مقایسه اثرات بی هوش کننده اسانس گل میخک در ماهیان آنجل (Pterophyllum scalare)، گوپی (Poecilia reticulate) و طلایی (Carassius auratus)

نوع مقاله: فیزیولوژی (جانوری)

نویسنده

گروه شیلات، پژوهشکده تالاب بین المللی هامون دانشگاه زابل، زابل، صندوق پستی: 538- 98615

چکیده

    اسانس گل میخک از جمله بهترین داروهای بی هوشی است که به دلیل ویژگی­ های منحصر به فرد اخیراً در علوم شیلاتی به شدت مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تعیین حداقل غلظت بی هوش ­کننده این دارو در ماهی آنجل (Pterophyllum scalare)، ماهی گوپی (Poecilia reticulate) و ماهی طلایی (Carassius auratus) به عنوان گونه­ هایی با ارزش در صنعت ماهیان زینتی انجام گرفته است. تعداد 120 نمونه از هر گونه به چهار گروه 30 قطعه ­ای (هر گروه دارای 3 تکرار) تقسیم و در دمای 2±25 و 1±7=pH با غلظت­ های 50، 75، 100 و 150 قسمت در میلیون اسانس گل میخک بی هوش شدند. ماهیان برای بازگشت از بی هوشی به آکواریوم ­های فاقد ماده بی هوشی منتقل شدند. زمان‌های از دست رفتن تعادل، بی هوشی، بازگشت تعادل و احیا کامل ماهیان بی هوش شده در هر گروه با دقت صدم ثانیه ثبت و مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفتند. نتایج نشان داد کم ترین غلظت مورد نیاز اسانس گل میخک جهت ایجاد بی هوشی در دو گونه آنجل و گوپی در مدت زمان کم تر از 3 دقیقه، غلظت 50 قسمت در میلیون بود که به ترتیب در زمان ­های 18/5±146/4 و 7/4±178/8 ماهیان را بی هوش کرد. در ماهی طلایی حداقل غلظت بی هوش کننده 75 قسمت در میلیون تعیین شد که در زمان 4/5±155/2 ثانیه ماهیان را بی هوش کرد. زمان بازگشت از بی هوشی در ماهیان آنجل، گوپی و طلایی کم تر از 5 دقیقه و به ترتیب 18/8±211/8، 7/4±208/7 و 4/6±191/2 بود. در فرآیند بازگشت از بی هوشی هیچ  یک از گونه ­ها اختلالی مشاهده نشد.

کلیدواژه‌ها


  1. ابطحی، ب.؛ شریف ­پور، ع.؛ آقاجانپور، م.؛ رسولی، ع.؛ فقیه زاده، س.؛ امیدبیگی، ر. و نظری، ر.م.، 1381. مقایسه LC50 اسانس گل میخک و MS222 در بچه ماهیان تاس ­ماهی ایرانی، قزل آلای رنگین ­کمان و کپور معمولی. مجله علمی شیلات ایران. شماره 11، صفحات 1 تا 12.
  2. پاپهن، ا.؛ پیغان، ر. و مدرسی، ش.، 1384. بررسی تغییرات الکتروکاردیوگرافیک بی ­هوشی با کتامین در ماهی کپور علف­ خوار. مجله دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران. دوره 60، شماره 1، صفحات 59 تا 64.
  3. تجری،م.؛ عظیمی،ع.؛ کلنگی ­میاندره،ح.؛ ایزی، ر. و شریفزاده، ع. 1391. اثر اسانس گل میخک بر بی ­هوشی ماهی گوپی ماده (Poecilia reticulata). فصلنامه زیست­ شناسی جانوری. سال 4، شماره 4، صفحات ٢١ تا 26.
  4. زرگری، ع.، 1376. گیاهان دارویی. چاپ چهارم، انتشارات دانشگاه تهران. 413 صفحه.
  5. سلطانی، م.؛ امیدبیگی، ر.؛ رضوانی، س.؛ مهرابی، م.ر. و چیت ساز، ح.، 1380. مطالعه اثرات هوشبری اسانس و عصاره گل میخک در ماهی قزل‌ آلای‌ رنگین‌ کمان تحت برخی شرایط کیفی آب. مجله دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران. دوره 56، شماره 4، صفحات 89 تا 85.
  6. سلطانی، م.؛ غفاری، م.؛ خضرائی ­نیا، پ. و بکایی، س.، 1383. مطالعه اثرات بی­ هوشی اسانس گل میخک هندی بر پارامترهای هماتولوژیک، برخی آنزیم ­های خون و آسیب ­شناسی بافت های مختلف ماهی کپورمعمولی. مجله دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران. دوره 59، شماره 3، صفحات 295 تا 299.
  7. شریف ­پور، ع.؛ سلطانی، م.؛ عبدالحی، ح. و قیومی، ر.، 1381. اثر بی ­هوش­ کنندگی اسانس گل میخک (Eugenia caryophyllata) در شرایط مختلف pH و درجه حرارت در بچه­ ماهیان کپورمعمولی (Cyprinus carpio). مجله علمی شیلات ایران. شماره 4، صفحات 74 تا 59.
  8. شریف ­روحانی، م.؛ حقیقی، م.؛ عصائیان، ح. و لشتوآقایی، غ.ر.، 1386. بررسی اثر بی­ هوشی اسانس آویشن شیرازی Zataria multiflora Boiss. (Labiatae بر ماهی آزاد دریای خزر (Salmo trutta caspius) و ماهی قزل‌ آلای ‌رنگین‌ کمان پرورشی (Oncorhynchus mykiss). مجله علمی شیلات ایران. شماره 4، صفحات 106 تا 99.
  9. محمدی­ ارانی، م.، 1385. بررسی اثر اسانس میخک (Eugenia caryophyllata) بر بی ­هوشی بچه تاس ­ماهی ایرانی (Acipenser persicus). فصلنامه تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. جلد 22، شماره 3، صفحات 162 تا 188.
  10. میرحیدری، ح.، 1372. معارف گیاهی. جلد دوم، چاپ اول، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی. 510 صفحه.
  11. Abdolazizi, S.; Ghaderi, E.; Naghdi, N. and Bahrami Kamangar, B., 2011. Effects of Clove Oil as an Anesthetic on Some Hematological Parameters of carassius auratus. J Aquac Res Development. Vol. 2, No. 1, pp: 1-3.
  12. Caamano Tubio, R.I.; Weber, R.A. and Aldegunde, M., 2010. Home tank anesthesia: a very efficient method of attenuating handling stress in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss, Walbaum). J. Appl. Ichthyol. Vol. 26, pp: 116-117.
  13. Chellapan, A.; Rajagopalsamy, C.B.T. and Jasmine, G.I., 2013. Effect of clove oil and benzocaine on the respiratory metabolism of angel fish Pterophyllum scalare. Indian Journal of Science and Technology. Vol. 6, No. 7, pp: 4853-4861.
  14. Cotter, P.A. and Rodnick, K.J., 2006. Differential effects of anesthetics on electrical properties of the rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) heart. Comp. Biochem. Physiol. Vol. 145, pp: 158-165.
  15. Cunha, L.; Geraldo, A.M.R.; Silva, V.C.; Cardoso, M.S.; Tamajusuku A.S.K. and Hoshiba, M.A., 2015. Clove oil as anesthetic for guppy. Bol. Inst. Pesca, São Paulo. Vol. 41, pp: 729-735.
  16. Doleželová, P.; Mácová, S.; Plhalová, L.; Pištěková, V. and Svobodová Z., 2011. The acute toxicity of clove oil to fish Danio rerio and Poecilia reticulate.ACTA VET. BRNO. Vol. 80, pp: 305-308.
  17. Feng, J. and Lipton, J.M., 1987. Eugenol: Antipyretic activity in Rabbits. Neuropharmacology. Vol. 26, No. 12, pp: 1775-1778.
  18. Fujimoto, R.Y.; Pereira, D.M.; Silva, J.C.S.; de Oliveira, L.C.A.; Inoue, L.A.K.A.; Hamoy, M.; de Mello, V.J.; Torres, M.F. and Barbas L.A.L., 2017. Clove oil induces anaesthesia and blunts muscle contraction power in three Amazon fish species. Fish Physiol. Biochem. pp: 1-12.
  19. Gholipourkanani, H.; Gholinasab-Omran, I.; Ebrahimi, P. and Jafaryan, H., 2015. Anesthetic Effect of clove oil loaded on lecithin based nano emulsions in gold fish, Carassius auratus. Journal of Fisheries and Aquatic Science. Vol. 10, No. 6, pp: 553-561.
  20. Green, C.J., 1979. Animal Anaesthesia, Laboratory Animal Handbooks, No. 8, Laboratory Animals Ltd., London. 300 p.
  21. Hikasa, Y.; Takase, K.; Ogasawara, T. and Ogasawara, S., 1986. Anaesthesia and recovery with tricane methanesul phonate, eugenol and thiopental sodium in the carp (Cyprinus carpio). Japanese Journal of Veterinary Sci­ence. Vol. 48, pp: 341-351.
  22. Hilton, J.W. and Dixon, D.G., 1982. Effect of increased liver glycogen and liverweight on liver function in rainbow trout, Salmo gairdneri Richardson: recovery from anaesthesia and plasma 35 S-sulphobromopthalein clearance. J. Fish Dis. Vol. 5, No. 3, pp: 185-195.
  23. Jayathilake, P.S.; De Silva, D.D.N. and Edirisinghe, U., 2003. Use of clove oil in sedating female wild guppy (Poecilia reticulata) for an extended period of time. Proceedings of the Peradeniya University Research Sessions. Vol. 8, pp: 194-207.
  24. Karapmar, M., 1990. Inhibitory effects of anethole and eugenol on the growth and toxin production of Aspergillus parasiticus. International Journal of Food Microbiology. Vol. 10, pp: 193-200.
  25. Kazun, K. and Siwicki, A.K., 2001. Propiscin a safe new anaesthetic for fish. Arch. Pol. Fish. Vol. 9, pp: 183-190.
  26. Keene, J.L.; Noakes, D.L.G.; Moccia, R.D. and Soto, .G., 1998. The efficacy of clove oil as an anaesthetic for rainbow trout, Oncorhyncus mykiss (Walbaum). Aquacoulture. Res. Vol. 29, pp: 89-101.
  27. Kikuchi, T.; Sekizawa, Y. and Ikeda, Y., 1974. Behavioural analyses of the central nervous system depressant activity of 2-amino-4-phenythiazole upon fishes. Bull. Jpn. Soc. Sci. Fish. Vol. 40, No. 4, pp: 325-337.
  28. Kroon, F.J., 2015. The efficacy of clove oil for anaesthesia of eight species of Australian tropical freshwater teleosts. Limnology and Oceanography: Methods. Vol. 13, pp: 463-475.
  29. Meinertz, J.R.; Greseth, S.L.; Schreier, T.M.; Bernardy, J.A. and Gingerich, W.H., 2006. Isoeugenol concentrations in rainbow trout (Oncorhynchus mykiss) skin-on fillet tissue after exposure to AQUI-S (™) at different temperatures, durations, and concentrations. Aquaculture. Vol. 254, pp: 347-354.
  30. Millán-Ocampo, L.; Torres-Cortés, A.; Marín-Méndez, G.A.; Ramírez-Duart, W.; Vásquez-Piñeros, M.A. and Rondón-Barragán, I.S., 2012. Anesthetic concentration of eugenol in angelfish (Pterophyllum scalare). Rev Inv Vet Perú. Vol. 23, No. 2, pp: 171-181.
  31. Mitjana, O.; Bonastre, C.; Insua, D.; Falceto, M.V.; Esteban, J.; Josa, A. and Espinosa, E., 2014. The efficacy and effect of repeated exposure to 2-phenoxyethanol, clove oil and tricaine methanesulphonate as anesthetic agents on juvenile Angelfish (Pterophyllum scalare). Aquaculture. Vol. 433, pp: 491-495.
  32. Moleyar, V. and Narasimham P., 1992. Antibacterial activity of essential oil components. International Journal of Food Microbiology. Vol. 16, pp: 337-342.
  33. Munday, P.L. and Wilson, S.K., 1997. Comparative efficacy of clove oil and other chemicals in anaesthetization of pomacentrus amboinesnsis, a coral reef fish. Journal of Fish Biology. Vol. 51, pp: 931-938.
  34. Perdikaris, C.; Nathanailides, C.; Gouva, E.; Gabriel, U.U.; Bitchava, K.; Athanasopoulou, F.; Paschou, A. and Paschos, I., 2010. Size-relative Effectiveness of Clove Oil as an Anaesthetic for Rainbow Trout (Oncorhynchus mykiss Walbaum, 1792) and Goldfish (Carassius auratus Linnaeus, 1758).ACTA VET. BRNO. Vol. 79, pp: 481-490.
  35. Rajakumar, D.V. and Rao, M.N.A., 1993. Dehydrozingerone and isoeugenol as inhibitors of lipid peroxidation and as free radical scavengers. Biochemical Pharmacology. Vol. 46, pp: 2067-2072.
  36. Ross, L.G. and Ross, B., 2008.Anaesthesia and Sedation of Aquatic Animals. Third Edition. Wiley-Blackwell. 340 p.
  37. Siddiqui, Y.M., 1996. Effect of essential oils on the enveloped viruses: antiviral activity of oregano and clove oils on herpes simplex virus type I and Newcastle disease virus. Med. Sci. Res. Vol. 24, pp: 185-186.
  38. Siwicki, A., 1984. New anaesthetic for fish. Aquaculture. Vol. 38, pp: 171-176.
  39. Stoelting, R.K. and Miller, R.D., 1994. Basics of anaesthesia, 3rd edition, Churchill livingstone. pp: 67-72.
  40. Tarkhani, R.; Imani, A.; Jamali, H. and Ghafari Farsani, H., 2017. Anaesthetic efficacy of eugenol on various size classes of angelfish (Pterophyllum scalare Schultze, 1823). Aquaculture Research. Vol. 48, No. 10, pp: 1-8.
  41. Velisek, J. and Svobodova, Z., 2004. Anaesthesia of Rainbow Trout (Oncorhynchus mykiss) with 2-phenoxyethanol: Acute Toxicity and Biochemical Blood Profile. ACTA VET. BRNO.Vol.73, pp: 379-384.
  42. Wicker, P., 1993. Local anaesthesia in the operating theatre. Nurs-times. Vol. 90, pp: 34-35.