بررسی پراکنش زمانی مکانی اویستر صخره ای Saccostrea cucullata در سواحل خلیج فارس

نوع مقاله: بوم شناسی

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی و جوی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران، صندوق پستی: 3995

2 گروه شیلات، دانشکده علوم و فنون دریایی و جوی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران، صندوق پستی: 3995

3 گروه زیست شناسی و زیست فناوری دریا و آبزیان، دانشکده علوم و فناوری های زیستی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. صندوق پستی: 1983969411

4 Department of Fisheries Science, Virginia Institute of Marine Science, College of William and Mary, Virginia, USA, 23062

چکیده

پژوهش حاضر با هدف دستیابی به پراکنش زمانی و مکانی اویستر صخره­ای یا خوراکی، Saccostrea cucullataدر امتداد خط ساحلی خلیج فارس از استان هرمزگان تا استان خوزستان انجام شد. نمونه ­ها با استفاده از پرتاب تصادفی کودرات با اندازه 25/. مترمربع و در منطقه‌ بین جزر و مدی از زمستان 1394 تا پاییز 1395 جمع ­آوری شدند. براساس نتایج، بیش ­ترین مقدار طول اویسترها در جزیره‌ هرمز و 55/42 میلی ­متر به ­دست آمد. بدین­ صورت که در فصل بهار، تابستان و زمستان، کم ­ترین مقدار طول و عرض در بندر عامری و کم ­ترین مقدار وزن خشک و تر در بندرعباس ثبت شد. در فصل پاییز ایستگاه بندرعباس کم ­ترین مقادیر اندازه‌گیری شده برای وزن خشک پوسته، وزن تر کل، طول و عرض نمونه‌های مورد مطالعه را به ­خود اختصاص داد. نتایج بررسی رابطه بین شاخص‌های محیطی اندازه‌گیری شده با وزن خشک پوسته، وزن تر کل، طول و عرض نمونه‌ها نشان داد که تنها طول و وزن تر با شوری و دما رابطه‌ معنی‌دار دارند. با این وجود در نگاه کلی رابطه عکس ولی قوی بین شوری با طول و عرض نمونه‌ها براساس آنالیز CCA مشاهده شد. هم ­چنین دما نیز رابطه‌ عکس قوی با طول و عرض و ضعیف ­تری با وزن خشک و وزن تر نشان داد. با توجه به فراوانی قابل توجه جمعیت­ های اویستر در برخی از مناطق خلیج فارس، اهمیت بیش ­تر این موجودات مشخص گردیده و لزوم مدیریت منابع آن­ ها و حتی امکان ­سنجی پرورش آن­ ها را آشکار می ­سازد.

کلیدواژه‌ها


  1. عبدالهی ­مامودان، س.، 1388. پایش زیستی فلزات جیوه، سرب، کادمیوم و آلومینیوم با استفاده از بارناکل در منطقه بندرامام خمینی (ره). پایان­ نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر. 110 صفحه.
  2. نوان­ مقصودی، م.، 1376. بررسی مقادیر آلودگی ناشی از هفت عنصر سنگین (As, V, Cd, Cr, Hg, Pb, Ni) و هیدروکربن در بندرهای شهید رجایی و شهید باهنر، بندرعباس. رساله دکترای تخصصی. دانشگاه تربیت مدرس. 100 صفحه.
  3. گرامی، م.ح.، 1395. تعیین اثرات صید میگو بر تنوع و تراکم زمانی- مکانی بزرگ بی‌مهرگان کفزی در صیدگاه‌های میگوی استان هرمزگان، خلیج فارس. رساله دکترای تخصصی. دانشگاه گنبد کاووس. 109 صفحه.
  4. نیامیمندی، ن.، 1389. پراکنش گونه ­های مختلف صدف محار مرواریدساز (.Pinctada spp) و تخمین فراوانی صدف محار (Pinctada radiate (Learch, 1814 در سواحل استان بوشهر. پژوهش ­های علوم و فنون دریایی. دوره 5، شماره 1، صفحات 1 تا 11.
  5. نیامیندی، ن.، 1390. ارزیابی ذخایر صدف ملالیس (Solen brevis Gray, 1832) در سواحل استان بوشهر، خلیج فارس. مجله علمی شیلات ایران. دوره 20، شماره 1، صفحات 123 تا 134.
  6. نیامیمندی ن.؛  یاراحمدی ا. و تنگستانی ع.، 1392. شناسایی و پراکنش صدف ­های خوراکی و تزئینی در خط ساحلی استان بوشهر، خلیج فارس. دوره 4، شماره15، صفحات 55 تا 66.
  7. Ashja Ardalan, A., 1999. Distribution and growth biology of rock oyster Saccostrea cucullata in the Oman Sea. PhD Thesis, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran. 175 p.
  8. Baggett, L.P.; Powers, S.P.; Brumbaugh, R. and and Morlock, S., 2014. Oyster habitat restoration monitoring and assessment handbook. The Nature Conservancy, Arlington, VA, USA. 96 p.
  9. Beisel, J.N.; Usseglio-Polatera, P.; Thomas, S. and Moreteau, J.C., 1998. Stream community structure in relation to spatial variation: the influence of mesohabitat characteristics. Hydrobiologia. Vol 389, No. 3, pp: 73-88.
  10. Bunn, S.E. and Boon, P.I., 1993. What sources of organic carbon drive food webs in billabongs? A study based on stable isotope analysis. Oecologia. Vol. 96, No. 6, pp: 85-94.
  11. Coen, L.D.; Bolton-Warberg, M. and Stephen, J.A., 2006. An Examination of Oyster Reefs as a Biologically-Critical Estuarine Ecosystems. Final Report, Grant R/ER-10, Submitted to the South Carolina Sea Grant Consortium. 214 p.
  12. Culp, J.M.; Walde, S.J. and Davies, R.W., 1983. Relative importance of substrate particle size and detritus to stream benthic macroinvertebrate microdistribution. Can. J. Fish. Aqu. Sci. Vol. 40, No. 10, pp: 1568-1574.
  13. Davenport, J. and Wong, T.M., 1992. Effects of temperature and aerial exposure on three tropical oyster species, Crassostrea belcheri, Crassostrea iradelei and Saccostrea cucullata. J. Therm. Boil. Vol. 17, No. 3, pp: 135-139.
  14. Dunlop, J.E.; Horrigan, N.; McGregor, G.; Kefford, B.J.; Choy, S. and Prasad, R., 2008. Effect of spatial variation on salinity tolerance of macroinvertebrates in Eastern Australia and implications for ecosystem protection trigger values. Environmental Pollution. Vol. 151, No. 3, pp: 621-630.
  15. Dye, A.H., 1989. Studies on the ecology of Saccostrea cucullata (Born, 1778) (Mollusca: Bivalvia) on the east coast of southern Africa. African Zoology. Vol. 24, No. 2, pp: 110-115.
  16. Feely, R.A.; Sabine, C.L.; Lee, K.; Berelson, W.; Kleypas, J.; Fabry, V.J. and Millero, F.J., 2004. Impact of anthropogenic CO2 on the CaCO3 system in the oceans. Science. Vol. 305, pp: 362-366.
  17. Foley, M.M.; Halpern, B.S.; Micheli, F.; Armsby, M.H.; Caldwell, M.R.; Crain, C.M.; Prahler, E.; Rohr, N.; Sivas, D. and Steneck, R.S., 2010. Guiding ecological principles for marine spatial planning. Marine Policy. Vol. 34, No. 5, pp: 955-966.
  18. Gaspar, M.B.; Santos, M.N. and Vasconcelos, P., 2001. Weight–length relationships of 25 bivalve species (Mollusca: Bivalvia) from the Algarve coast (southern Portugal). J. Marine Biol. Association of the UK. Vol. 81, No. 5, pp: 805-807.
  19. Grabowski, J.H. and Peterson, C.H., 2007. Restoring oyster reefs to recover ecosystem services. In: Cuddington, K., J. E. Byers, W.G. Wilson, and A. Hastings (eds). Ecosystem Engineers: concepts, theory and applications. Elsevier Academic Press, Amsterdam. pp: 281-298.
  20. Hermosilla, C. and Valavanis, F.V., 2011. Assessing Octopus vulgaris distribution using presence-only model methods. Hydrobiologia. Vol. 670, No. 1, pp: 35-47.
  21. Oksanen, J.; Blanchet, F.G.; Kindt, R. and Legendre, P., 2015. Vegan: Community Ecology Package. R package version 2.3-0. http://CRAN.R-project.org/package = vegan.
  22. Pauly, D., 1984. Fish population dynamics in tropical waters: a manual for use with programmable calculators. Vol. 8, 325 p.
  23. Petroody, A.; Ashrafi, S.; Eagderi, S. and Khazaee, M., 2013. Investigation of body size effect on bioaccumulation pattern of Cd, Pb and Ni in the soft tissue of rock oyster Saccostrea cucullata from Laft Port. J. Persian Gulf. Vol. 4, No. 14, pp: 39-45.
  24. Potter, M.A. and Hill, B.J., 1982. Heat mortality in the Sydney rock oyster, Saccostrea (Crassostrea) commercialis and the effectiveness of some control measures. Aquaculture. Vol. 29, pp: 101-108.
  25. Rost, B. and Riebesell, U., 2004. Coccolithophores and the biological pump: responses to environmental changes, Springer, Berlin, Germany. 125 p.
  26. Shirneshan, G.; Bakhtiari, A.R.; Kazemi, A.; Mohamadi, M. and Kheirabadi, N., 2012. Oyster Saccostrea cucullata as a biomonitor for Hg contamination and the risk to humans on the coast of Qeshm Island, Persian Gulf, Iran. Bull. Envir. Contam.  Toxicol. Vol. 86, No. 6, pp: 962-966.
  27. Suresh, K. and Shafiq, A.M., 1992. Durairaj G. Ecology of interstitial meiofauna at Kalpakkam coast, east coast of India, Indian. J. Marine Sci. Vol. 21, pp: 217-219.
  28. Thorne, R. and Williams, P., 1997. The response of benthic macroinvertebrates to pollution in developing countries: a multimetric system of bioassessment. Freshwater Biology. Vol. 37, No. 3, pp: 671-686.
  29. Thrush, S.F. and Dayton, P.K., 2010. What Can Ecology Contribute to Ecosystem-Based Management? Annual Review of Marine Science. Vol. 2, No. 1, pp: 419-441.