تأثیر سطوح مختلف روغن ماهی و روغن کانولا در جیره غذایی بر رشد، بازماندگی و ترکیب شیمیایی بدن ماهی قزل آلای رنگین کمان (Onchorhynchus mykiss) پرواری

نوع مقاله: تغذیه

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران

2 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد علوم تحقیقات تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 مرکز تحقیقات ماهیان سردآبی، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تنکابن، ایران

4 مرکز تحقیقات ژنتیک و اصلاح نژاد ماهیان سردآبی شهید مطهری یاسوج، مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یاسوج، ایران

چکیده

اثر روغن­های دریایی به­دلیل دارا بودن اسیدهای چرب n-3 روی بسیاری از بیماری­ها به اثبات رسیده است. اکثر اثرات بالینی اسیدهای چرب n-3 به­دلیل وجود دوکوزاهگزانوئیک اسید و ایکوزاپنتانوئیک اسید می­باشد که تاکنون جزء در ماهی در هیچ ماده غذایی دیگری یافت نشده است. هدف از این تحقیق بررسی تأثیر سطوح مختلف روغن ماهی و روغن کانولا در جیره غذایی بر رشد، بازماندگی و ترکیب شیمیایی بدن ماهی قزل­آلای رنگین­کمان پرواری می­باشد که در نهایت می­تواند موجب جبران کمبود اسیدهای چرب n-3 در سبد غذایی خانوار شده و گامی مهم در راستای سلامت جامعه باشد. برای این منظور سه جیره آزمایشی با سطح پروتئین یکسان (40%) و سطوح چربی مختلف (جیره اول با 10% روغن ماهی، جیره دوم با 10% روغن کانولا و جیره سوم با 5% روغن ماهی و 5% روغن کانولا) و هر یک با سه تکرار تهیه شد و 270 عدد ماهی قزل­آلای رنگین­کمان با میانگین وزن 10±100 گرم با تراکم 30 عدد در هر قفس به­مدت 56 روز پرورش یافتند. براساس نتایج به­دست آمده شاخص­های میانگین وزن نهایی، افزایش وزن بدن، ضریب تبدیل غذایی، نرخ رشد ویژه و فاکتور وضعیت در هر سه تیمار دارای اختلاف معنی­داری بود (0/05>P) اما  اختلاف معنی­داری از نظر نرخ بقا و ترکیب شیمیایی بدن بین تیمارهای مختلف مشاهده نشد (0/05<P). به­طورکلی نتایج نشان داد تیمار سوم یعنی ترکیب 5% روغن ماهی و 5% روغن کانولا در جیره سبب بهبود شاخص­های رشد، درصد بازماندگی و فاکتور وضعیت گردید (0/05>P).

کلیدواژه‌ها


  1. بادپارودسری، ا.؛ توکل، س.؛  قمی، م.ر. و فغانی­لنگرودی، ح.، 1392. تأثیر سطوح مختلف روغن ماهی و روغن سویا در جیره غذایی بر شاخص­های رشد، تغذیه و آنالیز لاشه ماهی قزل­آلای رنگین­کمان انگشت­ قد (Oncorhynchus mykiss). مجله شیلات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آزاد­شهر. سال 7، شماره 3، صفحات 51 تا 56.
  2. جرجانی، س.؛ قلیچی، ا. و بغدادی، آ.، 1393. اثرهای جایگزینی کامل روغن ماهی با روغن­های گیاهی بر پارامترهای رشد، کارایی غذا و پروفایل اسیدهای چرب عضله ماهیان قزل­آلای رنگین­کمان (Oncorhynchus mykiss). نشریه توسعه آبزی­پروری. سال 8، شماره 3، صفحات 13 تا 30.
  3. جلیلی، ر.؛ آق، ن.؛ نوری، ف. و ایمانی ، ا.، 1392. آثار جایگزینی پودر و روغن ماهی با منابع گیاهی در جیره  غذایی ماهی قزل­آلای رنگین­کمان (Oncorhynchus mykiss). نشریه شیلات، مجله منابع طبیعی ایران. دوره 66 ، شماره 2، صفحات 120 تا 131.
  4. دلاوریان، ر.؛ آبرومند، ع.؛ ضیائی­نژاد، س. و جواهری­بابلی، م.، 1393. اثرهای جایگزینی روغن ماهی جیره غذایی با روغن­های گیاهی (روغن سویا و خرما) بر شاخص­های رشد، تغذیه و بقاء در کپور معمولی (Cyprinus carpio). نشریه توسعه آبزی­پروری. سال 8، شماره 3، صفحات 43 تا 51.
  5. قلیچی، ا. و ناصری­خلخالی، ا.، 1393. اثرات جایگزینی سطوح مختلف روغن گیاهی کانولا با روغن ماهی در جیره غذایی بر فاکتورهای ایمنی و آنزیمی ماهی قزل­آلای رنگین­کمان (Oncorhynchus mykiss). فصلنامه محیط­زیست جانوری. سال 6، شماره 2، صفحات 17 تا 27.
  6. مسیحا، ع.؛ ابراهیمی، ع.؛ محبوبی­صوفیانی، ن. و. کریمی، م.ر.، 1389. اثر جایگزینی روغن ماهی با روغن بذرک در جیره قزل ­آلای رنگین­کمان (Oncorhynchusmykiss) انگشت ­قد روی عملکرد رشد و ترکیب لاشه بچه­ماهیان. مجموعه مقالات اولین همایش ملی علوم آبزیان. دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر. 19 صفحه.
  7. محمدی­آشنانی، م.؛ نفیسی­بهابادی، م.؛ موحد، ع.؛ حسنی، آ. و محمدی، م.، 1386. اثر جایگزینی سطوح مختلف روغن بذرک با روغن ماهی در جیره غذایی ماهی قزل­آلای رنگین­کمان (Oncorhynchus mykiss) جهت افزایش اسیدهای چرب 3-n در بافت مأکول. فصلنامه طب جنوب، پژوهشکده زیست- پزشکی خلیج فارس، مرکز تحقیقات طب گرمسیری و عفونی خلیج­فارس، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی بوشهر. سال 10، شماره 2، صفحات 128 تا 135.
  8. نیکزادحسن­کیاده، م.؛ خارا، ح.؛ یزدانی، م. و پرندآور، ح.، 1387. اثرات منابع چربی جیره غذایی بر فاکتورهای رشد، تغذیه و ترکیب اسیدهای چرب لاشه بچه فیل­ماهیان پرورشی (Huso huso). مجله علوم زیستی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان. سال 2، شماره 4، صفحات 73 تا 87.
  9. Abedian Kenari, A.; Mozanzadeh, M.T. andPourgholam, R., 2010. Effects of total fish oil replacement to vegetable oils at two dietary lipid levels on the growth, body composition, haemato-immunological and serum biochemical parameters in Caspian brown trout (Salmo trutta caspius). Aquaculture Research. Vol. 42, pp: 1131-1144.
  10. AOAC. 1990. Official methods of analysis of the Association Official Analytical Chemists, 15th edn. Association of official Analytical Chemists, Washington, DC, USA.
  11. Arsalan, M.; Sirkecioglu, N.; Bayir, A.; Arslan, H. and Aras, M., 2012. The Influence of Substitution of Dietary Fish Oil with Different Vegetable Oils on Performance and Fatty Acid Composition of Brown Trout, Salmo trutta. Turkish J of Fisheries and Aquatic Sciences. Vol. 12, pp: 575-583.
  12. Bell, J.G. and Sargent, J.R., 2003. Arachidonic acid in aquaculture feeds: current status and future opportunities. Aquaculture. Vol. 218, pp: 491-499.
  13. Drew, M.D.; Ogunkoya, A.E.; Janz, D.M. and Van Kessel, A.G., 2007. Dietary influence of replacing fish meal and oil with canola protein concentrate and vegetable oils on growth performance, fatty acid composition and organochlorine residues in rainbow trout. Aquaculture. Vol. 267, pp: 260- 268.
  14. Gordon Bell, J.; Mcevoy, J.; Tocher, DR.; Mcghee, F.; Campell, P.J. and Sargent, J.R., 2001. Replacement of fish oil with rapeseed oil in diets of atlantic salmon (salmo salar) affects tissue lipid composition and hepatocyte fatty acid metabolism. Journal of Nutrition. Vol. 13, pp: 1535-1543.
  15. Grisdale-Helland, B.; Shearer, K.D.; Gatlin III, D.M. and Helland, S.J., 2008. Effects of dietary protein and lipid levels on growth, protein digestibility, feed utilization and body composition of Atlantic cod (Gadus morhua). Aquaculture. Vol. 283, pp: 156-162.
  16. Guler, M. and Yildiz, M., 2011. Effects of dietary fish oil replacement by cottonseed oil on growth performance and fatty acid composition of rainbow trout. Turkish Journal of Veterinary & Animal Sciences. Vol. 35, No. 3, pp: 157-167.
  17. Higgs, D.A.; Dosanjh, B.S.; Prendergast, A.F.; Beames, R.M.; Hardy, R.W.; Riley, W. and Deacon, G., 1995. Use of rapeseed/canola protein products in finfish diets. In: Nutrition and Utilization Technology in Aquaculture, (AOCS Press, Champaign, IL. pp: 130-156.
  18. IFFO. 2008. International Fish Meal and Fish Oil Organisation Statistical Yearbook.
  19. Mourente, G. and Bell, J.G., 2006. Partial replacement of dietary fish oil with blends of vegetable oils (rapeseed, linseed and palm oils) in diets for European sea bass over a long term growth study: Requirement criteria for essential fatty acids. J of applied Ichthyology. Vol. 11, pp: 183-198.
  20. Mwachireya, S.A.; Beames, R.M.; Higgs, D.A. and Dosanjh, B.S., 1999. Digestibility of canola protein products derived from the physical, enzymatic and chemical processing of commercial canola meal in rainbow trout held in fresh water. Aquaculture Nutrition. Vol. 5, pp: 73-82.
  21. Naylor, R.L.; Goldburg, R.J.; Primavera, J.H.; Kautsky, N.; Beveridge, M.C.M.; Clay, J.; Folke, C.; Lubchenco, J.; Mooney, H. and Troell, M., 2000. Effect of aquaculture on world fish supplies. Nature. Vol. 405, pp: 1017-1024.
  22. Regost, C.; Jakobsen, J.V. and Rora, A.M.B., 2004. Flesh quality of raw and smoked fillets of Atlantic salmon as influenced by dietary oil sources and frozen storage. Food Research International. Vol. 37, No. 3, pp: 259-271.
  23. Sargent, J.R.; Bell, J.G.; Bell, M.V.; Hendersson, R.J. and Tocher, D.R., 1995. Requirement criteria for essential fatty acids. Journal of Applied Ichthyology. Vol. 11, pp: 183-198.
  24. Sargent, J.R.; Tocher, D.R. and Bell, J.G., 2002. The lipids in: Fish nutrition (Eds) R.W. Hardy, J.E. Halver, Academic Press, San Diego, CA, USA. pp: 181-257.
  25. SOFIA. 2008. The State of World Fisheries and Aquaculture [online] Available from: http://www.fao.org/docrep/011 /i0250e/i0250e0 0.htm [Accessed 2010-02-01].
  26. Tidwell, J.H. and Allan, G.L., 2002. Fish as food: aquaculture's contribution. Ecological and economic impacts and contributions of fish farming and capture fisheries. World Aquaculture. Vol. 33, pp: 44-48.
  27. Turchini, G.M. and Francis, D.S., 2009. Fatty acid metabolism (desaturation, elongation and b-oxidation) in rainbow trout fed fish oil or linseed oil-based diets. British Journal of Nutrition. Vol. 102, pp: 69-81.