سنجش ارتباط غلظت عناصر کمیاب با پارامترهای رشد (طول و سن) در شگ ماهی دریایی (Alosa braschnikowi) در سواحل استان گیلان

نوع مقاله : بوم شناسی

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه گیلان ، صومعه سرا، ایران

2 گروه علوم دریایی، پژوهشکده حوضه آبی دریای خزر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

چکیده

در این مطالعه 34 عنصر مختلف ازجمله فلزات سنگین سمی و غیرسمی در بافت کبد، عضله، گناد، کلیه و پوست شگ ماهی دریایی (Alosa braschnikowi) بررسی شد. هم ­چنین ارتباط بین تجمع این عناصر با پارامترهای رشد (سن و طول) و شاخص ­های فیزیولوژیک (ضریب چاقی، وزن نسبی و شاخص کبدی) مورد بررسی قرار گرفت. تعداد 74 عدد ماهی در فصول صیادی (پاییز 96 بهار 97) از سه ایستگاه آستارا، انزلی و کیاشهر در سواحل جنوبی دریای خزر تهیه شد. اندازه­ گیری عناصر با استفاده از دستگاه ICP- OES انجام گرفت. اختلاف بین بافت ­ها از نظر تجمع غلظت فلزات معنی­ دار بود به ‌طوری ‌که حداکثر میانگین غلظت فلزات کروم، مولیبدن و استرونسیوم در بافت عضله، فلزات آلومینیم، آرسنیک، باریم، منگنز، وانادیوم و نیکل در بافت پوست، فلزات کادمیوم، کبالت، لیتیوم و سرب در بافت کلیه، فلزات مس و آهن در بافت کبد و فلز روی در بافت گناد مشاهده شد. در هر پنج بافت عضله، پوست، کلیه، کبد و گناد بیش ­ترین غلظت فلزات مربوط به آهن و کم ­ترین غلظت فلزات مربوط به باریم، نیکل و کادمیم بود. بررسی ارتباط غلظت فلزات در بافت­ ها با پارامترهای رشد (طول و سن) نشان داد که بین فلزات آرسنیک، کادمیم، کبالت، کروم، مس، آهن، منگنز، استرونسیوم و روی با پارامترهای رشد همبستگی مثبت معنی‌ دار وجود دارد و قوی‌ ترین رابطه مثبت و معنی ‌دار بین فلز مس با سن بود (0/05>p)و (0/40=R) . هم­ چنین بین فلزات آرسنیک، آهن، آلومینیم، باریم، کروم، مس، لیتیوم، مولیبدن، منگنز، نیکل، سرب و استرونسیوم با شاخص ­های فیزیولوژیک همبستگی مثبت وجود داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Trace elements contamination in Alosa braschnikowi of the southern basins of Caspian Sea - Guilan Province

نویسندگان [English]

  • Masoud Sattari 1 2
  • Javid Imanpour Namin 1
  • Mehdi Bibak, 1
  • Mohammad Forouhar Vajargah 1
  • Mohammad Hosein Mazareiy 1
1 Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Guilan, Someh Sara, Iran
2 Department of Fisheries, Faculty of Natural Resources, University of Guilan, Someh Sara, Iran
چکیده [English]

In this study, 34 different elements, including toxic and non-toxic heavy metals in the liver, muscle, gonad, kidney and skin of the Alosa braschnikowi were investigated. also, the relationship between aggregation of these elements with growth parameters (age and length) and physiological indices (Condition Factor, relative weight and Hepatosomatic index) were investigated. Some 74 specimens of fish were caught during fishing season (2017-2018) were prepared from three stations Astara, Anzali and Kiashahr on the south-west coastlines of the Caspian Sea. trace elements detection was performed by Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry (ICP-OES). The difference between the tissues was significant in terms of concentration of metals, so that the maximum mean of chromium, molybdenum and Strontium metals in muscle, aluminum, arsenic, barium, manganese, vanadium and nickel in skin, cadmium, cobalt, lithium and lead in the kidney, copper and iron were found in liver and zinc metal in gonad tissue. In all five tissues of muscle, skin, kidney, liver and gonad, the highest concentrations of metals were iron and the lowest concentrations of metals were barium, nickel and cadmium. Investigation of the association of metals concentration in tissues with growth parameters (length and age) showed that there is a significant positive correlation between arsenic, cadmium, cobalt, chromium, copper, iron, manganese, Strontium and zinc metals with the growth parameters, and the strongest positive relationship and significant between copper with age (p<0.05, r = 0.40). also, there was a positive correlation between arsenic, iron, aluminum, barium, chromium, copper, lithium, molybdenum, manganese, nickel, lead and strontium with the physiological indices, which had the strongest positive and significant relation between lithium metal and liver index (p<0.05, r = 0.57).

کلیدواژه‌ها [English]

  • trace elements
  • condition factor
  • Guilan province
  • Alosa braschnikowi
  • ICP-OES
  1. Stolberg, F.; Borysova, O.; Mitrofanov, I.; Barannik, V. and Eghtesadi, P., 2006. Global international water assessment. 14 p.
  2. Plaskett, D. and Potter, I., 1979. Heavy metal concentrations in the muscle tissue of 12 species of teleost's from cockburn sound, Western Australia. Australian Journal of Marine and Freshwater Research. Vol. 30, No. 5, pp: 607.
  3. Mohammadnabizadeh, S.; Pourkhabbaz, A.; Afshari, R. and Nowrouzi, M., 2012. Concentrations of Cd, Ni, Pb, and Cr in the two edible fish species Liza klunzingeri and Sillago sihama collected from Hara biosphere in Iran. Toxicological & Environmental Chemistry. Vol. 94, No. 6, pp: 1144-1151. ‏
  4. Mance, G., 1990. Pollution threat of heavy metals in aquatic environments. Elsevier, London.
  5. Adriano, D.C., 1986. Trace element in the terrestrial environment. Springer Verlag, Berlin, Heidelberg, New York. 536 p.
  6. Coad, B.W., 2012. The freshwater fishes of Iran. Adopted from www.Briancoad.com
  7. Dural, M.; Goksu, Z.L. and Ozark, A.A., 2007. Investigation of heavy metal levels in economically important fish species captured from the Tuzla Lagoon. Food Chemistry. Vol. 102, pp: 415-421.
  8. Filazi, A.; Baskaya, R. and Kum, C., 2003. Metal concentration in tissues of the Black Sea fish Mugil auratus from sinop-Icliman. Turkey. Human & Experimental Toxicology. Vol. 22, pp: 85-87.
  9. Canli, M. and Atli, G., 2003. The relationships between heavy metal (Cd, Cr, Cu, Fe, Pb, Zn) levels and the size of six Mediterranean fish species. Environmental Pollution. Vol. 121, pp: 129-136.
  10. Muramoto, S., 1983. Elimination of copper from Cu-contaminated fish by long term exposure to EDTA and freshwater. Journal Environmental Science Health. Vol. 18, No. 3, pp: 455-461.
  11. Neugebauer, E.A.; Sans Cartier, G.L. and Wakeford, B.J., 2000. Methods for the determination of metals in wildlife tissues using various atomic absorption spectrophotometry techniques. Canadian Wildlife Service. 65 p.