روند جایگزینی کفزیان در حوضه جنوب شرقی دریای خزر و ارتباط آن با شرایط تروفی اکوسیستم

نوع مقاله: بوم شناسی

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 گروه شیلات، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی، سوئد

چکیده

مطالعه مستمر اکولوژیک دریای خزر، به ­خصوص پراکنش، شناسایی گونه ­ها و نوسانات منطقه ای قبل از هر مطالعه، ضروری به ­نظر می رسد، بر این اساس در پژوهش حاضر روند جایگزینی گروه­ های کفزی در خلیج گرگان و حوضه جنوب ­شرقی دریای خزر (منطقه استان گلستان)، مورد مطالعه قرار گرفت و با نتایج به ­دست آمده در پژوهش­ های مشابه پیشین مقایسه شد. نتایج حاصل از بررسی کفزیان نشان داد که به ­ترتیب کرم های پرتار، کرم ­های کم­تار، نماتدها، کرم ­های شیرونومیده، صدف ­های دوکفه ­ای و سخت ­پوستان آمفی­ پودا اصلی ترین فون کفزی اکوسیستم را تشکیل داده اند. این نتایج نشان دهنده وجود وضعیت بسیار نامناسب کیفی در مناطق مورد بررسی می باشد. نتایج حاصل از مقایسه با سایر پژوهش ­های پیشین نیز نشان داد که عواملی نظیر ورود آلاینده ­های آلی و معدنی، دفع نامناسب زباله ­ها، بسته شدن کانال های اصلی دریای خزر و عدم تهویه اکوسیستم، ساخت تاسیسات نامناسب صیادی و غیره موجب ایجاد شرایط هایپرتروفی و کاهش بسیار زیاد تراکم و تنوع کفزیان در این مناطق گردیده است.

کلیدواژه‌ها


  1. افرائی ­بندپی، م.ع.؛ هاشمیان­ کفشگری، ع. و پرافکنده، ف.، 1395. بررسی ساختار جمعیت بزرگ بی­ مهرگان کفزی در سواحل جنوبی دریای خزر به­ منظور استقرار قفس ­های پرورش ماهی. مجله علمی شیلات ایران. دوره 25، شماره 5، صفحات 23 تا 39.
  2. رضوی صیاد، ب.، 1371. منابع زیستی دریای خزر. مرکز تحقیقات شیلات گیلان. 44 صفحه.
  3. سلیمان ­رودی،ع.،1373. فون بنتیک حوضه جنوبی دریای مازندران، اعماق 40 تا 80 متری. مجله علمی شیلات ایران. دوره 10، شماره 3، صفحات 41 تا 56.
  4. نیکوییان، ع.، 1381. بررسی فراوانی و پراکنش و تنوع و تولید ثانویه بی­ مهرگان کفزی (ماکروبنتوزها) در خلیج چابهار. رساله دکتری بیولوژی دریا دانشگاه آزاد. واحد علوم تحقیقات تهران.
  5. هاشمیان کفشگیری، ع.، 1377. پراکنش و تغییرات فصلی زی­توده و تنوع ماکروبنتوزهای غالب سواحل جنوبی دریای خزر. پایان ­نامه کارشناسی­ ارشد زیست دریا. دانشگاه تربیت مدرس. 110 صفحه.
  6. Aghajari, S.N. And Ghorbani, R., 1391. Ecological assessment of natural water resources of the Caspian Sea basin based on ASPT and BMWP indices. Second National Conference on Caspian Sea Fisheries Resources.
  7. Davis, J.; Minshall, G.; Wayne, R.; Christopher, T. and Landres, P., 2001. Monitoring Wilderness Stream ecosystems. Department of Agriculture, Forest Service, Rocky Mountain Research Station. 137 p.
  8. Hoffman, J.C.; Peterson, G.S.; Cotter, A.M. and Kelly, J.R., 2010. Using stable isotope mixing in a great lakes coastal tributary to determine food web linkages in young fishes. Journal of Estuaries and Coasts. Vol. 33, pp: 1391-1405.
  9. Hosseini, S.A.; Ganjian, A.; Makhloogh, A.; Kayhan Sani, A.; Tahami, F.; Mohammadjani, T.; Heydari, A.; Makarimi, M.; Makhdoomi, N.; Roshan Tabari, M.; Takmilian, K.; Roohi, A.; Rostamian, M.; Fallahi, M.; Sabok ara, J.; Khosravi, M.; Varesdi, S.A.; Hashemian, A.; Vahidi, F.; Nasrollahzadeh, H.; Najafpour, S.; Soleimaniroodi, A.; Lalooyi, F.; Gholamipour, S.; Oloumi, Y. And Salarvand, Gh., 1839. Study of hydrology and hydrobiology of the Caspian Sea basin. National Fisheries Research Center. Final report. 250 p.
  10. Katonin, A. And Pourgholam, R., 1373. Hydrology and Hydrobiology of the Southern Caspian Basin. Fisheries Research Center of Mazandaran. 980 p.
  11. Lydia, M.J.; Crawford, C.G. and Fery, J.W., 2000. A comparision of selected diversity, similarity and biotic indices for detecting changes in benthic­­ intervebrate community structure and stream quality. Arch. Environ. Contom. Toxical. Vol. 39, pp: 469-479.
  12. Mirzajani, A.S., 1997. Determination of live mass and distribution of benthic species in the southern Caspian Sea Astara to Chalous. Journal of Research and Development. Vol. 37, No. 4, pp: 130- 126.
  13. Qasim AF, G., 1978. Ecology of the Caspian Sea. Fisheries Research Institute. 272 p. (Translated)
  14. Qasim AF, G., 2005. Benthoses of the Black and Azov Sea and their role in the production of benthoses in the Caspian Sea. Guilan Fisheries Research Center. 23 p. (Translated)
  15. Ramskov, T. and Forbes, V.E., 2008. Life history and population dynamics of the opportunistic polychaete Capitella sp. In relation to sediment organic matter. Marine Ecology Progress Series. Vol. 369, pp: 181-192.
  16. Roohi, A.; Kideys, A.; Sajjadi, A.; Hashemian, A.; Pourgholam, R.; Fazli, H.; Ganjian Khanari, A. and Eker Develi, E., 2010. Changes in biodiversity of phytoplankton, zooplankton, fishes and macrobenthos in the Southern Caspian Sea after the invasion of the ctenophore Mnemiopsis Leidyi. Biological Invasions. Vol. 12, pp: 2343-2361.
  17. Rozali Othman, M.; Samat, A. and Hoo, L.S., 2002. The effect of bed sediment quality on distribution of macrobenthos in Labu River system and selected site in Langat River, Malasia. Online Journal of Biological Science. Vol. 2, No. 1, pp: 32-34.
  18. Shiganova, T.A.; Dumont, H.J.; Sokolsky, A.F.; Kamakin, A.M.; Tinenkova, D. and Kurasheva, E.K., 2004. Population dynamics of Mnemiopsis leidyi in the Caspian Sea, and effects on the Caspian Ecosystem. In: Dumont H, Shiganova TA, Niermann U (eds). In Aquatic Invasions in the Black, Caspian, and Mediterranean Seas. Vol. 35, pp: 71-111.
  19. Soleimani Roody, A.; Hashemian, A.; Salarvand, B.; Raisian, A.; Nasrollahzadeh Sarove, H.; Farabi, S.M.V.; Makloukh, A.; Naderi, M.; Eslami, F.; Eliasi, F.; Nazari, M.; Dashti, A.; Rezaei Nasrabadi, A.; Salmani, A. and Rostami, M., 2016. Investigation on diversity, distribution, abundance and zinc content of macrobenthes in the southern part of the Caspian Sea in 2009. Caspian Sea Ecology Research Institute. 108 p.
  20. Spellman, F.R. and Drinan, J.E., 2002. Stream ecology and self purification, Lancaster Technomic Publication Inc. USA. 261 p.
  21. Tiffany, L.H. and Britton, M.E., 1971. The Algae of Illinois. Hanfer Publishing Company, Newyork. 407 P.