بررسی روند تغییرات برخی از فاکتورهای خون، ایمنی، یون ها، بافت شناسی بیضه و هورمونی ماهی سفید و رابطه آن با سن ماهی (Rutilus kutum) در فصول زمستان و بهار در منطقه چاف و چمخاله استان گیلان

نوع مقاله: علوم جانوری

نویسندگان

گروه زیست شناسی دریا، واحدلاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

چکیده

 هدف از تحقیق حاضر بررسی روند تغییرات برخی ازفاکتورهای خون، ایمنی، یون­ ها، بافت­ شناسی بیضه و هورمونی ماهی سفید و رابطه آن با سن ماهی(Rutilus kutum) در فصول زمستان و بهار در منطقه چاف وچمخاله استان گیلان از بهمن 1394 تا اردیبهشت 1395در منطقه چمخاله و نیز تعیین رابطه رگرسیونی سن ماهی و میزان هورمون ­ها بوده است. جهت انجام تحقیق حاضر، 24 ماهی مولد نرصید گردید. نمونه­ های خون جهت اندازه­ گیری فاکتورهای خونی (گلبول­ های سفید و قرمز، هموگلوبین، هماتوکریت)، ایمنی (IgM و لیزوزیم)، یون ­ها (کلسیم، سدیم، پتاسیم و منیزیم) و هورمون­ ها (استرادیول و پروژسترون) جمع ­آوری گردید. مقاطع بافتی نیز از بیضه تهیه و مورد مشاهده قرار گرفت. هم­ چنین از فلس ماهیان جهت تعیین سن نمونه ­برداری شد. نتایج این تحقیق حاکی از افزایش میزان هورمون ­های مورد بررسی هم ­زمان با تکامل بیضه بوده است. هم­ چنین تفاوت معنی ­داری در میزان هورمون­ ها در برخی از ماه ­های نمونه ­برداری در این منطقه مشاهده و بیش ­ترین میزان هورمون­ های پروژسترون و استرادیول در منطقه چمخاله به ترتیب در ماهیان 4 و 5 ساله مشاهده شد (پروژسترون چمخاله  0/02±0/33 و چاف 0/01±0/31 در اردیبهشت ماه). نتایج این تحقیق حاکی از بروز تغییرات در فاکتورهای ا ندازه­ گیری شده هم ­زمان با تکامل بیضه بوده است. به ­طوری ­که میزان هورمون پروژسترون طی ماه ­های مختلف تغییرات معنی ­داری نمود و در اردیبهشت ماه به بیش ترین مقدار رسید (0/05>P) اما میزان استرادیول از بهمن ماه شروع به افزایش نمود (0/05>P) و تا اردیبهشت ماه در اوج باقی ماند. (9/2±1/0) میزان یون ­ها نیز از اسفند یا بهمن ماه روندی کاهشی را درپیش گرفت و میزان آن­ ها در اردیبهشت ماه به کم ­ترین حد خود رسید کلسیم 0±12/5، منیزیم 0/15± 5/8، سدیم 2±145 و پتاسیم 0/05±0/7 (0/05>P). میزان برخی فاکتورهای خونی (ازجمله تعداد گلبول­ های سفید و قرمز، هموگلوبین وهماتوکریت) درمراحل نهایی رسیدگی جنسی افزایش معنی ­داری یافت. به ­طوری ­که گلبول ­های قرمز خون 100000±1850000، گلبول­ های سفید خون 350±6150، هموگلوبین 0/65±11/85، هماتوکریت  3/5±58/6 (0/05>p) اما میزان لیزوزیم و Igm در اردیبهشت ماه درکم­ترین میزان خود قرار داشتند، لیزوزیم  2± 23 و Igm  1±26 بود (0/05>P). در رابطه با میزان IgM سرم خون ماهی سفید نر دریای خزر طی ماه ­های بهمن تا اردیبهشت، تفاوت معنی­ داری در دو منطقه چاف و چمخاله، مشاهده نگردید و روند تغییرات این عامل تقریباً ثابت بوده است و مراحل مختلف رسیدگی جنسی طی ماه ­های منتهی به رسیدگی کامل جنسی و تکامل بیضه تاثیری بر تغییر میزان این عامل نداشته است.

کلیدواژه‌ها


  1. آخوندیان، م.؛ سواری، ا.؛ سلامات، ن.؛ موحدی ­نیا، ع. و سالاری،م.،1394. تغییرات سطح پلاسمایی هورمون­ های استروئیدی و الکترولیت­ ها (کلسیم، سدیم و پتاسیم) طی مراحل مختلف چرخه تولیدمثلی ماهی کلمه خزری (Rutilus rutilus caspicus) در بندر ترکمن. اقیانوس ­شناسی. سال 6، شماره 21، صفحات 117 تا 126. 
  2. امینیان ­فتیده، ب.؛ حسین­ زاده ­صحافی، ه.؛ شعبانی، ع.؛ یغمایی، ف. و شفیعی­ ثابت، س.، 1387. تعیین مراحل رسیدگی جنسی ماهی سفید دریای مازندران با کمک شاخص­ های زیستی. نشریه علوم دانشگاه تربیت معلم. جلد 8، شماره 2، صفحات 107 تا 120.
  3. ایمانپور، م.ر.؛ اسفندیاری­ ملکی، م. و پاکروان، س.، 1393. ترکیبات بیوشیمیایی مایع تخمدانی ماهی سفید(Rutilus frisii kutum) جنوب دریای خزر و تاثیر آن روی خصوصیات حرکتی اسپرم. مجله پژوهش­ های جانوری. جلد 27، شماره 3، صفحات 300 تا 306.
  4. حسین­ زاده ­صحافی، ه.، 1380. بیولوژی تولیدمثل ماهی. انتشارات شرکت سهامی شیلات ایران.
  5. حلاجیان، ع.؛ کاظمی، ر. و دژندیان، س.، 1384. مطالعه بافت شناسی ماهی سفید در نواحی جنوب دریای خزر در غیر از فصل تخم ­ریزی. ششمین همایش علوم و فنون دریایی.
  6. خدادوست، ع.؛ ایمانپور، م.؛ خارا، ح. و تقی ­زاده، و.، 1394. بلوغ جنسی و سطوح هورمون­ های استروئیدی گنادی در اردک ماهی (Esox lucius) تالاب انزلی. نشریه توسعه آبزی ­پروری. سال 9، شماره 1، صفحات 33 تا 41.
  7. شریف­ پور، ع.؛ سلطانی، م.؛ عبدالحی، ح. و قیومی، ر.، 1381. اثر بی­ هوش کنندگی اسانس گل میخک (Eugenia caryophyllata) در شرایط مختلف pH و درجه حرارت در بچه ماهی کپور معمولی. مجله علمی شیلات ایران. سال 11، شماره 4، صفحات 74 تا 59.
  8. رفعتی، ه.؛ میرواقفی، ع. و سلطانی، م.، 1394. بررسی تغییرات آندروژنیک برخی شاخص ­های ایمنی و خون ماهی نر قزل ­آلای رنگین کمان در فصل تکثیر. مجله منابع طبیعی ایران. دوره 68، شماره 4، صفحات 545 تا 554. 
  9. فلاحتکار، ب. و پورحسین­ سارمه؛ س.، 1392. تغییرات بیوشیمیایی، استروئیدهای جنسی و پارامترهای هماتولوژیک در قبل و پس از تخم ­ریزی ماهی سوف سفید Sander lucioperca. مجله پژوهش­ های جانوری. جلد 26، شماره 3، صفحات333 تا 343.
  10. فرزادفر، ف.؛ حیدری، ب. و آقامعالی، م.، 1392. بررسی تاثیر رسیدگی جنسی بر میزان لیزوزیم و پروتئین تام سرم خون جنس نر ماهی سفید دریای خزر. فیزیولوژی و بیوتکنولوژی آبزیان. سال 1، شماره 2، صفحات37 تا 54.
  11. فرزادفر، ف.؛ حیدری، ب. و غفوری­ رحیم ­آبادی، ز.، 1392. مورفوهیستولوژی گناد ماهی سفید (Rutilus frisii kutum) . مجله اقیانوس ­شناسی. سال 4، شماره 16، صفحات 15 تا 22.
  12. Abbasi, F.; Oryan, S. and Matinfar, A., 2009. Changes in sex hormones during the development of the ovaries coioides(Epinephelus coioides) in Persian Gulf. Research and development in aquaculture. Vol. 79, pp. 72-80.
  13. Alagappan, K.; Deivasigamani, B.; Kumaran, S. and Sakthivel, M., 2009. Histological alterations in Esturian Catfish(Arius maculatus)due to hydrophila infection. World Journal Fish and Marine Science. Vol.1, No. 3, pp: 185-189.
  14. Aminian Fatideh, B. 2006. Determin sexual maturation stages of Rutilus frisii kutum in Caspian sea by biological Indicators. Science journal of Tarbiat Moalem. Vol.8, No. 2, pp: 107-120.
  15. Biswas, S.; Fostier, A. and Williot, P., 1993. In: Manual of method in Fish Biology.New Dehli: South Asian Publisher. pp: 79-91.
  16. Blazer, V.S., 2002. Histopathological assessment of gonadal tissue in fishes. Fish Histol & Pathol. Vol. 26, pp: 85-101.
  17. Cuisset, B., 1995. Occurance and in vitro biosynthesis of 11-ketotestosteron in Siberian sturgeon, Acipenser baeri,maturing females. Fish physiology and Biochemistry.Vol. 14, pp: 313-322.
  18. Eigdery, Q., 2002. Histology study materials growth genital sex find hermaphrodite fish sauce over large Barbus capito. M.Sc . Thesis fisheris , Tehran University. 96 P.
  19. El-Gharabawy, M.; Fahmy, A.F. and Assem, S.S., 2007. Steroid hormone in serum of male Mugil cephalus from lake Quaron in relation to ultrastructure of steroidogenic secreting tissue. Egyption Journal of Agricultureresearch.Vol. 33, No. 3, pp: 156-178.
  20. Farzadfar, F.; Heidari, B. and Ghafori Rahimabadi, Z., 2013. Morphohistology gonads of Rutilus frsii kutum. Journal of Oceanography. Vol. 4, No. 16, pp: 15-22.
  21. Flahatkar, B. and Pourhossein, S., 2005. Biochemical changes, sex steroids and hematological parameters before and after spawning white perch fish (Sander lucioperca). Journal of Animal Reseach. Vol. 26, No. 3, pp: 333-343.
  22. Halajian, A.; Kazemi, R. and Dejandian, S., 2007. Histological study of Rutilus frisii kutum iIn the non spawning season in the southern part of the Caspian Sea. Tehran, 6th Iranian Congress of Marine Science and Technology.
  23. Heidari, B.; Roozat, S.A. and Yavari, L., 2010. Changes in plasma levels of steroid hormones during oocyte development of Caspian Kutum (Rutilus frisii kutum). Animal Reproduction. Vol. 7, No. 4, pp: 373-381.
  24. Johnson, L. and Casillas, E., 1998. The use of plasma parameters to predict ovarian maturation stage in English Sole Parophrysvetulus giard and Epinephelusmorio. Journal of Experimental Marine Biology and Ecology. Vol. 151, pp: 257-270.
  25. Khodadost, A.; Imanpour , M.; Khara, H. and Taghizadeh, V., 2016. Sexual Maturity and the level of gonadal steroid hormones in pike (Esox lucus) in Anzali Lagoon. Expansion of aquaculture. Vo. 1, pp. 33-41.
  26. Kobayashi, D.; Tanaka, M.; Fukada, S. and Nagahama, Y.S., 1996. Steroidogenesis in the ovarian follicles of the medaka (Oryzias lapipes) during vitellogenesis and oocyte maturation. Zoology Science.Vol. 13, pp: 921-927.
  27. Lee, W. and Yang, S.W., 2002. Relationship between ovarian development and serum levels of gonadal steroid hormones, and induction of oocyte maturation and ovulation the cultured female Korean spotted sea bass (Lateolabrax maculates). Aquaculture.Vol. 207, pp: 169-183.
  28. Luteus, P., 1987. Oocyte maturation in white sturgeon Acipenser transmontanus;some mechanism and applications. Environmental Biology of Fishes.Vol. 14, No. 1, pp: 87-92.
  29. Nagahama, Y., 1994. Endocrine regulation of gametogenesis in fish. International Journal of Development Biology.Vol. 38, pp: 217-229.
  30. Nagahama, Y.; Yoshikuni, M.; Sakai, N. and Tanaka, M., 1993. Molecular endocrinology of oocyte growth and maturation in fish. Fish Physiology and Biochemistry. Vol. 11, pp: 13-14.
  31. Nikolsky, G., 1963. The Ecology of Fishes.London: Academic.
  32. Pavlidis, G., 2000. Seasonal variation and maturity stages in relation to diffrences in serum levelsof gonadal steroids,vitellogenin and thyroid hormones in the common dentex (Dentex dentex). General and Comparative Endocrinology. Vol. 118, pp: 14-25.
  33. Rezai, M.; Shabani, A.; Shabanpour, M. and Kshyri, B., 2011. The study process of gonadal changes in Rutilus frisii kutum in spawning season changes in the Caspian Sea province of Gilan. Environmental Science and Technology. Vol. 18, No. 2, pp: 177-189.
  34. Schulz,, R. and Miura, T., 2002. Spermatogenesis and its endocrine regulation. Fish Physiology and Biochemistry.Vol. 26, pp: 43-56.
  35. Shafie sabet, S.; Imanpour, M.; Aminian Fatideh, B. and Gorgin, S., 2012. The study process of changes in Rutilus frisii kutum gonads in spawning season in Guilan province (Kiashahr port). Environment Science and Technology. Vol. 18, No. 2, pp: 177-189.
  36. Sharifpour, A.; Soltani, M.; Abdulhai, H. and Ghayomi, R., 2003. The effect of anesthetic Clove oil (Eugenia caryophyllata) In different situationspH,temperatureIn children, common carp (Cyprinus carpio). Journal of Iran Fisheries. Vol. 11, No. 4, pp: 59-74.
  37. Trofi Moazenzadeh, M.., 2015. Refrence itervals for haematological and plasma biochemical parameters in sobaity sea bream juveniles (Sparidentex hasta). Comparative Clinical Pathology. Vol. 24, pp: 1501-1507.