بررسی زیست شناسی تولیدمثلی ماهی شهری معمولی (Lethrinus nebulosus) در شمال غرب خلیج فارس (استان خوزستان)

نوع مقاله: زیست شناسی (جانوری)

نویسندگان

گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

چکیده

ماهی Lethrinus nebulosus از خانواده شهری ماهیان Lethrinidae پراکنش وسیعی در آب­های سواحل ایران دارد. تعیین شاخص­های رسیدگی جنسی در مطالعات زیست­شناسی، مدیریت صید و تکثیر و پرورش آبزیان اهمیت زیادی دارد. در این پژوهش، نمونه­برداری ماهانه از تیر ماه  1393 تا خرداد ماه 1394 از سواحل شمال­غربی خلیج فارس در استان خوزستان انجام شد. پس از زیست­سنجی و تعیین جنسیت، شاخص­های گنادوسوماتیک، هپاتوسوماتیک، طول 50 درصد بلوغ و نسبت جنسی ماهانه هم­چنین هم­آوری نسبی و مطلق  این ماهی محاسبه شد. شاخص گنادوسوماتیک از بهمن افزایش یافته و اوج آن در فروردین ماه (1/7993) ثبت شد. وجود یک پیک در نمودار گنادوسوماتیک نشان­دهنده یک بار تخم­ریزی در سال است. بیش­ترین مقدار تغییرات شاخص کبدی در ماهیان نر در  اسفند ماه ( 0/7449) و ماهیان ماده، فروردین ماه (0/7812) بوده است. طول 50 درصد بالغین در جنس ماده 37/2 سانتی­متر محاسبه شد. هم­آوری مطلق 312415 و هم­آوری نسبی 8/24  تعیین گردید. تعداد ماده­ها در اکثر ماه­های سال بیش­تر از نرها بود. نسبت جنسی ماده به نر 1/99 به 1 بود. این ماهی در سواحل میانی خلیج فارس نسبت به شرق و غرب این سواحل در طول کم­تری به بلوغ می­رسد.

کلیدواژه‌ها


  1. اسدی، ه. و دهقانی، ر.، 1375. اطلس ماهیان خلیج فارس و دریای عمان، موسسه تحقیقات شیلات ایران، 226 صفحه.
  2. حاجی­علیزاده، پ. و سوری­نژاد، ا.، 1392. بررسی رابطه طول-وزن شاخص وضعیت و عادات غذایی ماهی شهری گوش قرمز در آب­ های ساحلی استان هرمزگان. فصلنامه بوم­شناسی آبزیان. دوره 2، شماره 10، صفحات 1 تا 10.
  3. درافشان،س.وابراهیم­زاده،س.م.،1389.زیست­شناسی تولیدمثل ماهی. نشر دانشگاه صنعتی اصفهان. 198 صفحه.
  4. کاشی، م.ت. و هاشمی، ا.، 1388. چرخه تولیدمثلی، شاخص رسیدگی جنسی وطول بلوغ ماهی مید (Liza klunzingeri) در سواحل شرقی استان خوزستان (بحرکان). مجله بیولوژی دریا. دوره 1، شماره 2، صفحات 26 تا 36.
  5. مجاز، ا.ا.؛ محمدی­زاده، ف.؛ بحری، ا.ه. و کریمی، م.، 1391. بررسی رژیم غذایی ماهی شهری معمولیnebulosus Lethrinusدر خلیج فارس (آب­های جزیره ابوموسی). اولین همایش ملی شیلات و آبزیان ایران.
  6. معصومی­زاده، س.ز.، 1394. تعیین خصوصیات زیستی ماهی سارم دهان بزرگ (Scomberoides commersonnianus) در آب­های شمال غرب خلیج فارس (استان خوزستان). رساله دکتری، دانشکده علوم زیستی، دانشگاه شهید بهشتی. 116 صفحه.
  7. معصومی­زاده، س.ز.؛ پازوکی، ج. و ولی­نسب، ت.، 1396. بررسی شاخص­های تولیدمثلی سارم دهان بزرگ (Scomberoides commersonnianus) در شمال­غرب خلیج فارس. فصلنامه محیط زیست جانوری. سال 9، شماره 4، صفحات 175 تا 183.
  8. نیکولسکی. ج.و.، 1963. ترجمه جبارزاده­شیاده، م.، 1386. اکولوژی ماهیان. انتشارات دانشگاه اسلامی واحد بندرعباس. 302 صفحه.
  9. Abou-Seedo, F.S.; Dadzie, S. and Al-Kanaan, K.A., 2003. Sexuality, sex change and maturation patterns in the yellowfin seabream, Acanthopagrus latus (Teleostei: Sparidae) (Hottuyn, 1782). Journal of Applied Ichthyology. Vol. 19, pp: 65-73.
  10. Almeida, P.R., 2003. Feeding ecology of Liza ramada (Risso, 1810) (Pisces, Mugilidae) in a south-western estuary of Portugal, Estuarine, Coastal and Shelf Science. Vol. 57, pp: 313-323.
  11. Al-Sayes, A.; Al-Sedfy, H. and Al-Mulla, A., 1988. Some biological characters of Lethrinus nebulosus (Forskal) in the Arabian Gulf. Bulletin of the National Institute.
  12. Biswas, S.P., 1993. Manual of methods in fish biology South Asian Pub.PVt. Ltd.New Dehli. 157 p.
  13. Ebisawa, A., 1990. Reproductive Biology of Lethrinus nebulosus (Pisces: Lethrinidae) Around the Okinawan Waters, Nippon Suisan Gakkaishi: Formerly Bull. Japan. Soc. Sci. Fish., DOI: 10.2331/suisan.56.19412.
  14. Ferreri, R.; Basilone, G.; D’Elia, M.; Traina, A.; Saborido Rey, F.  and Mazzola, S., 2009. Validation of macroscopic maturity stages according to microscopic istological examination for European anchovy. Marine Ecology. Vol. 30, No. 1, pp: 181-187.
  15. Grandcourt, E.D.; Thabit, Z. and Al Shamsi, F.F., 2006. Biology and assessment of the painted sweetlips (Diagramma pictum (Thunberg, 1792)) and the spangled emperor (Lethrinus nebulosus (Forsskål, 1775)) in the southern Arabian Gulf Fish. Bull. Vol. 104, pp: 75-88.
  16. Grandcourt, E.M.; Francis, F.; Al Shamsi, A.T.; Al Ali, K. and Al Ali, S., 2002. Stock assessment and biology of key species in the demersal fisheries of the Emirate of Abu Dhabi. Marine Environmental Research Centre, Environmental Research and Wildlife Development Agency, Project No. 02-23-0001.
  17. Griffiths, S.; Fry, G. and van der Velde, T., 2005. Age growth and reproductive dynamics of the Talang queenfish (Scomberoides commersonnianus) in northern Australia. Final report to the National Oceans Office, CSIRO. 39 p.
  18. Hajisamae, S.; Chou, L.M. and Ibrahim, S., 2003. Feeding habits and trophic organization of the fish community in shallow waters of an impacted tropical habitat. Estuarine, Coastal and Shelf Science. Vol. 58, pp: 89-98.
  19. Hoar, W.S.; Randal, D.Y. and Donaldson, E.M., 1983.  Fish physiology. Academic Press. London.Vol. Lx, 477 p.
  20. Juras, A.A. and Yamaguti, N., 1989. Sexual maturity, spawning and fecundity of king weakfish Macrodon ancylodon, caught oH Rio Grande do Sul State (southern coast of Brazil), Bolm Inst. oceanogr., S Paulo. Vol. 37, No. 1, pp: 51-58.
  21. King, M., 1995. Fisheries biology, assessment and management. Fishing News Books, London, UK. 314 p.
  22. King, M., 2007. Fisheries biology assessment and management fishing. Second Edition. Blackwell publishing Ltd. 382 P.
  23. Kuo, C.L. and Lee, S.S., 1986. Age and growth of common porgy, Lethrinus nebulosus (Forsskål) in shelf waters off northwest Australia. Journal of the Fisheries Society of Taiwan. Vol. 3, pp: 39-57.
  24. Mahmoud, H.H., 2009.  Gonadal Maturation and Histological Observations of Epinephelus areolatus and Lethrinus nebulosus in Halaieb/Shalatien Area “Red Sea”, Egypt, Global Veterinaria. Vol. 3, No. 5, pp: 414-423.
  25. Makeeva, A.P., 1992. Embriologia Rib, (Fish Embriology), Izdatelstvo Moskovskogo Universiteta, Moscow. pp: 35-37.
  26. McIlwain, J.; Hermosa, G.V.; Claereboudt, M.; Al-Oufi, H.S. and Al-Awi, M., 2006. Spawning and reproductive patterns of six exploited finfish species from the Arabian Sea, Sultanate of Oman, J. Appl. Ichthyol. Vol. 2, pp: 167-176.
  27. Mehanna, S.; Zaki, Sh.; Al-kiuymi, F.; Al-Kharusi, L. and Al-Bimani, S., 2012. Biology and fisheries management of spangled emperor Lethrinus nebulosus from the Arabian sea coast of Oman. INOC‐CNRS, International Conference on Land-Sea Interactions in the Coastal Zone. Jounieh LEBANON, 06‐08 November.
  28. Moyle, P.B. and Cech, J.J., 1996. Fishes: An introduction to ichthyology. New Jersey: Prentice Hall. 590 p.
  29. Murua, H.; Kraus, G.; Saborido-Rey, F.; Witthames, P.R.; Thorsen, A. and Junquera, S., 2003. Procedures to estimate fecundity of marine fish species in relation to their reproductive strategy, Journal Northw. Atl. Fish. Sci. Vol. 33, pp: 33-54.
  30. Potts, G.W. and Wootton, R.J., 1989. Fish Reproduction. Strategies and Tactics. Academic Press.410 p.
  31. Rahman, M.M.; Hossain, M.Y.; Ahamed, F.; Fatematuzzhura, S.B.R.; Abdallah, E.M.; Ohtomi, J. and Abd Allah, E.F., 2016. Fecundity of the Threatened Fish, Mystus vittatus (Siluriformes: Bagridae) in the Padma River, Bangladesh. Sains Malaysiana. Vol. 45, No. 6, pp: 899-907.
  32. Rajaguru, A., 1992. Biology of two co-occurring tonguefishes, Cynoglossus arel and C. lida (Pleuronectiformes: Cynoglossidae), from Porto Nova, southeast coast of India. Fishery Bulletin. Vol. 90, pp: 328-367.
  33. Randall, J.E., 1995. Coastal fishes of Oman, Univ. Hawaii Press, Honolulu, HI. 439 p.
  34. Rathacharen, S.; Venkatasami, A. and Degambur, D., 1995. Growth parameters and rates of mortality Epinephelus fasciatus, Lethrinus nebulosus, Siganus sutor, Naso unicornis and Mugil cephalus from the coastal areas of Mauritius as estimated from analyses of length frequencies Albion Fisheries Research Centre. 12 p.
  35. Sebastian, R., 2011. Biology of flat Toadfish, Colletteichthys dussumieri (Valenciennes, 1837) of Cochin Estuary, Department of Marine Biology Microbiology & Biochemistry Cochin University of Science and technology. 334 p.
  36. Taghavi Motlagh, S.; Seyfabadi, J.; Vahabnezhad, H.; Ghodrati Shojaei, A. and Hakimelahi, Sh., 2010 a. Some Reproduction Characteristics and Weight-Length Relationships of the Spangled emperor, Lethrinus nebulous (Lethrinidae) of the South Coastal of Iran (Persian Gulf and Oman Sea). Turkish Journal of Fisheries and Aquatic
    Sciences 10: 221-227, DOI: 10.4194/trjfas.2010.0210.
  37. Taghavi Motlagh, S.; Seyfabadi, J.; Vahabnezhad, H.; Ghodrati Shojaei, A. and Hakimelahi, Sh., 2010 b. Growth, mortality and spawning season of the spangled emperor (Lethrinus nebulosus Forsskal, 1775) in coastal waters of Hormozgan Province in the Persian Gulf and Oman Sea, Iranian Journal of Fisheries Sciences. Vol. 9, No. 1, pp:161-172.
  38. Townshend, T.J. and Wootton, R.J., 1984. Effect of food supply on the reproduction of the convict cichlid, Cichlasoma nigrofasciatum. J Fish Biol. Vol. 24, pp: 91-104.
  39. Trippel, E.A., 1999. Estimation of stock reproductive potential: history and challenges for Canadian Atlantic gadoid stock assessments. J. Northw. Atl. Fish. Sci. Vol. 25, pp: 61-81.
  40. Walker, M.H., 1975. Aspects of the biology of emperor fishes, family Lethrinidae north Queensland Barrier Reef waters. Ph.D. thesis, James Cook: University of Townsville, Australia.