بررسی تجمع فلزات سنگین در بافت عضله ماهی سیاه کولی (Vimba vimba) در رودخانه سیاه درویشان استان گیلان

نوع مقاله: محیط زیست جانوری

نویسندگان

گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان، صومعه سرا، ایران، صندوق پستی: 1144

چکیده

 در این­ پژوهش، میزان غلظت ده فلز (آرسنیک، آهن، جیوه، روی، سرب، سلنیوم، کادمیوم، مس، منگنز و نیکل) در بافت عضله 20 عدد ماهی سیاه کولی (Vimba vimba) صید شده به­ وسیله تور پرتابی سالیک از رودخانه سیاه درویشان استان گیلان در تابستان 1395، توسط دستگاه طیف ­سنجی جذب اتمی Varian موردمطالعه قرارگرفتند.میزان کم­ترین و بیش ­ترین تجمع فلزات سنگین به ­ترتیب: روی 19/55-23/15، آهن 11/50-13/41، مس 1/58-1/80، منگنز 1/45-1/66، سرب 0/56-0/67، آرسنیک 0/45-0/53، سلنیوم 0/39-0/48، نیکل 0/26-0/29، کادمیوم 0/16-0/19 و جیوه 0/059-0/071 میکروگرم بر گرم وزن خشک، مشاهده گردید. با توجه به نتایج این مطالعه، میانگین غلظت تمام فلزات در بافت عضله ماهی سیاه کولی به جز آرسنیک (0/042±0/490)، سرب (0/056±0/602) و منگنز (0/098±1/557)، پایین­تر از حد مجاز تعیین شده توسط استاندارد جهانی FAO/WHO بودند.  

کلیدواژه‌ها


  1. ستاری، م.: شاهسونی، د. و شفیعی، ش.، 1383. ماهی شناسی (2) (سیستماتیک) انتشارات حق شناس. 502 صفحه.
  2. فرهادی، ا. و یاوری، و.، 1392. پایش زیستی فلزات سنگین (Pb, Cd, Fe, Zn, Ni, Cu) توسط بافت­ های مختلف سیاه ماهی فلس ریز (Capoeta damascina) در رودخانه سزار، استان لرستان. مجله علمی شیلات ایران. شماره 22، صفحات 126 تا 131.
  3. نصراله ­زاده­ ساروی، ح.؛ پورغلام، ر.؛ پورنگ، ن.؛ رضایی، م.؛ مخلوق، ا. و یونسی­ پور، ح.، 1392. مطالعه تجمع برخی از فلزات سنگین در بافت خوراکی ماهی کپور و برآورد میزان سیبل خطر در حوزه (Cyprinus carpio) ایرانی دریای خزر (سال 1389). مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران. شماره 103، صفحات 33 تا 44.
  4. واردی، س.ا؛ نصراله ­زاده­ ساروی، ح.؛ نجف ­پور، ش.؛ غلامی ­پور، س.؛یونسی ­پور،ح. و علومی،ی.، 1391. مطالعه بر روی آلودگی­ های محیطی (فلزات سنگین، هیدروکربن­ ها، سموم ارگانوکلره و شوینده­ ها) در آب، بستر و ماهی­ های نواحی جنوبی دریای خزر (سال ­های 1387-1388). گزارش نهایی. ساری. پژوهشکده اکولوژی دریای خزر.
  5. Abdoli, A. and Naderi, M., 2009. Biodiversity of fishes of the southern basin of the Caspian Sea. Abzian Scientific Publication, Tehran. Vol. 238, 237 p.
  6. Ahalya, N.; Ramachandra, T. and Kanamadi, R., 2003. Biosorption­ of   heavy metals. Research Journal of Chemistry and Environment. Vol. 7, pp: 71-79.
  7. Alhashemi, A.H.; Sekhavatjou, M.; Kiabi, B.H. and Karbassi, A., 2012. Bioaccumulation of trace elements in water, sediment, and six fish species from a freshwater wetland, Iran. Microchemical Journal. Vol. 104, pp: 1-6.
  8. Alloway, B.J., 2013. Sources of Heavy Metals and Metalloids in Soils. In: Alloway B. (eds). Environmental Pollution, Springer, Dordrecht. Vol. 22, pp: 11-50.
  9. Anan, Y.; Kunito, T.; Tanabe, S.; Mitrofanov, I. and Aubrey, D.G., 2005. Trace element accumulation in fishes collected from coastal waters of the Caspian Sea. Marine Pollution Bulletin. Vol. 51, pp: 882-888.
  10. Authman, M.M.; Zaki, M.S.; Khallaf, E.A. and Abbas, H.H., 2015. Use of fish as bio-indicator of the effects of heavy metals pollution. Journal of Aquaculture Research & Development. Vol. 6, pp: 1-13.
  11. Azaman, F.; Juahir, H.; Yunus, K.; Azid, K.M.; Toriman, M.E.; Mustafa, A.D.; Amran, M.A.; Che, H. and Mohd, S., 2015. Heavy metal in fish: Analysis and human health-a review. Jurnal Teknologi. Vol. 77, pp: 61-69.
  12. Bosch, A.C.; O'Neill, B.; Sigge, G.O.; Kerwath, S.E. and Hoffman, L.C., 2016. Heavy metals in marine fish meat and consumer health: a review. Journal of the Science of Food and Agriculture. Vol. 96, pp: 32-48.
  13. Canbek, M.; Demir, T.A.; Uyanoglu, M.; Bayramoglu, G.; Emiroglu, Ö.; Arslan, N. and Koyuncu, O., 2007. PreliminaryAssessment of Heavy Metals in Water and Some Cyprinidae species from the Porsuk River, Turkey. Journal of Applied Biological Sciences. Vol. 87, pp 195-204.
  14. Carvalho, M.; Santiago, S. and Nunes, M.L., 2005. Assessment of the essential element and heavy metal content of edible fish muscle. Analytical and Bioanalytical Chemistry. Vol. 382, pp: 426-432.
  15. Castilhos, Z.C.; Rodrigues-Filho, S.; Rodrigues, A.P.C.; Villas-Bôas, R.C.; Siegel, S.; Veiga, M.M. and Beinhoff, C., 2006. Mercury contamination in fish from gold mining areas in Indonesia and human health risk assessment. Science of the Total Environment. Vol. 368, pp: 320-325.
  16. Castro-González, M. and Méndez-Armenta, M., 2008. Heavy metals: Implications associated to fish consumption. Environmental toxicology and pharmacology. Vol. 26, pp: 263-271.
  17. Coad, B.W., 1998. Systematic biodiversity in the freshwater fishes of Iran. Italian Journal of Zoology. Vol. 65, pp: 101-108.
  18. Dhanakumar, S.; Solaraj, G. and Mohanraj, R., 2015. Heavy metal partitioning in sediments and bioaccumulation in commercial fish species of three major reservoirs of river Cauvery delta region, India. Ecotoxicology and environmental safety. Vol. 113, pp: 145-151.
  19. Duruibe, J.O.; Ogwuegbu, M. and Hgwurugwu, J., 2007. Heavy metal pollution and human biotoxic effects. International journal of physical sciences. Vol. 2, pp: 112-118.
  20. El-Moselhy, K.M.; Othman, A.; El-Azem, H.A. and El-Metwally, M., 2014. Bioaccumulation of heavy metals in some tissues of fish in the Red Sea, Egypt. Egyptian Journal of Basic and Applied Sciences. Vol. 1, pp: 97-105.
  21. Esmaeili, H.R.; Coad, B.W.; Mehraban, H.R.; Masoudi, M.; Khaefi, R.; Abbasi, K.; Mostafavi, H. and Vatandoust, S., 2015. An updated checklist of fishes of the Caspian Sea basin of Iran with a note on their zoogeography. Iranian Journal of Ichthyology. Vol. 1, pp: 152-184.
  22. Esmaeli, H.R.; Teimori, A.; Feridon, O.; Abbasi, K. and Brian, W.C., 2015. Alien and invasive freshwater fish species in Iran: Diversity, environmental impacts and management. Iranian Journal of Ichthyology. Vol. 1, pp: 61-72.
  23. Ghaderi, N.; Qoddusi, J. and Tabatabai, M.R., 2001. Evaluation the Landuse Effects on Surfacewater Quality and pollution Transport Modelling by Mathematical Model (AQUALM) in Siah–Darvishan basin of Gilan. Kurdestan Agricultural and Natural Resources Research Center. http:// agris. fao. org / agris - search / search. do? record ID :IR 2008 001177. 
  24. Ghafouri, M.; Ghaderi, N.; Tabatabaei, M.; Versace, V.; Ierodiaconou, D.; Barry, D. and Stagnitti, F., 2010. Land use change and nutrients simulation for the Siah Darvishan basin of the Anzali wetland region, Iran. Bulletin of environmental contamination and toxicology. Vol. 84, pp: 240-244.
  25. Islam, M.S.; Ahmed, M.K.; Raknuzzaman, M.; Habibullah-Al-Mamun, M. and Islam, M.K., 2015. Heavy metal pollution in surface water and sediment: a preliminary assessment of an urban river in a developing country. Ecological Indicators. Vol. 48, pp: 282-291.
  26. Järup, L., 2003. Hazards of heavy metal contamination. British medical bulletin. Vol. 68, pp: 167-182.
  27. Kaçar, E.; Akın, H.K. and Uğurlu, P., 2017. Determination of Heavy Metals in Tissues of Barbus grypus (Heckel, 1843) from Batman Dam, Turkey. Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. Vol. 17, pp: 789-794.
  28. Kiabi, B.H.; Abdoli, A. and Naderi, M., 1999. Status of the fish fauna in the South Caspian Basin of Iran. Zoology in the Middle East. Vol. 18, pp: 57-65.
  29. Köse, E.; Çiçek, A.; Uysal, K.; Tokatlı, C.; Emiroğlu, Ö. and Arslan, N., 2015. Heavy Metal Accumulations in Water, Sediment, and Some Cyprinid Species in Porsuk Stream (Turkey). Water Environment Research. Vol. 87, pp: 195-204.
  30. Leung, H.; Leung, A.; Wang, H.; Ma, K.; Liang, Y.; Ho, K.; Cheung, K.; Tohidi, F. and Yung, K., 2014. Assessment of heavy metals/metalloid (As, Pb, Cd, Ni, Zn, Cr, Cu, Mn) concentrations in edible fish species tissue in the Pearl River Delta (PRD), China. Marine pollution bulletin. Vol. 78, pp: 235-245.
  31. Łuczyńska, J.; Paszczyk, B. and Łuczyński, M.J., 2018. Fish as a bioindicator of heavy metals pollution in aquatic ecosystem of Pluszne Lake, Poland, and risk assessment for consumer's health. Ecotoxicology and Environmental safety. Vol. 153, pp: 60-67.
  32. Makedonski, L.; Peycheva, K. and Stancheva, M., 2017. Determination of heavy metals in selected black sea fish species. Food Control. Vol. 72, pp: 313-318.
  33. Mance, G., 2012. Pollution threat of heavy metals in aquatic environments. Springer Science and Business Media. Vol. 1, 363 p. ISBN: 1851660399.
  34. Moore, J.W. and Ramamoorthy, S., 2012. Heavy metals in natural waters: applied monitoring and impact assessment. Springer Science and Business Media. Vol. 1, 263 p. ISBN: 978-261-4612-5210-4618.
  35. Oymak, S.; Karadede-Akin, H. and Dogan, N., 2009. Heavy metal in tissues of Tor grypus from Atatürk Dam Lake, Euphrates River-Turkey. Biologia. Vol. 64, pp: 151-155.
  36. Rakocevic, J.; Sukovic, D. and Maric, D., 2018. Distribution and Relationships of Eleven Trace Elements in Muscle of Six Fish Species from Skadar Lake (Montenegro). Turkish Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. Vol. 18, pp: 647-657.
  37. Şaşi, H.; Yozukmaz, A. and Yabanli, M., 2017. Heavy metal contamination in the muscle of Aegean chub (Squalius Fellowesii) and potential risk assessment. Environmental Science and Pollution Research. Vol. 25, pp: 1-9.
  38. Siraj, M.; Khisroon, M.; Khan, A.; Zaidi, F.; Ullah, A. and Rahman, G., 2018. Bio-monitoring of Tissue Accumulation and Genotoxic Effect of Heavy Metals in Cyprinus carpio from River Kabul Khyber Pakhtunkhwa Pakistan. Bulletin of environmental contamination and toxicology. Vol. 100, pp: 1-6.
  39. Spanopoulos-Zarco, P.; Ruelas-Inzunza, J.; Aramburo Moran, I.; Bojórquez-Leyva, H. and Páez-Osuna, F., 2017. Differential Tissue Accumulation of Copper, Iron, and Zinc in Bycatch Fish from the Mexican Pacific. Biological trace element research. Vol. 176, pp: 201-206.
  40. Tepe, Y.; Türkmen, M. and Türkmen, A., 2008. Assessment of heavy metals in two commercial fish species of four Turkish seas. Environmental monitoring and assessment. Vol. 146, pp: 277-284.
  41. Tuzen, M., 2009. Toxic and essential trace elemental contents in fish species from the Black Sea, Turkey. Food and Chemical Toxicology. Vol. 47, pp: 1785-1790.
  42. Uysal, K.; Emre, Y. and Köse, E., 2008. The determination of heavy metal accumulation ratios in muscle, skin and gills of some migratory fish species by inductively coupled plasma-optical emission spectrometry (ICP-OES) in Beymelek Lagoon (Antalya/Turkey). Microchemical journal. Vol. 90, pp:67-70.
  43. Uysal, K.; Köse, E.; Bülbül, M.; Dönmez, M.; Erdoğan, Y.; Koyun, M.; Ömeroğlu, Ç. and Özmal, F., 2009. The comparison of heavy metal accumulation ratios of some fish species in Enne Dame Lake (Kütahya/Turkey). Environmental monitoring and assessment.Vol. 157, pp: 355-362.