شناسایی مقدماتی فون سوسماران منطقه حفاظت شده سریشا – گوجی از استان خراسان رضوی، شمال شرقی ایران

نوع مقاله: سیستماتیک جانوری

نویسندگان

گروه زیست شناسی، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تنکابن، تنکابن، ایران

چکیده

منطقه حفاظت شده سریشا-گوجی با وسعت تقریبی 100 کیلومتر مربع در شمال شهرستان تربت حیدریه از استان خراسان رضوی واقع شده است. حداقل ارتفاع آن از سطح دریا 1482 متر و حداکثر ارتفاع آن 2522 متر می‌باشد. این مطالعه میدانی، در بهار و تابستان سال 1391 صورت پذیرفت و طی نمونه برداری به صورت پیمایشی فون سوسماران آن مورد شناسایی قرار گرفت. در مجموع 75 نمونه جمع آوری گردید که پس از انتقال به آزمایشگاه با استفاده از کلیدهای شناسایی معتبر و با اندازه گیری صفات متریک و مریستیک، مورد بررسی قرار گرفتند. گونه های شناسایی شده عبارتنداز: گونه های Paralaudakia caucasia، Paralaudakia microlepis، Paralaudakia erythrogastra، Trapelus agilis  و Trapelus megalonyx از خانواده Agamidae؛ گونه Cyrtopodion scabrum از خانواده Gekkonidae؛ گونه های Eremias persica، Eremias fasciata، Mesalina watsonana از خانواده Lacertidae؛ و گونه Eumeces schneiderii princeps  از خانواده Scincidae. بیش ترین فراوانی مربوط به گونه Paralaudakia caucasia می باشد.  

کلیدواژه‌ها


  1. پارسا، ح.، ورستگارپویانی، ن.، 1388. سیستماتیک و پراکندگی جغرافیائی سوسماران استان کهگیلویه و بویر احمد. مجله علوم دانشگاه تهران. شماره 35، صفحات 17 تا 29.
  2. رستگارپویانی، ن.، 1386. راهنمای صحرایی خزندگان ایران. جلد اول. سوسماران. چاپ دوم. انتشارات دانشگاه رازی. 268 صفحه.
  3. ریگی، ع. و کمی، ح.ق.، 1394. مطالعه مقدماتی دو گونه Eremias persica و Eremias fasciata در سیستان. دومین کنگره ملی زیست شناسی و علوم طبیعی ایران.
  4. ضیاءالحق، غ.، 1374. بیوسیستماتیک مارمولک­های پارک ملی تندور. پایان­نامه کارشناسی­ارشد. دانشگاه تهران.
  5. خادمی، ع.، 1384. بیوسیستماتیک مارمولک­های منطقه نیشابور. پایان­نامه کارشناسی­ارشد. دانشگاه شهید بهشتی. 132 صفحه.
  6. قارزی، الف.، 1370. بیوسیستماتیک سوسماران شمال سبزوار. پایان­نامه کارشناسی­ارشد. دانشگاه تهران. 192 صفحه.
  7. قائمی­طلب، و. و کمی، ح.ق.، 1395. تنوع زیستی سوسمارهای منطقه تربت حیدریه در استان خراسان رضوی. مجله زیست شناسی جانوری تجربی. شماره 2، صفحات 53 تا66.               
  8. عقیلی، ح.، 1386. بررسی فونستیک مارمولک­های خراسان رضوی، منطقه فریمان. پایان­نامه کارشناسی­ارشد. دانشگاه شهید بهشتی.
    75 صفحه.
  9. کفاش­فرخد، ن.، 1398. تحلیلی بر تنوع زیستی خزندگان (مارها و سوسمارهای) شاخص استان خراسان رضوی. همایش ملی تنوع زیستی و تاثیر آن بر کشاورزی و محیط زیست. صفحات 1041 تا 1046.                            
  10. نصرآبادی، ر. و درویش، ج.، 1387. بررسی فون سوسماران بخش صالح­آباد تربت­جام استان خراسان رضوی. مجله زیست شناسی ایران. شماره 21، صفحات 361 تا 368.
  11. یوسفی، م. و خانی، ع.، همکاران. 1392. فون سوسماران شهرستان سبزوار با تأکید بر گونه­های هم­زیستگاه به­همراه ارائه چارچوبی برای تهیه نقطه­های پراکنش خزندگان ایران. تاکسونومی و بیوسیستماتیک. شماره 16، صفحات 1 تا 6.
  12. Anderson, S.C., 1963. Amphibians and Reptiles from Iran. California Academy of Science. Vol. 31, pp: 417-498.
  13. Anderson, S.C., 1999. The Lizard of Iran, Society for the study of Amphibians and Reptiles. Oxford. Ohio. 442 p.
  14. Cortes-Gomez, A.M. and Ruiz-Agudelo, C.A., 2015. Ecological functions of neotropical amphibians and reptiles: a review Universitas Scientiarum. Vol. 20, pp: 229-245. 
  15. Darvish, J. and Rastegar-Pouyani, E., 2012. Biodiversity Conservation of Reptiles and Mammals in the Khorasan Provinces, Northeast of Iran. Progress in Biological Sciences. Vol.  2, pp: 95-109.
  16. Hanski, I.; Clobert, J. and Reid, W., 1995. Ecology of Extniction. Global Biodiversity assessment. Combridge, Combridge University press. pp: 232-245. 
  17. Leviton, A.E.; Anderson, S.C.; Adler, K.K. and Minton, S.A., 1992. Handbook to Middle East Amphibians and Reptiles. Contributions in herpetology, Society for the Study of Amphibians and Reptiles. Oxford. Ohio. 252 p.
  18. Nasrabadi, R. and Rastegar-Pouyani, E., 2016. A checklist of herpetofauna from Sabzevar, Northeastern Iran. Iraninan Journal of Animal Biosystematic. Vol. 12, pp: 255-259. 
  19. Rastegar-Pouyani,E. and Rastegar-Pouyani, N., 2010. Molecular phylogeny of the Eremias persica complex of the Iranian plateau (Reptilia: Lacertidae), based on mtDNA sequences. Zoological Journal of the Linnean Society. Vol.158, pp: 641-660.
  20. Rastegar-Pouyani, N., 1999. Analysis of geographic variation in the Trapelus agilis complex (Sauria: Agamidae), Zoology in the Middle East. Vol. 19, pp: 75-99.
  21. Rastegar-Pouyani, N. and Faizi, H., 2011. A brief history and current status of herpetology in Iran. Amphibian and Reptile Conservation. Vol, 5, pp: 37-46. 
  22. Rastegar-Pouyani, N. and Kami, H.G., 2008. Annotated Checklist of Amphibians and Reptiles of Iran,Iranian Journal of Animal Biosystematic. Vol, 4, pp: 7-30. 
  23. Smart, R. and Whiting, M.J., 2005. Lizards and landscapes: integrating field surveys and interviews to assess the impact of human disturbance on lizard assemblages and selected reptiles in a savanna in South Africa. Biological Conservation. Vol. 112, pp: 23-31. 
  24. Uetz, P. andHallermann, J., 2017. The reptile database. Available from. http://reptile database.org.