مطالعه بیوسیستماتیک آگامای چابک (trapelus agilis) در استان خراسان رضوی تربت حیدریه و نیشابور

نوع مقاله : سیستماتیک جانوری

نویسندگان

دانشگاه گلستان, دانشکده علوم, ایران

چکیده

 خانواده آگامیده چهارمین خانواده بزرگ مارمولک هاست، این خانواده در ایران شامل 4 جنس است. جنس trapelus یکی از جنس های خانواده آگامیده است که بسیار کم مطالعه شده است و در سراسر نواحی بیابانی و نیمه بیابانی شمال آفریقا، شرق خاورمیانه و آسیای مرکزی و شرقی و هم چنین قزاقستان و غرب چین توزیع شده است. جنس trapelus شامل 4 گونه در فلات ایران است: t. agilis، t. lessonae، t. ruderatus و t. megalonyx در ایران دارای سه زیرگونه t. agilis agilis، t. a. khuzistanensis، t. a. sanguinolentus است. تعداد 81 نمونه (35 نابالغ و 46 بالغ) بر اساس 3 صفت مورفومتریک و 12 صفت مریستیک متعلق به شهرستان های تربت حیدریه (27نمونه) و نیشابور (54 نمونه) مطالعه گردید. نتایج نشان می دهد که میانگین طول سروبدن در نرها 60/40 میلی متر و در ماده ها 63/41 میلی متر، میانگین طول دم در نرها 89/24 میلی متر و در ماده ها 90/74 میلی متر می باشد. تعداد فلس دور بدن در کل نمونه-ها 59 تا 83 عدد و تعداد فلس بین دو بینی بین 3 تا 5 عدد می باشد. تعداد فلس پینه بسته پیش مخرجی در نرها 2/4 برابر بیش تر از ماده هاست. دم تمام نابالغ ها (100%) سالم و دم 1 نمونه بالغ قطع شده بود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Biosystematics study of steppe agama (Trapelus agilis) in of Khorasan Razavi (Torbat-e-heydariyeh and Neyshabour)

نویسندگان [English]

  • Vejihe Sadat Ghaemi Talab
  • Haji Gholi Kami
Golestan University, Faculty of Science, Iran
چکیده [English]

The fourth great family of the Lizards is Agamidae. This family consists of 4 genera in Iran. The Agamid genus Trapelus is one of the least studied genus and distributed throughout the desert and semi-desert regions in north Africa, eastwards in to the Middle East and Central Asia, as far east as eastern Kazakhstan and western China. The Trapelus consists of 4 species in Iranian plateau: T. agilis, T. lessonae, T. ruderatus, and T. megalonyx. T. agilis complex is the most complicated and widespread species complex and consists of 3 subspecies in Iran: T. a. agilis, T. a. sanguinolentus, and T. a. khuzistanensis. We studied 81 specimens (35 juveniles, 46 adults) based on 3 morphometric and 12 meristic characters from Torbat-e-Heydariyeh (27 specimens) and Neyshabour (54 specimens) cities. Results revealed that mean of snout-vent length were 60. 40 in males and 63. 41 in females, mean tail length were 89. 24 and 90. 74 in males and females respectively. Numbers of scales around midbody in all specimens were 59-83 (mean 69. 32±0. 64) and numbers of internasals were 3-5 (mean 4. 01±0. 08) Mean number of preanal callos scales were 18. 92 and 7. 86 in males and females respectively. Tails of all juveniles (%100) were original and complete and only one adult specimen was tailless.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Agamidae
  • trapelus
  • Torbat
  • e
  • heydariyeh
  • Neyshabour
  • Meristic
  • Morphometric