بررسی روند انتشار گاز نیتروس اکساید حاصل از پرورش دام های اهلی در ایران

نوع مقاله: محیط زیست جانوری

نویسندگان

1 موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 موسسه تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

چکیده

تغییرات اقلیمی منتج شده از انتشار گازهای گلخانه ­ای، زندگی انسان ­ها را به ­خطر انداخته است. یکی از این گازهای آلاینده اتمسفر، نیتروس­اکساید می ­باشد که قدرت حفظ گرمای آن (با طول عمر حدود 165 سال)، 310 برابر گاز دی­ اکسایدکربن، می ­باشد. لذا هدف این پژوهش بررسی میزان تولید گاز نیتروس ­اکساید ناشی از پرورش دام­ های اهلی در ایران، بود. آمار تعداد دام­ های اهلی در یک دهه گذشته، از وزارت جهادکشاورزی، اخذ شدند. دام­های اهلی به پنج تیمار آزمایشی شامل: گروه گاوها، گروه دام­های سبک، گروه دام­های سنگین، گروه طیورصنعتی و گروه سایر ماکیان تقسیم  بندی شدند. سپس با استفاده از نرم ­افزار IPCC (در سطح یک) میزان انتشار گاز نیرواکساید ناشی از پرورش دام­های اهلی به ­دست آمد. داده ­های آزمایشی با روش طرح کاملاً تصادفی در نرم­ افزارSAS ، تجزیه و تحلیل شدند. کواریانس میزان انتشار در بین سال­های تحقیق، با روش اندازه­گیری تکرار در زمان، مورد ارزیابی قرار گرفت. میزان انتشار گاز نیتروس اکساید در سال 1396 به ­ترتیب تیمارهای مذکور 6/34، 79/87، 1/26، 1452/71 و 7/15 میلیون تن به ­دست آمد. میزان انتشار کل گاز نیتروس اکساید، کل­ خوراک مصرفی و کل­ تولیدات دامی طی دهه گذشته، به ­ترتیب درحدود 128/13 گیگاگرم، 605/72 میلیون تن و 118/37 میلیون تن بود. کواریانس انتشار این گاز در بین سال­های آزمایش (متغییر مستقل)، از نوع بدون ساختار و ناهمگن بود. به ­نظر می ­رسد بیش­ ترین گروهی که باعث انتشار گاز نیتروس اکساید می ­شوند، گروه طیور صنعتی می ­باشند. لذا می­بایستی در جهت بهینه ­سازی مدیریت کود این پرندگان، توجه علمی ویژه­ای، صورت گیرد.

کلیدواژه‌ها


  1. آمارنامه کشاورزی. 1390-1395. انتشارات مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت جهاد کشاورزی.
  2. اشراقی، ه.، 1393. مروری بر نحوه محاسبه موجودی انتشار گازهای گلخانه ­ای. نشت علمی محاسبه موجودی انتشار گازهای گلخانه ­ای سازمان حفاظت محیط زیست. تهران. ایران.
  3. انصاری، ن.؛ گلستانیان، ک. و بهرامی، مa  1397. بررسی تکنیک پس ­نگری در بافتار توسعه پایدار با نگاهی به سناریوهای کاهش انتشار در کشورهای هند، ژاپن و آلمان. همایش چهارمین کنفرانس بین­ المللی یافته­ های نوین در علوم کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست. تهران. ایران.
  4. انصاری، ن.؛ گلستانیان، ک. و بهرامی، م.، b 1397. کاربرد تکنیک ­های آینده پژوهی در فضای پایدار حل مسأله تغییر اقلیم. همایش چهارمین کنفرانس بین ­المللی یافته­ های نوین در علوم کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست. تهران. ایران.
  5. جعفری، م.، 1393.  آسیب ­پذیری و برنامه­ های تطبیق و سازگاری در جنگل ­ها و مراتع. سومین گزارش ملی تغییر آب و هوا، دفتر ملی تغییر آب و هوا. 110 صفحه.
  6. دهقان، ا.، 1393. سومین گزارش ملی تغییرات آب و هوا. بخش دوم: فهرست موجودی گازهای گلخانه­ ای در کشور. زیربخش: کشاورزی. انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست. 25 صفحه.
  7. زمانی، پ.، 1389. طرح­ های آماری در علوم دامی. انتشارات دانشگاه بوعلی­ سینا. همدان. 630  صفحه.
  8. صفایی، ا.م.؛ تربتی­ نژاد، ن.م.؛ منصوری، ه. و زره ­داران، س.، 1393. اثرات افزودن پلی­ اتیلن گلیکول بر تولید گاز متان در شکمبه، قابلیت هضم و انرژی قابل متابولیسم تفاله­ های انگور و لیموترش. مجله پژوهش ­های تولیدات دامی. دانشگاه ساری. سال 5،  شماره  9، صفحات 83 تا 95.
  9. صفایی، ا.م.؛ صادقی­ پناه، ح. و مشیرغفاری، ف.،  1395. بررسی مزایا و معایب تولید بایوگاز از کود دامی. مجموع مقالات سومین کنگره علمی پژوهشی توسعه و ترویج علوم کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست ایران.
  10. محرری، ع.، 1382. نقش حیوانات اهلی در تولید گاز N2O به عنوان یکی از گازهای گلخانه ­ای. سومین کنفرانس منطقه ­ای و اولین کنفرانس ملی تغییر اقلیم. اصفهان. ایران.
  11. مرادی، ا. و امنیان، م.، 1391. میزان انتشار گازهای گلخانه ایران در سال 1389. نشریه نشاء علم. سال 3، شماره 1، صفحات 55 تا 59.
  12. مسافری، ص.؛ اتحاد، س. و کوشافر، ح.،1390. بررسی نیتروژن اوره­ای شیر با پارامترهای باوری در گاوهای شیری شهرستان تبریز. مجله دامپزشکی دانشکده دامپزشکی دانشگاه آزاد تبریز. دوره 5، شماره 2، صفحات 1233 تا 1245.
  13. Asman, W.A.H.; Sutton, M.A. and Schjoerring, J.K., 1998. Ammonia: emission, atmospheric transport and deposition. New Phytol. Vol. 139, pp: 27-48.
  14. Glenn, J.C.; Gordon, T.J. and Florescu, E., 2017. State of the Future: American Council for the United Nations University, Washington, DC, USA.
  15. Guo, K.; Russek-Cohen, E.; Varner, M.A. and Kohn, R.A., 2004. Effects of Milk Urea Nitrogen and Other Factors on Probability of Conception of Dairy Cows. Journal of Dairy Science. Vol. 87, No. 6, pp: 1878-1885.
  16. IPCC. 1997. Revised 1996 IPCC Guidelines for National Greenhouse Inventories. Houghton, J.T.; Meira Filho, L.G.; Lim, B.; Tréanton, K.; Mamaty, I.; Bonduki, Y.; Griggs, D.J. and Callander, B.A., (Eds).
  17. IPCC. 2006. Guidelines for National Greenhouse Gas Inventories. Chapter 10: Emissions from Livestock and Manure Management. Volume 4: Agriculture, Forestry and Other Land Use. Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), IPCC/OECD/IEA, Paris, France.
  18. Monteny, G.J. and Erisman, J.W., 1998. Ammonia emissions from dairy cow buildings: A review of measurement techniques, influencing factors and possibilities for reduction. Neth. J. Agric. Sci. Vol. 46, pp: 225-247.
  19. Monteny, G.J.; Groesetein, C.M. and Hilhorst, M.A., 2001. Interactions and coupling between emissions of methane and nitrous oxide from animal husbandry. NutrientCycling in Agroecosystems. Vol. 60, pp: 123-132.