گزارش نخستین مشاهده Capitella sp (کرم های حلقوی: پرتاران) در جنوب دریای خزر

نوع مقاله: سیستماتیک جانوری

نویسندگان

1 اداره کل حفاظت محیط زیست گلستان، سازمان حفاظت محیط زیست، گرگان، ایران

2 گروه زیست شناسی دریا، دانشکده علوم دریایی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران

3 گروه شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

4 مرکز اقیانوس شناسی تنگه هرمز، موسسه ملی اقیانوس شناسی و علوم جوی ایران، بندرعباس، ایران

چکیده

تجمعات پرتاران در آب­های کم عمق جنوب دریای خزر مورد مطالعه قرار گرفت. نمونه­ های رسوب از مناطق ساحلی  گمیشان، خلیج گرگان، کیاشهر، آستارا و تنکابن (عمق­های 1، 3 و5 متر) با گرب ون-وین (0/0625 مترمربع)، در زمستان 1395 و تابستان 1396 جمع­آوری شد. سپس، نمونه­های کرمی با استفاده از الک روزنه 0/5، 1 و 2 میلیمتر، غربال و در گلوتارالدهید 4% ریخته شدند. در نتیجه بررسی مورفولوژیک مشخص شد که کرم پرتار Capitella sp. از خانواده Capitellidae در مناطق گمیشان، خلیج گرگان و تنکابن حضور دارد. نمونه­های مورد مطالعه، بدون ضمایم آبششی و چشم، و دارای  پروستومیوم کوتاه و مخروطی شکل بودند و قطعه سینه ای در آن­ها متشکل از یک حلقه پریستومیوم بدون کیتا و کتیگرهای دارای تارهای مویین بود. هر یک از کتیگرهای 7-1، 8-1 یا تمام آن­ها چندین تار مویین داشتند. اما کتیگرهای شکمی، به­جای تارهای مویین، دارای قلاب­های روپوش­دار بودند. خارهای تناسلی نرها و حفره تناسلی ماده­ها بین کتیگرهای 9-8 قرارداشتند. قطعه دمی نیز فاقد ضمایم بود. جنس Capitella و خانواده Capitellidae، برای نخستین بار از دریای خزر گزارش می­شوند.

کلیدواژه‌ها


  1. بیرشتین، ی.آ.، 1379. اطلس بی­مهرگان دریای خزر. مترجم: لودمیلا دلیناد و فضه نظری. موسسه تحقیقات شیلات ایران. صفحات 141 تا 154.
  2. طاولی، م. و موسوی، م.، 1391. شناسایی و تعیین تراکم و زی­توده پرتاران در ساحل شهرستان چالوس (دریای خزر). مجله پژوهش ­های علوم و فنون دریایی. دوره 7، شماره 4، صفحات 104 تا 117. قابل دسترس از: http://jmstr.iau-tnb.ac.ir..
  3. طاهری، م.؛ سیف ­آبادی، ج.؛ ابطحی، ب. و یزدانی ­فشتمی، م.، 1389. پویایی جمعیت، پراکنش و چرخه تولیدمثلی کرم پرتار Nereis diversicolor در ساحل شهرستان نور- جنوب دریای خزر. اقیانوس ­شناسی. سال 1، صفحات 27 تا 33. قابل دسترس از: http://joc.inio.ac.ir..
  4. طاهری، م.؛ سیف ­آبادی، ج.؛ ابطحی، ب. و یزدانی ­فشتمی، م.، 1382. گزارش اولین مشاهده Spionidae (کرم پرتار) در سواحل شهرستان نور- جنوب دریای خزر. مجله علوم و فنون دریایی. دوره 2، شماره 3-2، صفحات 83 تا 84. قابل دسترس از: www.sid.ir.
  5. Blake, A.J., 2009. Redescription of Capitella capitata (Fabricius) from west Green land and designation of a neotype (Polychaeta, Capitellidae). Available from: http://www.researchgate.net. Accessed in: Dec 3, 2018.
  6. Caspian Sea Polychaetes. 2018. Available from: http://www.zin.ru. Accessed in: Nov 10, 2018.
  7. Dean, K.H., 2008. The use of polychaetes (Annelida) as indicator species of marine pollution: a review. Revista de Biologia Tropical. Vol. 56, pp: 11-38. Available from: http://www.researchgate.net. Accessed in: Dec 3, 2018.
  8. Eklöf, J., 2010. Taxonomy and phylogeny of polychaetes. University of Gothenburg, Department of Zoology. Available from: https://scholar.google.com. Accessed in Nov 2, 2018.
  9. Fauchald, K., 1977. The Polychaete Worms Definition and Keys to the Orders, Families and Genera. Natural History Museum of Los Angeles County. Science Series. Vol. 28, pp: 31-36. Available from: http://www.marinespecies.org. Accessed in: Nov 5, 2018.
  10. Garcia-Garza, E.M.; Leon-Gonzalez, A.J. and Harris, H.L., 2011. Review of the Capitellidae (Annelida, Polychaeta) from the Eastern Tropical Pacific region, with notes on selected species. ZooKeys. Vol. 151, pp: 17-18. Available from: https://zookeys.pensoft.net. Accessed in: Nov 30, 2018.
  11. Ghasemi, A.F., 2014. Changes in the quantitative distribution of Caspian Sea polychaetes: Prolific fauna formed by non- indigenous species. Journal of Grate Lakes Research, Vol. 40, pp: 692-698. Available from: http://scholar.google.com. Accessed in: May 22, 2018.
  12. Gözler, M.A.; Agirbas, E. and Sahin, C., 2009. Spatial and Temporal Distribution of Nereidae (Polychaeta: Annelida) along the Coast of the Turkish Eastern Black Sea in the Upper-Infralittoral Zone. Available from: https://scholar.google.com. Accessed in Nov. 2, 2018. https://www.researchgate.net. Accessed in: Sep 25, 2018.
  13. Hutchings, P., 1998. Biodiversity and functioning of polychaetes in benthic sediments. Biodiversity & Conservation. Vol. 7, No. 9, pp: 1133-1145. Available from: https://link.springer.com. Accessed in Nov 3, 2018.
  14. Maximov, A. and Norkko, J., 2015. Context-dependent consequences of Marenzelleria spp. (Spionidae: Polychaeta) invasion for nutrient cycling in the Northern Baltic Sea. Oceanologia Vol. 57, pp: 342-348. Available from: https://www.sciencedirect.com. Accessed in Nov10, 2018.
  15. Kurt-Şahin, G. and Çinar, E.M., 2012. A check-list of polychaete species (Annelida: Polychaeta) from the Black Sea. Journal of Black Sea/Mediterranean Environment. Available from: https://www.researchgate.net. Accessed in: Aug 20, 2018.
  16. Magalhaes, F.W. and Bailey-Brock, H.J., 2012. Capitellidae Grube, 1862 (Annelida: Polychaeta) from the Hawaiian Islands with description of two new species. Zootaxa. Vol. 3581, No. 1, pp: 1-52. Available from: https://www.researchgate.net. Accessed in Sep10, 2018.
  17. Silva, F.C.; Seixas, C.V.; Barroso, R. and Domenico, D.M., 2017. Journal Plos. Demystifying the Capitella capitata complex (Annelida, Capitellidae) diversity by morphological and molecular data along the Brazilian coast. Available from: https://journals.plos.org. Accessed in Nov10, 2018.
  18. Sakri, I.; Wan Mohd Rauhan, W.H.; Zaleha, K.; Zuliatini, M.J.; Mohamad, Z.Z. and Sukree, H., 2006. Seasonal abundance of benthic communities in coral areas of Karah Island, Terengganu, Malaysia. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. Vol. 6, No. 2. Available from: https://scholar.google.com. Accessed in Nov 3, 2018.
  19. Sivadas, K.S.; Ingole, S.B. and Nanajkar, M., 2010. Benthic polychaetes as good indicators of anthropogenic impact. Indian Journal of Geo-Marine Sciences (IJMS). Available from: https://www.researchgate.net. Accessed in Sep10, 2018.
  20. World Register of Marine Species (WoRMS). 2018. Available from: http://www.marinespecies.org. Accessed in: Dec 7, 2018.