بررسی تغییرات ریخت‌شناختی (Hemorrhois ravergieri (Reptilia: Ophidia: Colubridae در ایران

نوع مقاله: ریخت شناسی

نویسندگان

1 گروه علوم محیط زیست، دانشکده انرژی محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحدعلوم تحقیقات تهران

2 گروه محیط زیست دانشکده منابع طبیعی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 گروه ژنتیک و بیولوژی مولکولی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

چکیده

Hemorrhoisravergieri ازجمله مار­های با پراکنش وسیع در ایران است. تحقیقات اخیر تمایزات ظاهری قابل توجهی را بین نمونه­ های موجود در زیستگاه ­های مختلف نشان داده است. دراین پژوهش، تفاوت­ های ریختی این گونه در جمعیت­ های مختلف مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، 52 نمونه مار پلنگی شامل 30 نر، 16 ماده و 6 نابالغ از12 استان جمع ­آوری گردید. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل به مولفه اصلی نشان داد که نمونه­ ها در پنج گروه مختلف شامل گروه 1:خراسان و گلستان (شمال و شمال شرقی البرز)،گروه2:آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و زنجان (زاگرس شمالی)، گروه3:اصفهان، البرز، لرستان و خوزستان (زاگرس شمالی-میانی)، گروه4:چهارمحال و بختیاری (زاگرس مرکزی)، گروه5:کرمان و فارس (زاگرس جنوبی) قابل بررسی هستند. 7صفت متریک و5 صفت مریستیک به تفکیک جنسیت در گروه­ های مختلف مورد تحلیل قرار گرفت. مقایسه بین نمونه­ های بالغ و نابالغ، اختلاف معنی ­داری را در تعداد فلس شکمی (0/026=P) و زیر دمی (0/041=P)نشان داد. در مقایسه بین نرها و ماده ­ها، تنها دو صفت طول کل بدن و طول تنه به ترتیب با (0/034=Pو (0/012=P) اختلاف معنی­ داری را نشان داد. سایر مقایسات آماری بین گروه­ های پنج گانه نیز در این تحقیق انجام گرفت تا صفت متمایز کننده بین مناطق تعیین گردد. به طور کلی با توجه به نتایج به دست آمده، تغییرپذیری صفات مریستیک نظیر تعداد فلس شکمی و فلس دمی بین گروه ­های مختلف قابل مشاهده است.

کلیدواژه‌ها


  1. حجتی، و.، 1390. فیلوژنی مولکولی و مطالعه گامتوژنز در مارمولک C.caspium در شمال ایران. رساله دکترای جانوری تکوینی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران. 140 صفحه.
  2. قاضی ­خانلو، ا. و کمی، ح.ق.، 1392، بررسی مورفولوژی مارپلنگی در ایران. محیط زیست جانوری. سال 5، شماره 4، صفحات 57 تا 67.
  3. لطیفی، م.، 1379. مارهای ایران. انتشارات سازمان محیط زیست. 478 صفحه.
  4. عبدلی، ا. و نادری، م.، 1387. تنوع زیستی ماهیان حوضه جنوبی دریای خزر. انتشارات آبزیان. 244 صفحه.
  5. Abou-Shaara, H. and Al-Ghamdi, A., 2012. Studies on wings symmetry and honey bee races discrimination by using standard and geometric morphometrics. Biotechnology in animal husbandry. Vol. 28, No. 3, pp: 575-584.
  6. Babocsay, G., 2003. Geographic variation in Echis coloratus in the Levant with the description of a new subspecies. Zoology in the Middle East. Vol. 29, No. 1, pp: 13-32.
  7. Bai, Y.; Ma, L.B.; Xu, S.Q. and Wang, G.H., 2015. A geometric morphometric study of the wing shapes of Pieris rapae from the Qinling Mountains and adjacent regions: An environmental and distance-based consideration. Florida Entomologist. Vol. 98, No. 1, pp: 162-169.
  8. Daniels, E.V.; Mooney, K.A. and Reed, R.D., 2012. Seasonal wing colour plasticity varies dramatically between buckeye butterfly populations in different climatic zones. Ecological Entomology. Vol. 37, No. 2, pp: 155-159.
  9. Eagderi, S. and Nasri, M., 2012. A first record of the Bitterling Rhodeus amarus (Bloch, 1782) in the Iranian part of Tigris-Euphrates basin. International Research Journal of Applied and Basic Sciences. Vol. 3, No. 3, pp: 639-641.
  10. Fathnia, B.; Rastegar Pouyani, N. and Rajabzadeh, M., 2011. The snake fauna of Ilam Province, southwestern Iran. Iranian J of Animal Biosystematics. Vol. 6, No. 1.
  11. Fruciano, C.; Tigano, C. and Ferrito, V., 2012. Body shape variation and colour change during growth in a protogynous fish. Environ biology of fishes. Vol. 94, No. 4, pp: 615-622.
  12. Gaspe, M.S.; Gurevitz, J.M.; Gürtler, R.E. and Dujardin, J.P., 2013. Origins of house reinfestation with Triatoma infestans after insecticide spraying in the Argentine Chaco using wing geometric morphometry. Infection, Genetics and Evolution. Vol. 17, pp: 93-100.
  13. Gholamifard, A.; Rastegar Pouayni, N. and Esmaeili, H., 2012. Annotated checklist of reptiles of Fars Province, southern Iran. Iranian J of Animal Biosystema. Vol. 8, No. 2.
  14. Gibbs, M.; Wiklund, C. and Van Dyck, H., 2011. Phenotypic plasticity in butterfly morphology in response to weather conditions during development. Journal of Zoology. Vol. 283, No. 3, pp: 162-168.
  15. Glandt, D., 2009. Taschenlexikon der Amphibien und Reptilien Europas. Alle Arten von den Kanarischen Inseln bis zum Ural: Quelle & Meyer; 1. edition.
  16. Grzimek, B., 2003. Grzimek's animal life encyclopedia: Reptiles: Nature.
  17. Guill, J.; Hood, C. and Heins, D., 2003. Body shape variation within and among three species of darters (Perciformes: Percidae). Ecology of Freshwater Fish. Vol. 12, No. 2, pp: 134-140.
  18. Holtmeier, C.L., 2001. Heterochrony, maternal effects, and phenotypic variation among sympatric pupfishes. Evolution. Vol. 55, No. 2, pp: 330-338.
  19. Ibáñez, S.; Vidal, M.A.; Ortiz, J.C. and Torres Pérez, F., 2015. Geometric morphometric analysis of the head of Microlophus atacamensis (Tropiduridae) in a latitudinal gradient. Zoological Studies. Vol. 54, No. 1, pp: 1-8.
  20. Karakousis, Y.; Triantaphyllidis, C. and Economidis, P., 1991. Morphological variability among seven populations of brown trout, Salmo trutta L. in Greece. Journal of fish Biology. Vol. 38, No. 6, pp: 807-817.
  21. Klingenberg, C.P., 2011. MorphoJ: an integrated software package for geometric morphometrics. Molecular ecology resources. Vol. 11, No. 2, pp: 353-357.
  22. Langerhans, R.B. and DeWitt, T.J., 2004. Shared and unique features of evolutionary diversification. The American Naturalist. Vol. 164, No. 3, pp: 335-349.
  23. Mitteroecker,P.andBookstein,F.,2011. Linear discrimination, ordination, and the visualization of selection gradients in modern morphometrics. Evolutionary Biology. Vol. 38, No. 1, pp: 100-114.
  24. Moradi, N.; Rastegar-Pouyani, N. and Rastegar-Pouyani, E., 2014. Geographic variation in the morphology of Macrovipera lebetina (Linnaeus, 1758)(Ophidia: Viperidae) in Iran. Acta Herpetologica. Vol. 9, No. 2, pp: 187-202.
  25. Nicieza, A., 1995. Morphological variation between geographically disjunct populations of Atlantic salmon: the effects of ontogeny and habitat shift. Functional Ecology. pp: 448-456.
  26. Otaki, J.M.; Hiyama, A.; Iwata, M. and Kudo, T., 2010. Phenotypic plasticity in the range-margin population of the lycaenid butterfly Zizeeria maha. BMC evolutionary biology. Vol. 10, No. 1, pp: 252.
  27. Rajabizadeh, M.; Nagy, Z.T.; Adriaens, D.; Avci, A.; Masroor, R.; Schmidtler, J.; Nazarov, R.; Esmaeili, H.R. and Christiaens, J., 2015. Alpine Himalayan orogeny drove correlated morphological, molecular, and ecological diversification in the Persian dwarf snake (Squamata: Serpentes: Eirenis persicus). Zoological Journal of the Linnean Society. Vol. 176, No. 4, pp: 878-913.
  28. Rastegar-Pouyani, N.; Kami, H.G.; Rajabzadeh, H.; Shafiei, S. and Anderson, S.C., 2008. Annotated checklist of amphibians and reptiles of Iran. Iranian Journal of Animal Biosystematics. Vol. 4, No. 1, pp: 7-30.
  29. Richtsmeier, J.T.; Burke Deleon, V. and Lele, S.R., 2002. The promise of geometric morphometrics. American Journal of Physical Anthropology. Vol. 119, No. 35, pp: 63-91.
  30. Schätti, B. and Agasian, A., 1985. Ein neues Konzept für den" Coluber ravergieri C. nummifer" Komplex (Reptilia, Serpentes, Colubridae).
  31. Schoville, S.D.; Widmer, I.; Deschamps-Cottin, M. and Manel, S., 2013. Morphological clines and weak drift along an urbanization gradient in the butterfly, Pieris rapae. PloS one. Vol. 8, No. 12. e83095.
  32. Storey, J.D. and Tibshirani,R.,2003. Statistical significance for genomewide studies. Proceedings of the National Academy of Sciences. Vol. 100, No. 16, pp: 9440-9445.
  33. Tuniyev, B.S.; Atayev, C.A. and Shammakov, S.M., 1997. On the distribution of Coluber ravergieri and Coluber nummifer in Turkmenistan and the possible evolutionary reasons for their polymorphism. Asiatic  Herpetological Research. Vol. 7, pp: 131-136.
  34. Vandewoestijne, S. and Van Dyck, H., 2011. Flight morphology along a latitudinal gradient in a butterfly: do geographic clines differ between agricultural and woodland landscapes? Ecography. Vol. 34, No. 5, pp: 876-886.
  35. Webster, M. and Sheets, H.D.,2010. A practical introduction to landmark-based geometric morphometrics. Quantitative Methods in Paleobiology. Vol. 16, pp: 168-188.
  36. Wootton, R., 2012. Ecology of teleost fishes: Springer Science & Business Media.