بررسی شاخص های رشد و مرگ و میر ماهی کلمه Rutilus rutilus caspicus در آب های جنوب دریای خزر (استان گلستان)

نوع مقاله: سایر

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

2 گروه تنوع زیستی و مدیریت اکوسیستم های پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبد کاووس، ایران

چکیده

در این مطالعه خصوصیات زیستی و پویایی جمعیت ماهی کلمه  Yakovlev,1870) Rutilus rutilus caspicus) در آب­ های ساحلی استان گلستان مورد مطالعه قرار گرفت. در طول نمونه ­برداری، تعداد 384 عدد نمونه ماهی از فروردین 1394 تا اسفند 1395 به ­وسیله تورهای پره ساحلی و تور گوشگیر صید و جمع آوری گردید. کوچک­ ترین و بزرگ­ ترین طول کل ماهیان صید شده به ­ترتیب 14 و 26 سانتی ­متر و هم­ چنین حداقل و حداکثر وزن آن­ ها به ­ترتیب 28 و 246 گرم بود. مقدار شاخص b (رابطه طول _ وزن) برای دو جنس نر و ماده به ­ترتیب برابر با 3/012 و 3/205 برآورد شد. برای به ­دست آوردن پارامترهای رشد از تعیین سن فلس و توزیع فراوانی طولی استفاده شد. معادله فون برتالانفی براساس توزیع فراوانی طولی برای جنس نر و جنس ماده به ­دست آمد. میزان وزن بی­ نهایت نزدیک به 216/466 گرم در جنس نر و 259/ 77 گرم در جنس ماده برآورد شد. میزان مرگ طبیعی و صیادی در دو جنس نر و ماده به ­ترتیب 1/13، 0/401 و 0/84، 0/673 در سال محاسبه گردید. هم ­چنین ضریب بهره­ برداری 0/26 و 0/43 در جنس نر و ماده به ­دست آمد. شاخص کارآیی رشد (فای پریم مونرو) به ­ترتیب برای جنس نر و ماده، 2/57=׳Φ و 2/48=׳Φ می ­باشد. گروه­ های سنی شامل یک تا چهار سال بوده که بیش ­ترین فروانی متعلق  به گروه ­های 1+ تا 2+ تعیین شد.

کلیدواژه‌ها


  1. آژیر، م.، 1384. گزارش نهایی پروژه برخی از خصوصیات زیستی سه گونه شوریده، حلوا سیاه و سنگسر کاکان به ­منظور بهینه ­سازی فصل صید در دریای عمان.  108 صفحه.
  2. پقه، ا.؛ مقصودلو، ت. و عبدلی، ا.، 1383. مطالعه سن و رشد ماهی کلمه (Rutilus rutilus caspicus) تالاب گمیشان (جنوب ­شرقی دریای خزر). مجله علوم کشاورزی ومنابع طبیعی. سال 11، شماره 4، صفحات 151 تا 162.
  3. خسروی، م.؛ شمسایی­ مهرجان، م. و اکرمی. ر.، 1389. تأثیر سطوح متفاوت پری­ بیوتیک اینولین جیره غذایی بر عملکرد رشد و ترکیب لاشه در بچه­ ماهی کلمه. مجله تحقیقات منابع طبیعی تجدید شونده. سال 1، شماره 2، صفحات 21 تا 34.
  4. کشیری، ح.؛ شعبانی، ع. و شعبانپور، ب.، 1391. بررسی تنوع ژنتیکی ماهی کلمه خزر در مناطق قره سو و گمیشان به­ روش مایکروستلایت. مجله زیست­ شناسی ایران. جلد 25 ، شماره 1، صفحات 139 تا 147.
  5. ندافی، ر.؛ مجازی ­امیری، ب.؛ کرمی، م.؛ کیابی، ب. و عبدلی، ا.، 1381. بررسی بعضی ویژگی­ های زیست ­شناسی ماهی کلمه ترکمنی در تالاب گمشان. مجله علمی شیلات. سال 11، شماره 3، صفحات 103 تا 126.
  6. Aires-da-Silva, A.M. and Gallucci, V.F., 2007. Demographic and risk analyses applied to management and conservation of the blue shark (Prionace glauca) in the North Atlantic Ocean. Marine and Freshwater Research. Vol. 58, pp: 570-580.
  7. Birstein, V.J.; Ruban, G.; Ludwig, A.; Doukakis, P. and DeSalle, R., 2005. The enigmatic Caspian Sea Russian sturgeon: how many cryptic forms does it contain? Systematics and Biodiversity. Vol. 3, No. 2, pp: 203-218.
  8. Biswas, S.P., 1993. Manual of methods in fish biology. South asian publishers. PVT Ltd. New Delhi. 157 p.
  9. Burnham, K.P. and Anderson, D.R., 2001. Kullback Leibler information as a basis for strong inference in ecological studies. Wildlife Research. Vol. 28, pp: 111-119.
  10. Chappaz, R.; Brun, G. and Olivari, G., 1990. Les fecterus de developementdu gardon (Rutilus rutilus), introduit dans une retenue oligotrophe recente: analyse des parameters mesologiques (temperatures) et biologiques. C.R. Acadsci. Vol. 3, No. 310, pp: 27-33.
  11. Chen, S. and Watanabe, S., 1989. Age dependence of natural mortality coefficient in fish populations dynamics. Nippon Suisan Gakkaishi. Vol. 55, pp: 205-208.
  12. Froese, R., 2006. Cube law, condition factor and weight-length relationships: history, meta analysis and recommendations. J. Appl. Ichthyol. Vol. 22, pp: 241-253.
  13. Gayanilo, F.C. and Pauly, D., 1997. Computed information series fisheries, FAO-ICLARM stock assessment tools. Reference manual. Rome Italy. 262 p.
  14. Gunderson, D.R. and Dygert, P.H., 1988. Reproductive effort as a predictor of natural mortality rate. J. Cons. Int. Explor Mer. Vol. 44, pp: 200-209.
  15. Gunderson, D.R., 1980. Using r-K selection theory to predict natural mortality. Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences. Vol. 37, pp: 2266-2271.
  16. Guthruf, J., 2002. desrotouges in luganer-see (Kanton TI). BUWAL, Mitt. Fisch. Vol. 74, 9 p.
  17. Haddon, M., 2011. Modelling and quantitative methods in fisheries, CRC Press. Institute of Geography NASA.
  18. Holcík, J. and Hensel, K., 1972. Ichthyological hand book. SRZ Bratislava. 220 p. (in Slovak).
  19. Katsanevakis, S. and Maravelias, C.D., 2008. Modelling fish growth: multi-model inference as a better alternative to a priori using von Bertalanffy equation. Fish and Fisheries. Vol. 9, pp: 178-187.
  20. Khorshidian, K., 2000. Comparative study of fishing fleet in Bushehr province. Iranian Fisheries Research Organization. Tehran-Iran. pp: 10-22. (in Persian).
  21. Kiabi, B.; Abdoli, A. and Naderi, M., 1999. Status of the fish fauna in the south Caspian Basin of Iran. J. Zoologyin the middle East. Vol. 18, pp: 57-65.
  22. Kirjasnient, M. and Valtonen, T., 1997. Size-dependent over-winter mortality of young-of year roach )Rutilus rutilus.( English Biology of fishes. Vol. 50, pp: 451-456.
  23. Kottelat, M. and Freyhof, J., 2007. Handbook of European freshwater fishes. Publications Kottelat, Cornol and Freyhof, Berlin. 646 p.
  24. Le Robert, M., 2001. Report of the First Metting of the WECAFC Ad Hoc Working Groupe on the Development of Sustainable Moored Fish Aggregating Device Fishing in the Lesser Antilles, FAO Fisheries Report No. 683.
  25. Mann, R.H.K., 1996. Environmental requirements of European non-salmonid fish in rivers. Hydrobiologia. Vol. 323, No. 3, pp: 223-235.
  26. Mfiller, R. Jfirg Meng, H., 1986. Factors governing the growth rate of roach Rutilus rutilus (L.) in pre-alpine Lake Sarnen Schweiz. Z. Hydrol. Vol. 48, No. 2, pp: 137-156.
  27. Moutopoulos, D.K. and Stergiou, K.I., 2002. Length weight and length-length relationships of fish species from Aegean Sea (Greece). Jouranl of Applied Ichthyology. Vol. 18, pp: 200-203.
  28. Nikolsky, G.V., 1969. Theory of Fish Population Dynamics. Otto Science Publishers, Koenigstein. 317 p.
  29. Pauly, D., 1983. Some simple methods for the assessment of tropical fish stocks. FAO Fish. Tech. Pap. 234, Rome. 52 p.
  30. Punt, A.E.; Pribac, F.; Walker, T.I.; Taylor, B.L. and Prince, J.D., 2000. Stock assessment of school shark, Galeorhinus galeus, based on a spatially explicit population dynamics model. Marine and Freshwater Research. Vol. 51, pp: 205-220.
  31. Sparre, P. and Venema, S.C., 1998. Introduction to tropical fish stock assessment. part 1. Manual FAO Fish, Tech. Pap. 306. FAO, Rome, Italy. 407 p.
  32. Sturges H.A., 1926. The choice of a class interval. Journal of the American Statistical Association. Vol. 21, pp: 65- 69.
  33. Volta, P. and Jepsen, N., 2008, 'The recent invasion of Rutilus rutilus (L.) (Pisces: Cyprenidae) in a large South Alpine lake: Lago Maggiore' Journal of Limnology. Vol. 67, No. 2, pp: 163-170.
  34. Wüstemann, O. and Kammerad, B., 1995. Der Hasel, Leuciscus leuciscus. Westarp Wissenschaften, Magdeburg, Germany. 195 p.