تعیین میانگین صید بر واحد سطح (CPUA) و زی توده (Biomass) ماهی مرکب ببری (1831 ,Sepia pharaonis Ehrenberg) و یال اسبی سر بزرگ (Trichiurus lepturus Linnaeus,1758) در صید ترال کف (آب های استان سیستان و بلوچستان)

نوع مقاله: سایر

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، صندوق پستی: ۱۵۷۳۹-۴۹۱۳۸، گرگان، ایران

2 سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، تهران، صندوق پستی: 149-14965

چکیده

ماهی مرکب ببری و یال اسبی سربزرگ دو گونه صید هدف در ترال کشتی­ های صید صنعتی بوده که به ­دلیل ارزش صادراتی و ارزآوری دارای اهمیت بالایی ازنظر اقتصادی می ­باشند. در این مطالعه میزان زی ­توده و میانگین CPUA ماهی مرکب ببری و یال اسبی سربزگ در ترال کف دریای عمان (سواحل استان سیستان و بلوچستان) براساس آمار و اطلاعات جمع ­آوری شده گشت تحقیقاتی در ماه­ های شهریور و مهر سال 1395 با استفاده از کشتی فردوس 1 مورد بررسی قرار گرفت. کل منطقه مورد بررسی به 5 اشکوب با حروف M تا Q و 4 زیر منطقه با لایه عمقی 20-10، 30-20، 50-30 و 100-50 متر تقسیم شد و در مجموع 92 ایستگاه به ­صورت تصادفی انتخاب و ترال­ کشی گردید. مقدار زی ­توده و میانگین CPUA به ­روش مساحت جاروب شده محاسبه شد. بررسی حاضرنشان داد که بیش ­ترین و کم ­ترین مقدار میانگین CPUA ماهی مرکب ببری به ­ترتیب در مناطق M و Q با 894/0 و 64/1 کیلوگرم بر مایل مربع و بیش ­ترین و کم ­ترین مقدار میانگین CPUA یال اسبی سربزرگ به ­ترتیب در مناطق N و Q با 2485/3 و 49/9 کیلوگرم بر مایل مربع بود. بیش ­ترین و کم­ ترین مقدار زی­ توده ماهی مرکب ببری به ­ترتیب در مناطق P و Q با 240/3 و 64/6 تن و بیش ­ترین و کم ­ترین مقدار زی ­توده یال اسبی سربزرگ به ­ترتیب در مناطق N و M با 899/3 و 21/7 تن برآورد گردید. هم­ چنین بیش ­ترین و کم­ ترین مقدار میانگین CPUA و زی ­توده ماهی مرکب ببری و یال اسبی سربزرگ به ­ترتیب در لایه عمقی 100-50 متر و 20-10 متر به ­دست آمد. نتایج این مطالعه می ­تواند در مدیریت بهره ­برداری از ذخایر این گونه ­ها در دریای عمان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


  1. حسین ­زاده ­صحافی،ه.،1376. فیزیولوژی تولیدمثل ماهی یال اسبی. پایان ­نامه دکتری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات ایران. 222 صفحه.
  2. خورشیدیان، ک.؛ نصیرنیا، م.؛ پارسامنش، ا.؛ شالباف، م.؛ کامرانی، ا.؛ دهقانی، پ.ر. و ولی ­نسب، ت.، 1373. گزارش نهایی برآورد ذخایر کفزیان خلیج فارس (اعماق 50-10 متر) با روش مساحت جاروب شده. سازمان تحقیقات و آموزش کشاورزی، موسسه تحقیقات شیلات ایران، 61 صفحه.
  3. رزمجو، غ.، 1373. گزارش نهایی ارزیابی ذخایر ماهیان استان هرمزگان. مرکز تحقیقات شیلات دریای عمان. 72 صفحه.
  4. رئیسی، ه.؛ حسینی، س.ع. و پیغمبری، س.ی.، 1391. بررسی ترکیب صید ضمنی تورهای ترال یال اسبی سربزرگ (Trichiurus lepturus) در شمال خلیج فارس، استان هرمزگان. مجله بهره ­برداری و پرورش آبزیان. جلد 1، شماره 1، صفحات 46 تا 57.
  5. رئیسی، ه.؛ حسینی، س.ع.؛ پیغمبری، س.ی.؛ دلیری، م.؛ کامرانی، ا.؛ کبودی، ع. و نکورو، ع.، 1392. ارزیابی دقت و صحت روش ­های درون ­یابی در مطالعه پراکنش ماهی یال اسبی سربزرگ (Trichiurus lepturus L. 1785) در شمال خلیج فارس. فصلنامه بوم شناسی آبزیان. دوره 2، شماره 1، صفحات 11 تا 23.
  6. صلاحی ­گزاز، م.؛ پیغمبری، س.ی. و عباسپورنادری، ر.، 1394. بررسی ساختار طولی، ترکیب صید و وضعیت تلاش صیادی ماهی مرکب ببری (Sepia pharaonis) در ترالرهای کف دریای عمان. اقیانوس شناسی. سال 6، شماره 24، صفحات 69 تا 76.
  7. کمالی،ع.؛دهقانی،ر.؛بهزادی، س.؛ سالارپوری، ع. و درویشی، م.، 1382. گزارش بررسی وضعیت ذخایر ماهیان یال اسبی در آب­ های استان هرمزگان. پژوهشکده اکولوژی خلیج فارس و دریای عمان. 87 صفحه.
  8. مرزبان، ع.؛ نوری­ نژاد، م.؛ نظاری، م.ع. و خدادادی، ر.، 1390. بررسی خصوصیات بیولوژیکی ماهی مرکب و صید آن در آب­ های استان بوشهر. همایش منطقه­ ای شیلات و آبزیان. 24 صفحه.
  9. ولی­ نسب، تکیوان، ا.؛ عمادی، ح. و عریان، ش.، 1379. بررسی ریخت ­سنجی ماهی مرکب ببری (Sepia pharaonis) در آب ­های خلیج فارس و دریای عمان. مجله علمی شیلات ایران. سال 9، شماره 4، صفحات 79 تا 92.
  10. ولی­ نسب، ت.؛ آژیر، م.؛ مومنی، م.؛ مبرزی، ع.؛ صفی ­خانی، ح. و دریانبرد، غ.، 1390. پایش ذخایر کفزیان به ­روش مساحت جاروب شده در آب ­های دریای عمان (1387-1383). موسسه تحقیقات شیلات ایران. 356 صفحه.
  11. ولی ­نسب، ت.؛ آژیر، م.ت.؛ دهقانی، ر.؛ مبرزی، ع.؛ هاشمی، س.ا. و دریانبرد، غ.، 1391. تعیین میزان توده زنده کفزیان خلیج فارس و دریای عمان به ­روش مساحت جاروب شده (1391-1388). موسسه تحقیقات شیلات ایران. 307 صفحه.
  12. ولی­ نسب، ت.؛ دهقانی، ر.؛ مبرزی، ع.؛ آژنگ، ب. و دریانبرد، غ.ر.، 1393. برآورد میزان توده زنده کفزیان خلیج فارس و دریای عمان به ­روش مساحت جاروب شده (1393-1391). موسسه تحقیقات شیلات ایران. 308 صفحه.
  13. Anderson, F.E.; Engelke, R.; Jarrett, K.; Valinassab, T.; Mohamed,K.S.; Asokan, P.K.; Zacharia, P.U.; Nootmorn, P., Chotiyaputta, C. and Dunning, M., 2011. Phylogeny of the (Sepia pharaonis) species complex (Cephalopoda: Sepiida) based on analyses of mitochondrial and nuclear DNA sequence data. J of Mollusc Study. Vol. 77, pp: 65-75.
  14. Boyle, P.R., 1983. Cephalopod life cycles, vol. 1, Species accounts. Academic Press, London, Ecirrhosa. pp: 365-386.
  15. Caddy, J.F. and Rodhouse, P.G., 1998. Cephalopod and groundfish landings: evidence for ecological change in global fisheries? Reviews in fish biology & fisheries. Vol. 8, pp: 431-444.
  16. Chembian, A.J. and Mathew, S., 2011. Migration and spawning behavior of the pharaoh cuttlefish (Sepia pharaonis) Ehrenberg, 1831 along the south-west coast of India. Indian Journal of Fisheries. Vol. 58, No. 3, pp: 1-8.
  17. FAO. 2009. Fishery Statistics Yearbook. Catches and Landings. FAO, Rome. Vol. 74, 63 p.
  18. FAO. 2012. Global aquaculture and capture/cuttlefish. http://www.fao.org/fishery/statistics/en.
  19. FAO. 2014. The state of world fisheries and aquaculture, Rome. 223 p.
  20. James, P.S.B.R.; Gupta, T.R.C. and Sanbogue, S.L., 1986. Some aspects of biology of ribbonfish Triciurus lepturus. J. Mar. Biol. Ass. Indian. Vol. 290, pp: 120-137.
  21. Martins,A.S.andHaimovici,M.,1996. Distribution, abundance & biological interactions of the cutlass fish Trichiuruslepturus in the southern Brazil subtropical convergence ecosystem. Fisheries research. Vol. 30, pp: 217-227.
  22. Nair, K.P.; Srinath, M.; Meiyappan, M.M.; Rao, K.S.; Sarvesan, R.; Vidyasagar, K.; Sundaram, K.S.; Rao, G.S.; AUpton, P.; Natarajan, P.; Radhakrishnan, G.; Sunilkumar, K.; Narasimham, K.R.; Balan, K.; Kripa, V. and Sathianandan, T.V., 1993. Stock assessment of the pharaohStock assessment of the pharaoh cuttlefish Sepia pharaonis. Indian journal of fisheries. Vol. 40, pp: 85-94.
  23. Petrakis, G.; MacLennan, D.N. and Newton, A.W., 2001. Day-night and depth effects on catch rates during trawl surveys in the North Sea. ICES Journal of Marine Science. Vol. 58, pp: 50-60.
  24. Raeisi, H.; Hosseini, S.A.; Paighambari, S.Y.; Taghavi, S.A.A. and Davoodi, R., 2011. Speciecomposition and depth variation of cutlass fish (Trichiurus lepturus L. 1785) trawl by catch in the fishing grounds of Bushehr waters. Persian Gulf. Vol. 10, No. 76, pp: 17610-17619.
  25. Sparre, P. and Venema, S.C., 1992. Introduction to tropical fish stock assessment. Part:1, Manual FAO Fisheries Technical Paper. 376 p.
  26. Swain, D.P. and Wade, E.J., 1993. Density-dependent geographic distribution of Atlantic cod (Gadus morhua) in the southern Gulf of St Lawrence. Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. Vol. 50, pp: 725-733.
  27. Valinassab, T.; Daryanabard, R.; Dehghani, R. and Pierce, G.J. 2006. Abundance of demersal resources in the Persian Gulf & Oman Sea. J of marine biological association of the United Kingdom. Vol. 86, No. 1, pp: 1455-1462.