مدل سازی مطلوبیت زیستگاه اردک مرمری (Marmaronetta angustirostris) با استفاده از روش حداکثر آنتروپی

نوع مقاله: محیط زیست جانوری

نویسندگان

گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی دریا، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر

چکیده

شناخت نیازهای زیستگاهی گونه­ های حیات وحش، به­ خصوص گونه ­های در معرض خطر انقراض از اهمیت قابل توجهی در مدیریت حیات وحش برخوردار است. هدف از انجام این مطالعه مدل­ سازی مطلوبیت زیستگاه گونه آسیب­ پذیر اردک مرمری (Marmaronetta angustirostris) در بخش شمالی تالاب بین­ المللی شادگان بود. نقاط حضور گونه با انجام مطالعات میدانی و گزارشات جوامع محلی و کارشناسان سازمان محیط زیست به دست آمد. عوامل محیطی به ­کاربرده شده به عنوان متغیرهای مؤثر بر حضورگونه شامل عمق آب، دمای آب، هدایت الکتریکی، اسیدیته، میزان اکسیژن محلول، تیپ پوشش گیاهی، شاخص تراکم پوشش گیاهی و فاصله از روستا بود. سپس متغیرهای مورد نیاز برای مدل­ سازی با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی تهیه و در نهایت برای تهیه نقشه مطلوبیت زیستگاهی از مدل حداکثر آنتروپی (MaxEnt) استفاده شد. نتایج نشان داد که مدل‌ مکسنت در این مطالعه عملکرد خوبی دارد و سطح زیر منحنی (0/981=AUC) محاسبه گردید. هم­ چنین به ­ترتیب متغیرهای هدایت الکتریکی، میزان اکسیژن محلول، فاصله از روستا و مراکز حضور انسان، پوشش گیاهی نیزار و جگن و سپس عمق آب مهم ­ترین متغیرهای محیطی مؤثر بر مطلوبیت زیستگاهی این گونه شناسایی شدند. 

کلیدواژه‌ها


  1. اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان. 1377. مطالعه لیمنوژیک و حفظ تعادل اکولوژیک آب­ های داخلی (تالاب شادگان) فاز مقدماتی. گزارش شماره 2.
  2. بهادری ­خسروشاهی، ف.؛ علیزاده­ شعبانی، ا.؛ کابلی، م.؛ کرمی، م.؛عطارد، پ. و شریعتی، م.، 1389. مدل­ سازی مطلوبیت زیستگاه کمرکلی (Sitta europaea) در نیمرخ شمالی البرز. نشریه محیط زیست طبیعی. شماره 3، صفحه 225 تا 236.
  3. بهداروند، ن.؛ کابلی، م.؛ جباریان ­امیری، ب.؛ ابراهیم ­پور، ر.؛ اسدی­ آقبلانی، م. و ایمانی­ هرسینی، ج.،1393. شناسایی مناطق پر خطر و عوامل محیطی موثر برحملات گرگ به دام در استان همدان با به­ کارگیری روش مدل­ سازی MAXENT. مجله محیط زیست طبیعی. شماره 3، صفحات 245 تا 252.
  4. تک ­تهرانی، ع.؛ شمس ­اسفندآباد، ب.؛ کرمی، م. و فرهادی­ نیا، م.ص.،1394. مدل­ سازی مطلوبیت زیستگاه شاه روباه (Vulpescana) مبتنی بر فناوری دوربین­ های تله­ ای در ایران. محیط زیست جانوری. شماره 3، صفحات 39 تا 46.
  5. شیخی ­ئیلانلو، ص.؛ معین­ الدینی، م.؛ قلی ­پور، م.؛ شیخی، ع. و کراچی، ه.،1395. ارزیابی زیستگاه کوکر شکم سیاه (Pterocles orientallis) با روش آنتروپی بیشینه در پناهگاه حیات وحش شیر احمد سبزوار. مجله محیط زیست جانوری. شماره 1، صفحه 231 تا 245.
  6. کرمی، پ.؛ حسینی، م. و کمانگر، م.، 1394. مدل­ سازی ریسک حملات مکانی تابستانه و پاییزه گرگ (Canis lupus) به آهو ایرانی (Gazella subgutturosa) در منطقه تیر اندازی و شکار ممنوع  قراویز (استان کرمانشاه). محیط زیست جانوری. شماره 4، صفحات 11 تا 20. 
  7. کریمی، س.؛ وارسته ­مرادی، ح.؛ رضایی، ح. و قدیمی، م.، 1391. مدل­ سازی زیستگاه برای دارکوب سیاه و خالدار بزرگ با استفاده از رگرسیون منطقی. دو فصلنامه پژوهش­ های محیط زیست. شماره 5، صفحه 47.
  8. کفاش، ا.؛ کابلی، م. و گونتا، ک.، 1393. پیش­بینی اثر تغییر اقلیمی بر سوسمار دم تیغی بین­ النهرین (saara loricata) با استفاده از مدل حداکثرآنتروپی (MAXENT) و بایوکلایم (BIOCIM). مجله محیط زیست جانوری. شماره 1، صفحات 5 تا 82.
  9. کفاش، ا.؛ کابلی، م. و گونتا، ک.، 1394. بررسی مقایسه ­ای اثر تغییر اقلیم بر خزندگان مناطق بیابانی و کوهستانی ایران، مطالعه موردی (سوسمار دم تیغی بین النهرین saara locata و آگامای قفقازی  Paralaudakia caucasia). مجله محیط زیست جانوری. شماره 3، صفحات 103تا 108.
  10. مشتاقی، م.؛ کابلی، م. و شمسایی، م.، 1392. تعیین شاخص مطلوبیت زیستگاه (HSI) رودخانه ­ای اردک سرسبز (Anas platyrhynchos) در رودخانه زاینده رود. فصلنامه اکو بیولوژی تالاب. شماره 18. صفحه 13 تا 22.
  11. منصوری، ج.، 1387. راهنمای صحرایی پرندگان ایران. انشارات فرزانه.
  12. میرزایی، ر.؛ همامی، م.رو؛ اسماعیلی ­ساری، ع. و رضایی، ح.، 1392. مدل­ سازی پراکنش دلیجه کوچک (falco naumanni) در استان گلستان. پژوهش ­های محیط زیست. شماره 8، صفحه 149تا 156.
  13. ALAbed, A.S.; Mudhafar, S. and Lujani Ibraheem, H., 2017. Distribution of the Marbled Teal Marmaronetta angustirostris over different habitat in Al Delmej Wetland Iraq. Advance Research Journal of Multi Disciplinary Discoveries. Vol. 11, pp: 10-13.
  14. Baldassarre, G.A. and Bolen, E.G., 2006. Waterfowl Ecology and Management. John Wiley and Sons, New York Publisher, Krieger Publishing Company. 567 p.
  15. Batt, B.D.J.; Afton, A.D.; Anderson, M.G.; Ankney, C.D.; Jonson, D.H.; Kadlec, J.A. and Krapu, G.L., 1992. Ecology and Management of Breeding Waterfowl. University of Minnesota Press, Minneapolis and London. 
  16. Behrouzi Rad, B., 2009. Waterbird Populations during Dry and Wet Years in the Hamoun Wetlands Complex, Iran/Afghanistan Border. Podoces. Vol. 4, No. 2, pp: 88-99.
  17. Benito, B.M.; Martnez Ortega, M.M.; Munoz, L.M.; Lorite, J. and Pears, J., 2009. Assessing extinction-risk of endangered plants using species distribution models: a case study of habitat depletion caused by the spread of greenhouses. Biodiversity and Conservation. Vol. 62, No. 9, pp: 2209-2220.
  18. Elith, J.; Graham, C.H.; Anderson, R.P.; Dudik, M.; Ferrier, S.; Guisan, A.; Hijmans, R.J.; Huettmann, F.; Leathwick, J.R.; Lehmann, A.; Li, J.; Lohmann, L.G.; Loiselle, B.A.; Manion, G.; Moritz, C.; Nakamura, M.; Nakazawa, Y.; Overton, J.M.; Peterson, A.T.; Phillips, S.J.; Richardson, K.; Scachetti Pereira, R.; Schapire, R.E.; Soberon, J.; Williams, S.; Wisz, M.S. and Zimmermann, N.E., 2006. Novel methods improve prediction of species’distributions from occurrence data. Ecography. Vol. 29, pp: 129-151.
  19. Engler, R.; Guisan, A. and Rechsteiner, L., 2004. An improved approach for predicting the distribution of rare and endangered species from occurrence and pseudoabsence data. Journal of Applied Ecology. Vol. 4, pp: 263- 274.
  20. Elmberg, J.; Nummi, P.; Poysa, H. and Sjoberg, K., 1993. Factors affecting species number and density of dabbling duck guilds in North Europe. Ecography. Vol. 16, pp: 251-260.
  21. Esther, S.G.; Cristina, F.; Jose, L.E. and Andy, j.G., 2012. Habitat selection of Marbled Teal and White-headed Duck during the breeding and wintering season in southeastern Spain.
  22. Fielding, A.H. and Bell, J.F., 1997. A review of methods for the assessment of prediction errors in conservation presence/absence models. Environmental Conservation. Vol. 24, pp: 38-49.
  23. Green, A.J., 1993.The status and conservation of the Marbled Teal (Marmaronetta angustirostris). Slimbridge U.K. Wetlands International, IWRB Spec. Publ. 23, 108 p.
  24. Groombridge, B., 1993. 1994 IUCN Red List of threatened animals. Gland, Switzerland, and Cambridge, U.K.: International Union for Conservation of Nature and Natural Resources.
  25. Green, A.J., 1998. Comparative feeding behavior and niche organization in a Mediterranean duck community. Canadian Journal of Zoology. Vol. 76, pp: 500-507.
  26. Green, A.J., 2000. The habitat requirements of the Marbled Teal (Marmaronetta angustirostris), Me´ne´tr., a review. In: Comı´n, F.A., Herrera, J.A., Ramı´rez, J. (Eds.) Limnology and aquatic birds monitoring, modelling and management. Proceedings of theSecond International Symposium on Limnology and Aquatic Birds. Universidad Auto´noma de Yucata´n, Me´rida. pp: 147-163.
  27. Gonzales, S.E.; Fuentes, C.; Ferrandez, M.; Jose, L.E. and Green, A.J., 2013. Habitat selection of Marbled Teal and White-headed Duck during the breeding and wintering seasons in south eastern Spain. Bird Conservation International. Vol. 23, No. 3, pp: 344-359.
  28. Hammer, H., 2012. Paleontological Statistics, Version 2104, Natural History Museum, University of Oslo. 411 p.
  29. Hattori, A. and Mae, S., 2001. Habitat Use and Diversity of Waterbirds in a Coastal Lagoon Biwa. Journal of Ecological Research. Vol. 16, No. 3, pp: 122-112.
  30. Hengel, T.; Sierdsema, H. and Radvic, A., 2009. Spatial prediction of species distributions from occurrence only record: combining point pattern analysis, ENFA and regression-kriging. Ecological Modeling, Vol. 220, No. 24, pp: 3499-3511.
  31. Hernandez, P.A.; Graham, C.H.; Master, L.L. andAlbert, D.L., 2016. The effect of sample size and species characteristics on performance of different species distribution modeling methods. Ecography. Vol. 29, No. 2, pp: 339-322.
  32. Hoyer, M.V. and Canfield, D.E., 1994. Bird abundance and species richness on Florida Lake: influence of trophic status, lake morphology, and aquatic macrophytes. Volume 279, No. 1, pp: 107-119.
  33. Ortega Huerta, M.A. and Peterson, A.T., 2118. Modeling ecological niches and predicting geographic distributions: a test of six presences only methods. Revista mexicana de Biodiversidad. Vol. 75, No. 6, pp: 205-216.
  34. Peterson, A.T.; Lash, R.R.; Carroll, D.S. and Johnson, K.M., 2006. Geographic potential for outbreaks of Marburg hemorrhagic fever. American Journal of Tropical Medicine and Hygiene. Vol. 75, No. 1, pp: 9-15.
  35. Phillips, S.J.; Anderson, R.P. and Schapire, R.E., 2006. Maximum entropy modeling of species geographic distributions. Ecological Modelling. Vol. 190, pp: 231-259.
  36. Pillisson, J.M.; Reeber, S. and Marion, L., 2002. Bird Assemblages as Bio-indicators of Water Regime Management and Hunting Disturbance in Natural Wet Grasslands. Journal of Biologic Conservation. Vol. 106, pp: 115-127.
  37. Suter, W., 1994. Overwintering waterfowl on Swiss lake: how are abundance and species richness influenced by trophic status and lake morphology? Hydrobiologia. Vol. 279, No. 1, pp: 1-14.
  38. Titeux, N.; Dufrene, M.; Radoux, J.; Hirzel, A. and Defourny, P., 2001. Fitness-related parameters improve presence only distribution modelling for conservation practice: The case study of the red-backed shrike. Biological Conservation. Vol. 138, pp: 207-223.
  39. Vetaas, O.R., 2002. Realized and potential climate niches: a comparison of four Rhododendron tree species. J. Biogeogr. Vol.29, pp: 545-554.
  40. Wisz, M.S.; Hijmans, R.J.; Li, J.; Peterson, A.T.; Graham, C.H. and Guisan, A., 2008. Effects of sample size on the performance of species distribution models. Diversity and Distributions. Vol. 14, No. 5, pp: 763-773.