مقایسه وضعیت دو فصل بهار و تابستان در تولید پوشش گیاهی مورد تغذیه گوزن زرد ایرانی (Cervus dama mesopotamica) در جزیره اشک، پارک ملی دریاچه ارومیه

نوع مقاله : بوم شناسی

نویسندگان

گروه تنوع زیستی و زیستگاه ها، دانشکده محیط زیست و انرژی، واحدعلوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

در این پژوهش به ­منظور اندازه ­گیری میزان بهره ­برداری از گیاهان مورد تغذیه گوزن زرد ایرانی در جزیره اشک با وسعت 2900 هکتار در فصول بهار و تابستان بعد از شناسایی گونه ­های دارای ارجحیت با استفاده از روش قطع و توزین به اندازه ­گیری میزان تولید در دو فصل پرداخته شد و به فرایند مقایسه بین دو فصل با توجه به ­میزان بارندگی (متغیر مستقل) و تولید گونه ­های مورد تغذیه گوزن زرد ایرانی (متغیر وابسته) مورد بررسی قرار گرفت. این اختلاف را می ­توان از دید پوشش گیاهی موجود در جزیره و زیستگاه ­های مختلف و هم­ چنین حجم تولیدی گونه­ های گیاهی دارای ارجحیت در دو فصل بهار و تابستان ارائه نمود. تولید بهاره گونه ­های دارای ارجحیت غذایی که گوزن زرد ترجیح می­ دهد (حاوی شش نوع مختلف) در چهار نوع زیستگاه (دشتی، شیب­ دار و سنگلاخی، حاشیه چشمه و دامنه شرقی و دامنه شمالی) 47062/04±284531/24 کیلوگرم  برآورد شد. درحالی ­که میزان تولید تابستانه در مورد گونه ­های دارای ارجحیت شامل 7 نوع ماده غذایی 35992/57±241367/58 کیلوگرم برآورد شد. برداشت بهاره در شرایطی انجام شد که رشد گونه­ های گیاهی به ­دلیل سرد بودن هوا در این فصل اندک بود. از نظر آماری فرض 0H (تولید گونه ­های دارای ارجحیت در دو فصل بهار و تابستان با یکدیگر تفاوت دارند) پذیرفته می ­شود. اما در عین حال این اختلاف در تولید اندک بوده است که این امر می ­تواند به این دلیل باشد که اولاً در فصل بهار در استان آذربایجان­ غربی و به ­خصوص جزیره اشک فصل رویش با تأخیر آغاز می شود (به ­دلیل سرد بودن بیش ازحد هوا) و لذا با توجه به برداشت بهاره که در اردیبهشت ماه صورت گرفته است احتمالاً رشد گونه­ های گیاهی زیاد نبوده و لذا تولید بهاره و تابستانه اختلاف اندکی داشته ­اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Study of comparison spring and summer on the plant cover situation that nutrition of Persian Fallow Deer in Ashk Island, Urmia National Park

نویسندگان [English]

  • Mohamad hasan Hosinzade
  • Aliasghar Zarei
  • Maziar Mahmoudi
  • Mohammad Bandali
Department of Biodiversity and Habitats, Faculty of Environment and Energy, Science and Research Unit, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Since Persian Fallow Deer has suffered from debilitating in length decades 30-40 so population reduction plan is started since then it has been a long -term program. One of these projects was transfer Deer to Ashk Island of Dashte Naz. In this study for estimation rate being used of exploitation the plants after identifying the priority species was done by cutting and weighting method the measuring production and difference between two season in order to rainfall the get tested rate of change in production. This difference can have presented from view available plant cover in Island and difference habitats and also production volume priority plant species in two season spring and summer. Spring production nutrition priority species which preferred by Fallow Deer (including 6 species) in 4 habitat types (Plane, High Slope and Rocky, Edge wellhead and East Edge, North Edge) estimated 284531.238 Kg. While the spring production volume estimated for priority species involving 7 types of food stuff 241367.580 Kg. Spring Sampling done in May that in this month growth of have been low plant covers, and so production value naturally doesn't very difference by production in summer which has been sampling in September.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Persian fallow deer
  • Ashk Island
  • nutrition
  • plant cover
  1. اردکانی، م.، 1387. اکولوژی. انتشارات دانشگاه تهران. 340صفحه.
  2. درویش ­صفت، ع.ا.، 1385. اطلس مناطق حفاظت­ شده ایران. طرح، معاونت محیط زیست وتنوع زیستی سازمان حفاظت محیط زیست.  ناشر دانشگاه تهران. تهران. 168صفحه.
  3. حسین ­زاده ­راوری، م.، 1391.  تعیین ظرفیت برد تغذیه ­ای گوزن زرد ایرانی در جزیره اشک، دریاچه ارومیه. پایان ­نامه کارشناسی ­ارشد رشته محیط زیست. دانشکده محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران. 121 صفحه.
  4. زهزاد، ب.، 1368. بررسی فلور و پوشش گیاهی جزیره اشک (پارک ملی دریاچه ارومیه). مجله علوم دانشگاه تهران. جلد 18، صفحات 1 تا 4.
  5. عجمی، ح.، 1381. برآورد ظرفیت برد تغذیه ­ای زیستگاه آهو در پارک ملی کلاه قاضی. پایان ­نامه کارشناسی ­ارشد محیط زیست. دانشکده منابع طبیعی. دانشگاه تهران. 126 صفحه.
  6. مجنونیان، ه. و مولوی، م.، 1364. مقدمه ­ای بر گوزن زرد ایرانی. مجله محیط ­شناسی. سال 12، شماره 13، 101 تا 132.
  7. Beck, J.L.; Peek J.M. and Strand, E.K., 2006. Estimates of Elk Summer Range Nutritional Carrying Capacity Constrained by Probabilities of Habitat Selection. The J of Wildlife Management. Vol. 70, No. 1, pp: 283-294.
  8. Cowan, I.M.T. and Holloway, ­C.­W., 1973. Threatened Deer of the World: Conservation Status. Biological Conservation. Vol. 5, No. 4, pp: 243-250.
  9. Fulbright, T.E. and Ortega, A.S., 2006. White Tailed Deer Habitat, Ecology and Management on Rangelands. Texas A&M University Press.
  10. Guisan, A.; Niklaus, E. and Zimmermann, B., 2000. Predictive habitat distribution models in ecology. Ecol. Vol. 135, pp: 147-186.
  11. http://www.iucnredlist.org/apps/redlist/details/6232.
  12. Jenkins, D.A.; Schaefer, J.A.; Rosatte, R.; Bellhouse, T.; Hamr, J. and Mallory, F.F., 2007. Winter resource selection of reintroduced elk and sympatric white-tailed at multiple spatial scales. J of Mammalogy. Vol. 88, No. 3, pp: 614-624.
  13. Luoto, M.;Virkkala, R.; Heikkinen, R.K. and Rainio, K., 2004. Predicting bird species richness using remote sensing in boreal agricultural-forest mosaics. Ecological Applications. Vol. 14, pp: 1946-1962.
  14. Lupardus, J.L.; Muller, L.I. and Kindall, J.L., 2011. Seasonal forage availability and diet for reintroduced Elk in the Cumberland Mountains, Tennessee. Southeastern Naturalist. Vol. 10, No. 1, pp: 53-74.
  15. Manly, B.F.J.; McDonald, L.L.; Thomas, D.L.; McDonald T.L. and Erickson, W.P., 2002. Resource selection by animals: statistical analysis and design for field studies (second edition). Kluwer Press, Boston, USA.
  16. Murray, L., 2010. Biostatistical design and analysis using R: a practical guide. A practical Guide. Wiley- Blackwell. 
  17. Nugent, G. 1990. Forage availability and the diet of Fallow Deer (Dama dama) in the Blue Mountains, Otago. Newzealand Journal of Ecology. Vol. 13, pp: 83-95.
  18. Sinclair, A.R.E.; Fryxell, J.M. and Caughley, G., 2006. Wildlife Ecology, Conservation and Management. 2nd Edi.  Blackwell.
  19. White, K.S.; Pendleton, G.W. and Hood, E., 2009. Effects of snow on Sitka black-tailed deer browse availability and nutritional carrying capacity in Southeastern Alaska. Journal of Wildlife Management. Vol. 73, No. 4, pp: 481-487.