اثرات احداث سد البرز در رودخانه بابلرود بر برخی از خصوصیات زیست شناختی ماهی سفید رودخانه ای (Squalius cephalus)

نوع مقاله : محیط زیست جانوری

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل, ایران

2 گروه شیلات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم شهر, ایران

3 مرکز آموزش عالی علمی- کاربردی شهید حسن پور بابلسر, ایران

4 دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده

به منظور بررسی اثرات سد البرز بر برخی از خصوصیات تولیدمثلی ماهی سفید رودخانه‌ای Squalius cephalus)) این تحقیق در رودخانه بابلرود (استان مازندران) به مدت یکسال انجام شد. نمونه‌برداری‌ها بصورت ماهانه در بالا و پایین سد با استفاده از دستگاه الکتروشوکر صورت گرفت. در مجموع 251 عدد ماهی سفید رودخانه‌ای صید گردید. متغیرهای طول کل، طول چنگالی، طول استاندارد، وزن بدن، سن، جنسیت، وزن گناد، قطر تخمک و وزن کبد اندازه‌گیری و ثبت شدند. از فلس برای تعیین سن استفاده گردید. در ایستگاه یک (بالای سد) میانگین طول کل در جنس نر 23/36±120/44 میلی متر و میانگین وزن بدن 1/43±23/23 گرم و در جنس ماده 18/73±148/33 میلی متر و وزن 1/41±39/91 گرم بود. درایستگاه دو (پایین سد) میانگین طول کل در جنس نر 18/31±117/08 میلی متر و میانگین وزن بدن 7/17±22/15 گرم و در جنس ماده 19/61±131/47 میلی متر و وزن آن ها 1/62±31/90 گرم بود. از نظر سنی نمونه‌ها به 7 گروه سنی (+0، +1، +2، +3، +4 ، +5 و +6) تعلق داشتند. نسبت جنسی ماده به نر، در بالای سد 1 به 1/1 و در پایین سد 1 به 1/69 به دست آمد. تغییرات قطر تخمک در بالای سد بین 0/41 تا 1/36 میلی متر و میانگین آن ها حدود 0/29±0/49 میلی متر و در پایین سد بین 0/15 تا 1/12 میلی متر و میانگین آن ها حدود 0/15±0/75 میلی متر بود. هم‌آوری مطلق در بالای سد حداقل 1308، حداکثر آن 14911 و میانگین آن 6417 عدد تخمک و در پایین سد حداقل 1277، حداکثر 12779 و میانگین آن 5111 عدد تخمک برآورد گردید. از نظر آماری میزان هم آوری در بین دو ایستگاه فاقد اختلاف معنی دار بود (P<0/05). میانگین درصد شاخص رسیدگی جنسی (GSI) در بالای سد برای ماهیان سفیدرودخانه‌ای نر 2/39±2/52 درصد و برای ماهیان سفیدرودخانه ای ماده 3/83±4/66 درصد و در پایین سد برای ماهیان سفید رودخانه ای نر 2/56±3/70 درصد و برای ماهیان سفید رودخانه ای ماده 2/61±4/09 درصد به دست آمد. میانگین شاخص کبدی در بالای سد برای ماهیان سفید رودخانه‌ای نر 0/09±1/18 درصد و برای ماهیان ماده 0/07±1/25 و در پایین سد برای ماهیان نر 0/30±0/66 و برای ماهیان ماده 0/27±1/03 به دست آمد. بر طبق نتایج به دست آمده از این تحقیق، ماهیان بالادست و پایین دست سد البرز در بسیاری از خصوصیات تولید مثلی از شرایط مشابهی برخوردار بودند.



 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effects of Alborz Dam in Babolrood River on some reproductive characteristics of Squalius cephalus

نویسندگان [English]

  • Hojatalah Biniaz 1
  • Saber Vatandoust 1
  • Mojtaba Keshavarz 2
  • Seyed Morteza Ebrahimzadeh 3
  • Arash Joladeh 4
1 Department of Fisheries, Islamic Azad University, Babol Branch, Iran
2 Department of Fisheries, Islamic Azad University, Ghaemshahr Branch, Iran
3 Shahid Hasanpour Babolsar Higher Education Center, Iran
4 University of Mazandaran, Babolsar, Iran
چکیده [English]

This research has been conducted in the Babolrood River (Mazandaran province) for evaluation effects of Alborz Dam on biological characters of Squalius cephalus for one year. The sampling was done monthly at behind and below the dam and samples were collected by Electroshoker. In total, 251 Squalius cephalus caught. Total length, fork length, standard length, body weight, age, sex, gonad weight, egg diameter and liver weight measured and recorded. In station 1 (behind the dam), average of total length and body weight for males was 120.44±23.36mm and 23.23±1.43g, respectively. Also, for females average of total length and body weight was 148.33±18.73mm and 39.91±1.41g, respectively. In station 2 (below the dam), average of total length and body weight for males was 117.08±18.31mm and 22.15±7.17g, respectively. Also, for females average of total length and body weight was 131.47±19.61mm and 31.90±1.62g, respectively. The age of the samples belonged to seven age groups. Sex ratio of female to male, at behind and below the dam was obtained 1:1 and 1:1.69, respectively. Changes in diameter of the eggs in behind the dam were between 0.41 to 1.36mm (average 0.94±0.29mm) and at below of the dam were 0.15 to 1.12mm (average 0.75±0.15mm). Absolute fecundity at behind the dam was estimated minimum 1308, maximum 14911 and average 6417 and at below the dam was estimated minimum 1277, maximum 12779and average 5111. The fecundity rate between the two stations, no statistically significant difference (P>0.05). The mean percentage of sexual maturity index (GSI) for male and female at behind the dam was 2.52±2.39% and 4.66±3.83%, and this index for male and female at below the dam was 3.7±2.56% and 4.09±2.61%, respectively. Mean liver index (HSI) for male and female at behind the dam was obtained 1.18±0.09% and 1.25±0.07%, and for male and female at below the dam was 0.66±0.30% and 1.03±0.27%, respectively. According to results of this study, fish in upstream and downstream of the Alborz Dam in many of the reproductive characteristics had a similar situation.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Squalius cephalus
  • Reproduction
  • Dam
  • Babolrood River
  • Mazandaran Province
  • Iran