بررسی تولیدات صیادی، فراوانی طولی و فاکتور وضعیت ماهی مرکب ببری (Sepia pharaonis) صید شده به وسیله گرگور در آب های استان بوشهر، شمال خلیج فارس

نوع مقاله: علوم جانوری

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 گروه شیلات، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایران

3 پژوهشکده میگوی بوشهر، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی، بوشهر، ایران

چکیده

این مطالعه با هدف برآورد میزان بهره­ برداری و تعیین برخی از فاکتورهای زیستی ماهی مرکب ببری صید شده به ­وسیله گرگور در استان بوشهر (شمال خلیج ­فارس) انجام شد. فرآیند جمع­ آوری داده­ ها از تاریخ 1 تا  27 اسفند 1395 صورت پذیرفت. میزان ساحل ­آوری و محصول ماهی مرکب ببری صید شده توسط گرگورها در استان بوشهر، در یک بازه زمانی 12 ساله، به­ ترتیب برابر با 354/833 تن و  162/260 کیلوگرم بر کیلومترمربع در سال برآورد گردید. دامنه طولی و وزنی ماهی ­های مرکب ببری صید شده (300 نمونه زیست ­سنجی شده) به ­ترتیب (62/59±24/4) 36-13 سانتی ­متر (طول جبه) و (1870/61±791) 4200-300 گرم بود. بررسی­ های آماری Randomization Test وKolmogorov–Smirnov Z Test  Two Independent Samples تفاوت­ های معنی­ داری را در مقایسه فراوانی طولی آبزی در شرایط متفاوت صید نظیر عمق غوطه ­وری گرگورها، زمان غوطه ­وری گرگورها و نوع شناور نمایان ساختند (0/001=p). میانگین فاکتور وضعیت ماهی مرکب ببری 1/25 به ­دست آمد که بیانگر شرایط مطلوب زیست ماهی­ های مرکب ببری صید شده به وسیله گرگور می ­باشد. آنالیز آماری Independent Samples T Test تفاوت معنی ­داری را تنها در مقایسه فاکتور وضعیت در زمان ­های غوطه ­وری گرگور­ها متفاوت نمایان ساخت (0/001=p). نتایج نشان داد که با توجه به هم ­پوشانی و هم ­زمانی فصل صید و فصل تولید­مثل ماهی مرکب ببری در استان بوشهر و براساس دامنه فراوانی طولی و وزنی ماهی مرکب ببری صید شده به ­وسیله گرگور می ­توان از شیوه صید گرگور به عنوان یک شیوه انتخابی برای صید ماهی مرکب نام برد.

کلیدواژه‌ها


  1. ثریا، س.ف.؛ ولی­ نسب، ت. و قوام ­مصطفوی، پ.، 1391. ﺗﻌﻴﻴﻦ ﺳﻦ ﻣﺎﻫﻲ ﻣﺮﻛﺐ ﺑﺒﺮی (Sepia pharaonis) ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از اﺳﺘﺎﺗﻮﻟﻴﺖ در خلیج­ فارس و دریای عمان. فصلنامه محیط زیست جانوری. شماره 14، صفحات 35 تا 44.
  2. خدادادی، ر.؛ یحیوی، م.؛ قربانی­ واقعی، ر. و شعبانی، م.ج.، 1389. میزان هم­ آوری و فصل تخم‌­ریزی ماهی مرکب ببری در آب ­های استان بوشهر. مجله علمی شیلات ایران. شماره 19، صفحات 31 تا 38.
  3. شعبانی، م.ج.؛ خورشیدیان، ک.؛ اسماعیلی، ع. و مبرزی، ع.، 1394. گزارش ﺑﺮرﺳﻲ وﺿﻌﻴﺖ ﺻﻴﺪ ﻣﺎﻫﻲ ﻣﺮﻛﺐ در اﺳﺘﺎن ﺑﻮﺷﻬﺮ. ﭘﮋوﻫﺸﻜﺪه ﻣﻴﮕﻮی ﻛﺸﻮر ﺑﺨﺶ ﺑﻴﻮﻟﻮژی وارز ﻳﺎﺑﻲ ذﺧﺎﺋﺮ آﺑﺰﻳﺎن. 11 صفحه.
  4. شعبانی، م.ج.؛ کامرانی، ا.؛ یحیوی، م.؛ خورشیدیان، ک. و خدادادی، ر.، 1389. بررسی تأثیر اندازه چشمه ­های گرگور بر ترکیب و فراوانی ماهیان صید شده در استان بوشهر. مجله منابع طبیعی ایران. شماره 2، صفحات 97 تا 110.
  5. صلاحی ­گزاز، م.؛ پیغمبری، س.ی. و عباسپورنادری، ر.، 1394. بررسی ساختار طولی، ترکیب صید و وضعیت تلاش صیادی ماهی مرکب ببری در ترالرهای کف دریای عمان. مجله اقیانوس ­‌شناسی. شماره24، صفحات 69 تا 76.
  6. ولی­ نسب، ت.، 1381. گزارش تعیین تعداد ادوات صید گوشگیر و سایر ادوات صید در استان بوشهر. مرکز تحقیقات شیلات ایران. 49 صفحه.
  7. ولی ­­نسب، ت.؛ کیوان، ا.؛ عمادی، ح. و عریان، ش.، 1379. بررسی ریخت­ سنجی ماهی مرکب ببری (Sepia pharaonis) در آب ­های خلیج فارس و دریای عمان. مجله علمی شیلات ایران. شماره 9، صفحات 79 تا 92.
  8. Al-kharusi, F.S.; Al-habsi, S. and Mehanna, L., 2014. Population dynamics of the Pharaoh Cuttlefish Sepia pharaonis (Mollusca: Cephalopoda) in the Arabian Sea coast of Oman. Indian Journal of Fisheries. Vol. 61, No.1, pp: 7-11.
  9. Amar, E.C.; Cheong, R.M. and Cheong, M.V.T., 1996. Small-scale fisheries of coral reefs and the need for community-based resource management in Malalison Island, Philippines. Fisheries research. Vol. 25, No. 3, pp: 265-277.
  10. Anderson, F.E.; Engelke, R.; Jarrett, K.; Valinassab, T.; Mohamed, K.S.; Asokan, P.K.; Zacharia, P.U.; Nootmorn, P.; Chotiaputta, Ch. and Dunning, M., 2010. Phylogeny of the Sepia pharaonis species complex (cephalopoda: sepiida) based on analyses of mitochondrial and nuclear DNA sequence data. Journal of Molluscan Studies. Vol. 77, No. 1, pp: 65-75.
  11. Aoyama, T. and Nguyen, T., 1989. Stock assessment of cuttlefish off the coast of People’s Democratic Republic of Yemen. Journal of Shimonoseki University Fisheries. Vol. 37, pp: 61-112.
  12. Froese, R., 2006. Cube law, condition factor and weight-length relationships: history, meta-analysis and recommendations. Journal of Applied Ichthyology. Vol. 22, No. 4, pp: 241-253.
  13. Gabr, H.R.; Hanlon. R.T.; Hanafy, M.H. and El-Etreby, S.G., 1998. Maturation, fecundity and seasonality of reproduction of two commercially valuable cuttlefish, Sepia pharaonis and Sepia dollfusi, in the Suez Canal. Journal of Fisheries Research. Vol. 36, No. 2, pp: 99-115.
  14. Htun-Han, M., 1978. The reproductive biology of the dab Limanda limanada (L.) in the North Sea: gonadosomatic index, hepatosomatic index and condition factor. Journal of Fish Biology. Vol. 13, No. 3, pp: 351-377.
  15. Jereb, P. and Roper, C.F.E., 2005. Cephalopods of the world. FAO species catalogue for fishery purposes. 262 p.
  16. Le Cren, E.D., 1951. The length-weight relationships and seasonal cycle in gonad weight and condition in the perch (Perca fluviatilis). Journal of Animal Ecology. Vol. 20, pp: 201-219.
  17. Luchavez, T.; Luchavez, J. and Alcala, A.C., 1984. Fish and invertebrate yields of the coral reefs of Selinog Island in the Mindanao Sea and Hulao-Hulao in Panay Gulf, Philippines. Silliman Journal. Vol. 31, pp: 57-71.
  18. Susikumar, G.; Mohamed, K.S. and Bhat, U.S., 2012. Inter-cohort growth patterns of pharaoh cuttlefish Sepia pharaonis (Sepioidea: Sepiidae) in Eastern Arabian Sea. Review of Tropic Biology. Vol. 61, No. 1, pp: 1-14.
  19. Sturges, H.A., 1926. The choice of a class interval. Journal of the American Statistical Association. Vol. 21, pp: 65- 66.
  20. Sundaram, S., 2014. Fishery and biology of Sepia pharaonis Ehrenberg, 1831 off Mumbai, northwest coast of India. Journal of the Marine Biological Association of India. Vol. 56, No. 2, pp: 43-47.
  21. Valinassab, T.; Daryanabard, R.; Dehghani, R. and Pierce, G.J., 2006. Abundance of demersal resources in the Persian Gulf and Oman Sea. Journal of Marine Biological Association of the United Kingdom. Vol. 86 No. 1, pp: 1455-1462.