مکان‌یابی استقرار قفس‌های دریایی برای ماهی هامور معمولی (Epinephelus coioides) در آب‌های پیرامونی جنوب جزیره‌‌ قشم براساس مدل تحلیل مدیریتی (SWOT) و GIS

نوع مقاله: بوم شناسی

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات و آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی مناطق مناسب جهت توسعه‌ی آبزی‌پروری و تعیین مکان‌های مناسب جهت استقرار قفس‌های دریایی‌گونه‌ هامور معمولی (Epinephelus coiodes) در محدوده‌ آب‌های پیرامون جزیره‌ قشم، با نگرشی بر ملاحظات زیست محیطی و رویکرد توسعه‌ آبزی‌پروری می‌باشد. در این راستا، تعیین شرایط بوم­شناختی منطقه‌ مورد مطالعه برای معرفی هامور معمولی جهت آبزی‌پروری در قفس‌های دریایی، تعیین مناطق مناسب جهت استقرار قفس‌های دریایی از طریق مطالعات هیدروبیولوژی،هیدروگرافی، ژئومورفولوژی، به‌کارگیری سامانه‌ اطلاعات جغرافیایی (GIS) به­عنوان مدل کاربردی در تعیین مکان‌های مناسب جهت استقرار قفس‌های دریایی و تعیین اولویت و امتیازبندی مناطق منتخب براساس مدل تحلیل مدیریتی (SWOT) انجام گرفت. دوره‌ بررسی 16 ماهه این پژوهش از مهرماه 1395 لغایت دی‌ماه 1396 ادامه یافت و منطقه موردمطالعه در محدوده‌ استان هرمزگان، آب‌های پیرامونی جزیره‌ قشم بود. براساس مجموعه مطالعات انجام شده در رابطه با ویژگی­های ژئومورفولوژی ناحیه ساحلی و هیدروگرافی منطقه مورد مطالعه مشخص شد که ناحیه ساحلی جنوبی جزیره قشم در بخش غربی و هم­چنین محدوده دریایی جزیره هنگام مکان­های مناسب و دارای امنیت محیطی می‌باشند که اقدامات انجام شده در رابطه با استقرار سیستم­های قفس با توجه به مدیریت علمی، موفقیت­آمیز بود. با توجه به بالا بودن ضریب اطمینان حاصل از ارزیابی منطقه از طریق مدل ارائه شده   PASTAKIA و روش ماتریس ترکیبی، این مناطق دارای معیارهای با امتیاز بالا بود. این معیار و امتیاز در گروه متوسط توصیف اثر و معیار کمی 25 تا 50 بوده که به­لحاظ
تصمیم­گیری و اقدام، نیازمند رعایت اصول مدیریتی می­باشد.

کلیدواژه‌ها


  1. بوریج، م.، 1393. کتاب پرورش آبزیان در قفس. ترجمه یزدانی جهرمی، ع.ح.، ویرایش‌سوم. صفحات 55 تا 57.
  2. پژوهشکده‌آبزی‌پروری جنوب‌کشور. 1383. بررسی‌ امکان پرورش ماهی هامور در قفس‌های شناور. پژوهشکده‌‌ آبزی‌پروری جنوب کشور، خوزستان- اهواز. صفحات 42 تا 50.
  3. عوفی، ف.، 1392. گزارش تحلیلی انتخاب مکان مناسب جهت استقرار سیستم‌های پرورش ماهی در قفس درخلیج‌فارس. مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی‌کشور. تهران، صفحات 1 تا 38.
  4. عوفی، ف.، 1393. به­کارگیری سیستم (GIS) جهت جانمایی و انتخاب‌ مکان مناسب استقرار قفس‌های پرورش ماهی. مؤسسه‌ تحقیقات علوم شیلاتی‌کشور. تهران. صفحات 13 تا 46.
  5. FAO. 2015. Cage aquaculture: Regional reviews and global overview. FAO Fisheries and Aquaculture Department, Rome.
  6. Pastakia, C., 1998. The Rapid Impact Assessment Matrix (RIAM)-A New Tool for Environmental Impact Assessment, Environmental Impact Assessment using the Rapid Impact Assessment Matrix (RIAM), ed. Kurt Jensen. Olsen and Olsen, Fredensborg, Denmark.