شناسایی و تعیین تنوع گونه‌ای پرندگان مرتع زی در مراتع منطقه حفاظت شده ارسباران

نوع مقاله: علوم جانوری

نویسنده

گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

چکیده

شناسایی و تعیین تنوع گونه‌ای پرندگان مرتع­زی در مراتع منطقه حفاظت‌شده ارسباران در بهار و تابستان 1395 با دوربین چشمی 10×40 زایس و تلسکوپ 15×60 با مشاهده مستقیم و نقطه شماری Point Count انجام شد. در این مطالعه 74 گونه پرنده مرتع­زی متعلق به 20 تیره در منطقه شناسایی شد. تنوع گونه‌ای با استفاده از نرم‌افزار Past تعیین شد. جمعیت پرندگان در طول 6 ماه 2967 قطعه بود که بیش ­ترین جمعیت در خردادماه 909 قطعه بود. شاخص‌های زیستی تنوع گونه‌ای مارگالف و منهینینک در فروردین‌ماه به ­ترتیب 8/94 و 3/31 بیش ­ترین و کم ­ترین مقدار در مرداد به ­ترتیب 7/91 و 2/037 بود. بیش­ ترین غالبیت در شهریورماه با 0/118 و کم ­ترین مقدار غالبیت در خرداد برابر با 0/05 بود. تیره توکایان Turdidae با 12 گونه دارای بیش­ ترین تنوع و تیره‌هایFalconidae، Meropidae، Coracidae، Upopidae،Sturnidae ، Sittidae و Tetraonidae هر یک با یک‌گونه دارای کم ­ترین تنوع گونه‌ای در منطقه را داشتند. در طول بهار و تابستان 1395 راسته گنجشک‌سانان با 94/92 در صد، راسته ماکیانیان با 4/77 درصد و راسته شکاری‌ها شامل (قوشیان و شاهینیان) با 0/77 درصد ترکیب جمعیت پرندگان ارسباران را تشکیل داده بودند.

کلیدواژه‌ها


  1. اداره کل حفاظت محیط‌زیست آذربایجان­ شرقی. 1395. ارسباران منطقه حفاظت‌ شده، گزارشات منتشر نشده.
  2. بهروزی ­راد، ب.، 1383. بررسی جمعیت سیاه خروس در منطقه حفاظت‌ شده ارسباران. سازمان حفاظت محیط‌ زیست. گزارش منتشر نشده. 25 صفحه.
  3. بهروزی­ راد، ب.، 1393. بررسی حیات‌وحش محدوده معدن مس هفت‌چشمه در منطقه ارسباران، مهندسین مشاور کانی کاوان، گزارش منتشر نشده. 75 صفحه.
  4. دفتر حقوقی و امور مجلس سازمان حفاظت محیط ‌زیست. 1379. مجموعه قوانین و مقررات حفاظت محیط‌ زیست ایران، انتشارات سازمان حفاظت محیط ‌زیست. صفحات 198 تا 209.
  5. Azpiroz, A.B.; Isacch, J.P.; Dias, R.A.; Di Giacomo, A.S.; Fontana, C.S. and Palarea, C.M., 2012. Ecology and conservation of grassland birds in southeastern South America: a review. Journal of field ornithology. Vol. 83, pp: 217-246.
  6. Bock, C.E., 2002. Birds and bovines: effects of livestock grazing on birds in the West in G. Wuerthner and M. Matteson (eds.). Welfare Ranching: The subsidized destruction of the American West Island Press, Covelo, CA.
  7. Brennan, L.A. And Kovalevsky, W.P., 2005. North American grassland birds: An unfolding conservation crisis? Journal of Wildlife Management. Vol. 69, No. 1, pp: 1-13.
  8. Báldi, A.; Batáry, P.  and Kleijn, D., 2013. Effects of grazing and biogeographic regions on grassland biodiversity in Hungary analyzing assemblages of 1200 species. Agricultural Ecosystem Environment. Vol. 166, pp: 28-34.
  9. Batáry, P.; Báldi, A. and Erdos, S., 2007. Grassland versus non-grassland bird abundance and diversity in managed grasslands: local, landscape & regional scale effects. Biodiversity conservation. Vol. 16, No. 4, pp: 871-881.
  10. Bibby, C.J.; Burgess, N.D. and Hill, D.A., 1992. Bird census techniques. London, Academic Press. 302 p.
  11. Cody, M.L., 1968. On the methods of resource division in grassland bird communities. American Naturalist. Vol. 102, pp: 107-147.
  12. Coppedge, B.R.; Fuhlendorf, S.D.; Harrell, W.C. and Engle, D.M., 2008. Avian community response to vegetation and structural features in grasslands managed with fire and grazing. Biological Conservation. Vol. 141, pp: 1196-1203.
  13. Corina, J.R.; William, E.J. and Kimberly, W.A., 2008. Grassland bird responses to land management in the largest remaining tall grass prairie. Conservation Biology. Vol. 23, No. 2, pp: 420-432.
  14. Dep. of Natural Resources of Gilan Province. 2016. Available at:http://www.gilan.frw.org.ir/00/Fa/StaticPages /Page.aspx?tid=2237.
  15. Dep of Froest and renglands of Iran. 2014. Available at:http://www.irna.ir/fa/News/2000085915.
  16. Evans, M.I., 1994. Important Bird Areas in the Middle east, Published by Birdlife International. pp: 65-158.
  17. Evans, D.M.; Redpath,S.M.; Elston,D.A.;Evans,S.A.; Mitchell, R.J. and Dennis, P., 2006. To graze or not to graze? Sheep, voles, forestry and nature conservation in the British uplands. Journal of Applied Ecology. Vol. 43, No. 3, pp: 499-505.
  18. Dias, R.A.; Bastazini, V.A.G. and Gianuca, A.T., 2014. Bird-habitat associations in coastal rangelands of southern Brazil. Iheringia, Sér. Zool. Vol. 104, No. 2, pp: 201-215.
  19. Fisher, R.J. and Davis, S.K., 2010. From Wiens to Robel: a review of grassland-bird habitat selection. Journal of Wildlife Management. Vol. 74, pp: 265-273.
  20. Gennet, S.; Spotswood, E.; Hammond, M. and Bartolome, W.J., 2017. Livestock grazing supports native plants and songbirds in a California annual grassland. PLoS one 12(6): e0176367. Available at: https://doi.org/10.1371/journal. pone. 0176367.
  21. Hammer, H.Ø., 2012. Paleontological Statistics, Version 3.12, natural History Museum, University of Oslo. 250 p.
  22. IUCN. 2014. Threatened species of the world. 2015. IUCN, Gland. www.iucn.org.
  23. Khalilpour, S.A., 2014. Tasnim News, Available at https://www.tasnimnews.com/fa/news/1393/06/06/475331/.
  24. Nally, M.R.; Ellis, M. and Barrett, G., 2004. Avian biodiversity monitoring in Australian rangelands. Austral Ecology. Vol. 29, No. 1, pp: 93-99.
  25. Nelson, E.; Gray, M. and Evans, J.R., 2011. Finding solutions for bird restoration and livestock management: Comparing grazing exclusion levels. Journalof Ecological Applications. Vol. 21, No. 2, pp: 547-554.
  26. Porter, R.F.; Christensen, S. and Schiermacker, H.P., 2005. A Field guide to the birds of the Middle East. First published 1996.reprinted 2005. Published by A and C Black Publisher LTD. pp: 321-722.
  27. Reino, L.; Porto, M.; Morgado, R.; Moreira, F.; Fabião, A. and Santana, J., 2010. Effects of changed grazing regimes and habitat fragmentation on Mediterranean grassland birds. AgricultureEcosystems & Environment. Vol. 138, No. 1-2, pp: 27-34.
  28. Reynolds R.T.; Scott, M.J. and Nussbaum, R.A., 1980. A variable circular Plot-Method for estimating bird numbers. Condor. Vol. 82, No. 3, pp: 309-313.
  29. Ralph, J.C.; Geupel, G.; Pyle, P.; Martin, T.E. and Sante, D.E., 2010. Handbook of field methods for monitoring landbirds in service USF. Edithor: Pacific Southwest Research Station. 480 p.
  30. Sardary, M., 2010. Available at: http://www.irna.ir/fa/ News/2000085915.
  31. Toombs, T.P.; Justin, D.D.; David, J.A.; Bryce, K. and Seth, G., 2010. Managing for biodiversity and Livestock. Rangelands. Vol. 32, No. 3, pp: 10-15.
  32. Whittaker, R.H., 1953. Dominance and diversity in land plant communities. Science. Vol. 147, pp: 250- 260.