط‌زیست. سال 6، شماره 11. صفحات 141 تا 148.
  5. مددی، م.؛ سلمان­ ماهینی، ع. و وارسته­ مرادی، ح.، 1392. ارزیابی زیستگاه پاییزه کل و بز (Capra aegagrus) در پارک ملی گلستان. دومین همایش ملی حفاظت و برنامه‌ریزی محیط‌زیست.
  6. مشهدی­احمدی، ا.ع.؛ شمس ­اسفندآباد، بهمن. و گشتاسب میگویی، ح.، 1393. مدل‌سازی مسیر گدار گوسفند وحشی البرز با استفاده از آنالیز کم ­ترین هزینه در استان تهران (O.o.arkali & O.o.vigneii). فصلنامه علوم و مهندسی محیط‌ زیست. سال 1، شماره 3، صفحات 41 تا 58.
  7. همامی، م.ر.؛ اسماعیلی، س. و سفیانیان، ع.ر.، 1394. پیش‌بینی پراکنش یوز آسیایی، پلنگ ایرانی و خرس قهوه‌ای در پاسخ به متغیرهای محیطی در استان اصفهان. فصلنامه بوم‌شناسی کاربردی. سال 4، شماره 13، صفحات 51 تا 63.
  8. Baldwin, R.A., 2009: Use of maximum entropy modeling in wildlife research. Entropy. Vol. 11, pp: 854-866.
  9. Farhadinia, M.S.; Akbari, H.; Mousavi, S.J.; Eslami, M.; Azizi, M.; Shokouhi, J.; Gholikhani, M. and Hosseini Zavarei, F., 2013. Exceptionally long movements of the Asiatic cheetah Acinonyx jubatus venaticus across multiple arid reserves in central Iran. Oryx. Vol. 47, pp: 427-430.
  10. Flory, A.R.; Kumar, S.; Stohlgren, T.J. and Cryan, P.M., 2012. Environmental conditions associated withbat white nose syndrome mortality in the north eastern United States. Journal of Applied Ecology. Vol. 49, No.3, pp: 680-689.
  11. Geographic distributions. Ecological Modelling. Vol. 190, pp: 231-259.
  12. Giovanelli, J.G.R.; DeSiqueira, M.F.; Haddad, C.F.B. and Alexandrino, J., 2010. Modeling a spatially restricted distribution in the Neotropics:  how the size of calibration area affects the performance of five presence-only methods, Ecological Modelling. Vol. 221, pp: 215-224.
  13. Hirzel, A.H.; Helfer, V. and Metral, F., 2001.Assessing habitat suitability models with a virtualspecies. Ecological Modelling. Vol. 145, pp: 111-121.
  14. Hoffman, J.D.; Narumalani, S.; Mishra, D.R.; Merani, P. and Wilson, R.G., 2008. Predicting potential occurrence and spread of invasive plant species along the North Platte River, Nebraska. Invasive Plant Science and Management. Vol. 1, No. 4, pp: 359-367.
  15. Jepsen, J.U.; Madsen, A.B.; Karlsson, M.D. and Groth, R., 2005. Predicting distribution and density of European badger (Melesmeles) setts in Denmark, Biodiversity and Conservation. Vol. 14, pp: 3235-3253.
  16. Jimenez-Valverde, A. and Lobo, J.M., 2007: Threshold criteria for conversion of probability of species presence to either or presence absence. A cta O ecologica. Vol. 31, pp: 361-369.
  17. Katsaounis, C.H., 2012. Habitat use of the endangeredand endemic Cretan Capricorn and impact of domestic goats, Thesis submitted for Master of Science. Faculity of Geo Information Science and Earth Observation, University of Twente.
  18. Khan, B.; Ablimit, A.; Khan, G.; Jasra, A.W.; Ali, H.; Ali, R.; Ahmad, E. and Ismail, M., 2015. Abundance, distribution and conservation status of Siberian ibex, Marco Polo and Blue Sheep in Karakoram Pamir mountain area. Journal of King Saud University Science.
  19. Liu, C.; White, M. and Newell, G., 2009: Measuring the accuracy of species distribution models: a review. 18th W orld IMA CS/MODSIM Congress, Carins, A ustralia.
  20. Malekian, M., 2007. Effects of habitat fragmentation onthe genetic diversity and population structure Petaurubrevicepsspecies in southeastAustralia. The NationalBiotechnology Congress of Iran.
  21. Nazeri, M.; Jusoff, K.; Madani, N.; Mahmud, A.R.; Bahman, A.R. and Kumar, L., 2012. Predicting modeling and mapping of Malayan sun bear (Helarctos malayanus) distribution using maximum entropy. PLos ONE. Vol. 7, No. 10. e48104.
  22. Olivier, F. and Wotherspoon, S., 2006. Modelling habitat selection using presence only data: Case study of a colonial hollow nesting bird, the snow petrel. Ecological modeling. Vol. 195, pp: 187-204.
  23. P Anderson, R.; Dudík, M.; Ferrier, S.; Guisan, A.J.; Hijmans, R.; Huettmann, F. and Zimmermann, E.N., 2006. Novel methods improve prediction of species’ distributions from occurrence data. Ecography. Vol. 29, No. 2, pp: 129-151.
  24. Pearson, R.G., 2007. Species distribution modeling forconservation educators and practitioners. American Museum of Natural History. pp: 1-50.
  25. Peterson, A.T.; Papes, M. and Eaton, M., 2007. Transferability and model evaluation in ecological niche modeling: a comparison of GARP and Maxent, Ecography. Vol. 30, pp: 550-560.
  26. Phillips, S.J. and Dudik, M., 2008. Modeling of species distributions with Maxent: New extensions and a comprehensive evaluation. Ecography. Vol. 31, pp: 161-175.
  27. Phillips, S.J.; Anderson, R.P. and Schapire, R.E., 2006: Maximum entropy modeling ofspecies geographic distributions. Ecological modelling. Vol. 190, pp: 231-259.
  28. Phillips, S.J.; Anderson, R.P. and Schapire, R.E., 2006. Maximum entropy modeling of species geographic distributions. Ecological Modelling. Vol. 190, pp: 231-259.
  29. Rahim, M., 2016. Influence of Environmental Variables on Distribution of Wild Goat (Capra aegagrus), in Iraq by Maxent. American Scientific Research Journal for Engineering, Technology, and Sciences (ASRJETS). Vol. 18, No. 1, pp: 97-107.
  30. Rushton, J.P.; Skuy, M. and Bons, T.A., 2004.Construct Validity of Raven's Advanced Progressive Matrices for African and Non‐African Engineering Students in South Africa. International Journal ofSelection and Assessment. Vol. 12, No. 3, pp: 220-229.
  31. Bagchi, S. and Ritchie, M.E., 2010. Herbivore ects on above and belowground plant production and soil nitrogen availability in the Trans-Himalayan shrub steppe, Oecologia. Vol. 164, pp: 1075-1082.
  32. Sarhangzadeh, J.; Yavari, A.R.; Hemami, M.R.; Jafari, H.R. and Shams Esfandabad, B., 2013: Habitatsuitability modeling for wild goat (Capra aegagrus) in a mountainous arid area, central Iran Caspian Journal ofEnvironmental Science. Vol. 11, pp: 41-51.
  33. Thorn, J.S.; Nijman, V.; Smith, D. and Nekaris, K.A.I., 2009. Ecological niche modelling as a technique for assessing threats and setting conservation priorities for Asian slow lorises (Primates: Nycticebus). Diversity and Distributions. Vol. 15, pp: 289-298.
  34. Williams, A.K., 2003. The influence of probability of detection when modeling species occurrence using GIS and survey data: Virginia Polytechnic Institute and State University. 281 p.
  35. Wilting, A.; Cord, A.; Hearn, A.J.; Hesse, D.; Mohamed, A.; Traeholdt, C.; Cheyne, S.M.; Sunarto, S.; Jayasilan, M.A.; Ross, J.; Shapiro, A.C.; Sebastian, A.; Dech, S.; Breitenmoser, C.; Sanderson, J.; Duckworth, J.W. and Hofer, H., 2010. Modelling the species distribution of Flat headed cat (Prionailurus planiceps), an endangered south-east Asian Small Felid, PLos ONE. Vol. 5, No. 3. e9612.