تنوع گونه‌ای سن‌های آفت (Heteroptera: Pentatomoidea) مزارع گندم ورامین و تغییرات جمعیت سن گندم (Eurygaster integriceps Puton)‌

نوع مقاله: تنوع زیستی

نویسنده

گروه گیاه‌پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، ایران

چکیده

تنوع گونه‌ای سن‌های دو خانواده‌ Pentatomidae و Scutelleridae در مزارع گندم مناطق مختلف ورامین طی سال‌های 1392 و 1393 مورد بررسی قرار گرفت و در مجموع 9 گونه سن جمع‌آوری گردیدند. سن‌های جمع‌آوری شده در این پژوهش عبارتند از: Eurygaster integriceps (Puton, 1881)، Odontotarsus impictus Jakovlev, 1886 وAncyrosoma leucogrammes (Gmelin, 1789) از خانواده Scutelleridae،Graphosoma (Graphosoma) lineatum lineatum (Linnaeus, 1758)، Aelia acuminata (Linnaeus, 1758)، Aelia melanota Fieber, 1886، Eurydema (Eurydema) ornata (Linnaeus, 1758)،  Eurydema putoni (Jakovlev, 1877)وDolycoris baccarum (Linnaeus, 1758) از خانواده‌ Pentatomidae. نمونه‌برداری‌هایی به­منظور تعیین زمان ظهور سن مادر و نیز مطالعه‌ تغییرات جمعیت مراحل مختلف زیستی سن گندم در پنج منطقه‌ ورامین شامل قرچک، عسگرآباد، ده‌ماسین، جوادآباد و پیشوا انجام گرفت. نتایج نمونه‌برداری‌ها در مناطق مختلف نشان داد که زمان ظهور سن مادر در تمام مناطق مزبور از اواخر اسفند تا اوایل فروردین می‌باشد و زمان اوج آن در اغلب مناطق از اواخر فروردین تا اوایل اردیبهشت است. براساس دستاوردهای این پژوهش که شامل تعیین زمان ظهور و اوج تراکم جمعیت سن گندم در منطقه ورامین می‌باشد، ضمن حمایت از دشمنان طبیعی، زمان مناسب جهت رهاسازی پارازیتوئیدهای پرورش یافته و یا استفاده از سایر عوامل کنترل مانند آفت‌کش‌های کم خطر در قالب مدیریت تلفیقی آفت فراهم می‌گردد.

کلیدواژه‌ها


  1. ایرانی‌پور، ش.، 1375. بررسی تغییرات فصلی جمعیت زنبورهای پارازیتوئید سن گندم Eurygaster integriceps Put. (Heteroptera: Scutelleridae) در کرج، کمال‌آباد و فشند. پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران. 187 صفحه‌.
  2. تفقدی‌نیا، ب.، 1373. بررسی دینامیسم جمعیت سن گندم (Eurygaster integriceps Put.) در منطقه‌کرج. پایان‌نامه کارشناسی ارشد حشره‌شناسی دانشگاه تهران. 62  صفحه.
  3. ثمین، ن.؛ شجاعی، م.؛ عسگری، ش.؛ قهاری، ح. و خدام، ح.، 1390. تغییرات جمعیت سن گندم، Eurygaster integriceps (Hemiptera: Scutelleridae) در مزارع گندم و جو و معرفی پارازیتوئیدهای مهم آن در پناهگاه‌های تابستانه و زمستانه در مناطق ورامین و شهر ری. مجله دانش زراعت. جلد 5، شماره 6، صفحات 79 تا 91.
  4. رجبی، غ.، a1372. علل بنیادی گسترش سن گندم در سال‌های اخیر. مؤسسه تحقیقات آفات و بیماری‌های گیاهی، وزارت جهاد کشاورزی.
  5. رجبی، غ.، b1372. تجربیات به­دست آمده در نوسانات دوره‌ای جمعیت سن گندم. نشریه آفات و بیماری‌های گیاهی. جلد 61، شماره‌های 1 و 2، صفحات 1 تا 12.
  6. رجبی، غ.ر.، 1379. اکولوژی سن‌های زیان‌آور گندم و جو در ایران. وزارت کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. 343 صفحه.
  7. رجبی،غ.ر. و ترمه، ف.، 1366. تغذیه و تولیدمثل دو گونه سن گندم . Eurygaster integriceps Putو Aelia furcula F. در اماکن زمستان‌گذرانی و رابطه‌ این پدیده با گسترش آن­ها در سال‌های اخیر. نشریه مؤسسه بررسی آفات و بیماری‌های گیاهی. دوره 55، شماره­های 1 و 2، صفحات 131 تا 139.
  8. رجبی، غ.ر. و ترمه، ف.، 1370. بررسی تکمیلی زندگی دو سن مهم گندم Eurygaster integriceps Put. و Aelia furcula F. در ارتفاعات ایران. نشریه‌ مؤسسه بررسی آفات و بیماری‌های گیاهی. دوره 59، شماره­های 1 و 2، صفحات 1 تا 9.
  9. زمردی، ع.، 1371. سابقه‌ سن گندم در ایران. گزارش کنفرانس سن گندم، دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران. صفحات 31 تا 34.
  10. کریمی، ه.، 1371. گندم. مرکز نشر دانشگاهی تهران. 599 صفحه.
  11. صلواتیان، م.، 1370. لزوم شناسایی عوامل مؤثر محیط در مبارزه با آفات گیاهان زراعی. انتشارات سازمان ترویج کشاورزی، چاپ اول، تهران. 203 صفحه.
  12. مدرس اول، م.، 1371. بیواکولوژی سن گندم و بررسی علل طغیان آن در منطقه تراکیا. گزارش کنفرانس سن گندم. دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران. صفحات 51 تا 70.
  13. مردوخی، و. و حیدری، م.، 1371. بررسی تغییرات جمعیت و خسارت سن معمولی در مزارع دیم استان کردستان. مجله آفات و بیماری‌های گیاهی. جلد 60، شماره‌های 1 و 2، صفحات 29 تا 41.
  14. Coppel, H.C. and Mertins, J.W., 1977. Biological insect pest suppression. Springer Verlag. 316 p.
  15. Critchley, B.R., 1998. Literature review of sunn pest Eurygaster integriceps Put. (Hemiptera, Scutelleridae). Crop Protection.Vol. 17, No. 4, pp:  271-278.
  16. Farid, A., 1985. Preliminary investigations on sunn pests (Eurygaster intergriceps Put.) in Jiroft (Kerman). Bull. Plant Protection Organization Iran.Vol. 30: pp: 74-86.
  17. Foerster, L.A. and De Queiroz, J.M., 1990. Natural incidence of parasitism of eggs of pentatomids on soyabeans in central south Parana. Anais da sociedade entomologica do Bradil. Vol. 19, No. 1, pp: 221-232.
  18. Ghahari, H.; Buhl, P.N. and Kocak, E., 2011. Checklist of Iranian Trissolcus Ashmead (Hymenoptera: Platygastroidea: Scelionidae: Telenominae). International Journal of Environmental Studies. Vol. 68, pp: 593-601.
  19. Ghahari, H.; Moulet, P. and Rider, D.A., 2014. An annotated catalog of the Iranian Pentatomoidea (Hemiptera: Heteroptera: Pentatomomorpha). Zootaxa. Vol. 3837, No. 1, pp: 1-95.
  20. Ghahari, H.; Buhl, P.N.; Kocak E. and Iranipour, Sh., 2015. An annotated catalogue of the Iranian Scelionidae (Hymenoptera: Platygastroidea). Entomofauna. Vol. 36, pp: 349-376.
  21. Gostov, V. and Kontev, Kh., 1983. The effect of damage caused by the sunn pest on the backing strength of flour from regioned varieties of wheat, Rasteniev deni Nauki. Vol. 18, No. 4, pp: 33-43.
  22. Gul, A.; Akbay, C. and Direk, M., 2006. Sunn pest control policies and effect of sunn pest damage on wheat quality and price in Turkey. Quality & Quantity. Vol. 40, pp: 469-480.
  23. Hassell, M.P. and Waag, J.K., 1984. Host parasitoid population interactions. Annual Review of Entomology. Vol. 29, pp: 89-114.
  24. Kogan, M., 1998. Integrated pest management: Historical perspectives and contemporary developments. Annual Review of Entomology.Vol. 43: pp: 243-270.
  25. Lodos, N., 1961. Investigations on Sunn Pest (Eurygaster integriceps Put.) in Turkey, Iran and Syria. (Distributions, Damges, Biology, Parasites and Control). Ege University, Ziraat Fakültesi Yayınları. No. 51, 115 p.
  26. Lodos, N.; Onder, F. and Simsek, Z., 1984. Study of overwintering insect fauna and research on flight activity and migration behaviour of some other species at the spring emergence during the migration period of the sunn pest (Eurygaster integriceps Put. Heteroptera: Scutelleridae) to the plain of diarbakir (Karadage). Bitki koruma Bulteni. Vol. 24, No.  2, pp: 75-78.
  27. Martin, H.; Javahery, M.; Maddah, M. and Radjabi, G., 1963. Parasites des punaises des cereales (Programme de Lutt contre les punaises des cereal en Iran). Rapport. No. 11, 12 p.
  28. Popov, C., 1978. Investigations of the effect of the fat body on population changes in Eurygaster integriceps Put. after diapause. Archiv Dur phytopatho logie and Pflanzenschutz.Vol. 14, No. 6, pp: 373-382.
  29. Popov, C., 1984. Influence of the accumulation of fat on the development of the adults of Eurygaster integriceps Put. after the termination of feeding. Probleme de Protectical Plantelor.Vol. 12, No. 2, pp: 157-167.
  30. Safavi, M., 1974. Etude bio-ecologiue des hymenopteres parasites des oeufs des punaises des cereals en Iran. Plant Pests and Diseases Research Institute, Tehran. 159 p.
  31. Samin, N.; Shojai, M.; Asgari, Sh.; Ghahari, H. and Kocak, E., 2010. Sunn pest (Eurygaster integriceps Puton, Hemiptera: Scutelleridae) and its scelionid (Hymenoptera: Scelionidae) and tachinid (Diptera: Tachinidae) parasitoids in Iran. Linzer biologische Beiträge. Vol. 42/2: pp: 1421-1435.
  32. Schowalter, T.D., 2016. Insect ecology. An ecosystem approach (4th edition). Academic press, Elsevier. 774 p.
  33. Shurovenkov, Y.B.; Frmakov, A.V.; Boiko, N.I.; Michailova, N.A. and Volodichev, M.A., 1984. Grain condition and the sunn pest. Zashchita Rastenii. Vol. 8, pp: 8-9.
  34. Simsek, N. and Sezar, A.C., 1985. Preliminary studies on the egg and nymph populations of sunn pest (Eurygaster integriceps Put.) and the damage caused by it on wheat in Hatay. Bitki kruma.Vol.25, pp: 30-48.
  35. Stavraki, H.G., 1982. Study on the biology and ecology of wheat pests of the family Pentatomidae in central Greece. Annales de I’ Institue phytopathologique Benaki. Vol. 13, No. 2, pp: 213-232.