تاثیر سطوح مختلف پودرضایعات خرما بر روی عملکرد، قابلیت هضم موادمغذی، فراسنجه های خونی و آنزیم های فیبرولتیک شکمبه در شتر پرواری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه تغذیه دام و طیور، دانشکده علوم دامی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

چکیده

این آزمایش به ­منظور بررسی تاثیر استفاده از پودر ضایعات خرما بر عملکرد رشد، قابلیت­ هضم مواد مغذی، فراسنجه­ های شکمبه ­ای و خونی و فعالیت آنزیم ­های سلولاز در شترهای پرواری نژاد ترکمن انجام شد. تعداد 3 نفر شتر نر نژاد ترکمن با میانگین وزن اولیه 15±335 کیلوگرم و سن حدود 24 ماه مورد استفاده قرار گرفتند. این آزمایش در قالب طرح چرخشی با 3 تیمار شامل تیمار 1: شاهد (یونجه خرد شده+ کنسانتره)، تیمار 2: جیره شاهد+10 درصد پودر خرما ، تیمار 3: جیره شاهد+20 درصد پودر خرما انجام گرفت. هر شتر به ­مدت 21 روز (14 روز عادت ­پذیری و 7 روز نمونه ­گیری) از هر تیمار تغذیه شد. باقی ­مانده خوراک در 7 روز پایانی هر دوره اندازه­ گیری شد و نمونه مدفوع هر شتر در 3 روز آخر جمع­ آوری و خشک گردید. جهت اندازه ­گیری قابلیت ­هضم مواد مغذی از روش خاکستر نامحلول استفاده شد. استفاده از پودر ضایعات خرما به ­مقدار 10 درصد جیره باعث بالاترین افزایش وزن روزانه شترها شد (0/05>p ). تفاوت بین تیمارها به ­لحاظ مصرف ماده­ خشک خوراک و ضریب تبدیل معنی­ دار نبود. استفاده از پودر ضایعات خرما به شکل معنی­ داری سبب بهبود قابلیت­ هضم ماده ­خشک، پروتئین ­خام، الیاف نامحلول در شوینده و چربی­ خام شد (0/05>p ). تغذیه شترهای نر با پودر ضایعات خرما تاثیری بر گلوکز، کلسترول، لیپوپروتئین با دانسیته بالا، لیپوپروتئین با دانسیته پایین و نیتروژن اوره ­ای خون خون نداشت. پودر ضایعات خرمابر فعالیت آنزیم کربوکسی متیل سلولاز و فعالیت آنزیم میکروکریستالین سلولاز در بخش ­های وابسته به ذرات، بخش خارج سلولی، بخش داخل سلولی (نانومول/دقیقه) نداشت، اما تمایل به معنی­ دار بودن در بخش خارج سلولی و کل فعالیت آنزیم میکروکریستالین سلولاز داشت. اختلاف معنی ­داری بر روی pH شکمبه ­ای بین تیمارها وجود نداشت. به طورکلی نتایج نشان داد افزایش وزن روزانه شترهای دریافت­ کننده جیره حاوی 10 درصد پودر ضایعات خرما و قابلیت هضم مواد مغذی شترهای دریافت­ کننده جیره حاوی 20 درصد پودر ضایعات خرما نسبت به سایر شترها بیش ­تر بود. بنابراین با توجه به نتایج این پژوهش می ­توان گفت جایگزین شدن جو در سطح 20 درصد با پودر ضایعات خرما در جیره شترهای پرواری می­ تواند به­ عنوان روش مناسبی جهت کاهش هزینه­ های پرواربندی شتر بدون اثرات منفی به ­کارگیری شود.

کلیدواژه‌ها


  1. بهزاد، ه.، 1391. مقایسه قابلیت ­هضم ظاهری موادمغذی ضایعات کشاورزی با استفاده از روش ­های جمع ­آوری مدفوع، معرف داخلی خاکستر نامحلول در اسید و لیگنین در شتر. پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم دامی –تغذیه دام دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. 73 صفحه.
  2. جیریایی، ف.؛ کاظمی ­بنچناری، م.؛ مرادی، م.ح. و میرمحمدی، د.، 1396. اثر منبع نشاسته در جیره ‌های حاوی خیساب ذرت بر عملکرد، متابولیت ‌های خونی و فعالیت آنزیم ‌های شکمبه ‌ای در بره‌ های پرواری. پژوهش در نشخوارکنندگان. دوره 5، شماره 1، صفحات 151 تا 168.
  3. خدایی، س.ع.، 1386. پرورش شتر. انتشارات پرتو واقعه. 158 صفحه.
  4. طباطبایی، س.ن.؛ نیکخواه، ع.؛ زاهدی­ فر، م.؛ ضمیری، م.ج. و رضاییان، م.، 1386. مقایسه قابلیت هضم و فراسنجه ­های کنتیکی آن در گوسفند و شتر یک کوهانه ایران. مجله پژوهش و سازندگی. شماره 74، صفحات 175 تا 181.
  5. عسکری، ف.و نوروزیان، ح.، 1385ارزش غذایی خرمای نامرغوب در تغذیه بز. مجله  امور دام و آبزیان. شماره 73، صفحات 82 تا 85.
  6. علیپور، د.، 1391. تک یاخته ­های مژکدار شکمبه در شترهای نژاد بلوچی و سندی. مجله تحقیقات دامپزشکی. دوره 67، دوره 3، صفحات 257 تا 263.
  7. قورچی، ت. و دوستی، ف.، 1394. بررسی فعالیت آنزیم ‌های سلولاز در مایع شکمبه بره ‌ای پرواری کشتار شده در کشتارگاه. گزارش نهایی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. 33 صفحه.
  8. قورچی، ت. و سیدالموسوی، س.م.م.، 1397. اصول تغذیه نشخوارکنندگان. انتشارات دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان. 310 صفحه.
  9. Abdalmula, A.M.; Buker, A.O.; Benashour, F.M.; Shmela, M.E.; Abograra, I. M. and Alnagar, F.A., 2018. Blood profile in normal one-humped dromedary (Camelus dromedarius) camel breeds in Libya. Journal of Research in Medical and Basic Sciences. Vol. 4, No. 8, pp: 2455-2569.
  10. Agarwal, N.; Agarwal, I.; Kamra, D.N. and Chaudhary, L.C., 2000. Diurnal variations in the activities of hydrolytic enzymes in different fractions of rumen contents of murrah buffalo. Journal of Applied Animal Research. Vol. 18, pp: 73-80.
  11. Ahmed, I.S.; AL-Ghriabi, K.N.; Daar, A.S. and Kabir, S., 1995. The composition and properties of date proteins. J Food Chem. Vol. 53, pp: 441-446.
  12. Al-Dabeeb, S.N., 2005. Effect of feeding low quality date palm on growth performance and apparent digestion coefficients in fattening Najdi sheep. Small Rum Research. Vol. 57, pp: 37-42.
  13. Al haj, O.A. and Al Kanhal, H.A., 2010. Compositional, technological and nutritional aspects of dromedary camel milk. International Dairy Journal. Vol. 20, pp: 811-821.
  14. AOAC. 1990. Official Methods of Analysis, 15th edition. Association of official analytical chemists. Arlington, VA, USA.
  15. Ayoub, M.A.; El-Khouly, A.A. and Mohamed, T.M., 2003. Some hematological and biochemical parameters and steroid hormone levels in the one-humped camel during different physiological conditions. J. Agric. Sci. Vol. 15, No. 1, pp: 374-379.
  16. Basmaeil, S.; El-Waziry, A.M. and Al-Owaimer, A.N., 2012. Growth and digestibility in four Saudi camel breeds. Journal of Animal and Veterinary Advances. Vol. 11, No. 7, pp: 1067-1071.
  17. Bello, A.; Onyeanusi, B.I.; Sonfada, M.L.; Adeyanju, J.B.; Umar, A.A.; Shehu, S.A. and Hena, S.A., 2012. Histomorphological studies of the prenatal development of oesophagus of one humped camel (Camelus dromedarius). Scientific Journal of Agriculture. Vol. 1, No. 4, pp: 100-104.
  18. Kadim, I.T.; Mahgoub, O. and Purchas, R.W., 2008. A review of the growth, and of the carcass and meat quality characteristics of the one-humped camel (Camelus dromedaries). Meat Science. Vol. 80, pp: 555-569.
  19. Khezri, A.; Dayani, O. and Tahmasbi, R., 2016. Effect of increasing levels of wasted date palm on digestion, rumen fermentation and microbial protein synthesis in sheep. Journal of Animal Physiology and Animal Nutrition. Vol. 101, pp: 53-60.
  20. Mahgoub, O.; Kadim, T.I.; Al-Busaidi, H.M.; Annamalai, K. and Al-Saqri, M., 2007. Effects of feeding ensiled date palm fronds and a by-product concentrate on performance and meat quality of Omani sheep. Animal Feed Science and Technology. Vol. 135, pp: 210-221.
  21. Mahmoud, A.E.M. and El-Bana, H.M., 2013. Evaluation of Olive and Palm Byproducts in Feeding Camels. Pakistan Journal of Nutrition. Vol. 12, No. 9, pp: 879-885.
  22. Mathur, M.; Dadhich, H.; Khare, S.; Singh, A.P. and Maheshwari, A., 2011. Pathological and hemato biochemical observation of dermatomycoses in camel (Camelusdermedarius). Veterinary Practitione. Vol. 12, No. 2, pp: 166-167.
  23. Mohamed, I.M., 2007. Evaluation of growth performance for growing maghraby Camel fed on un-conventional feed. International Journal of Agriculture and Biology. Vol. 9, No. 1, pp: 1560-8530.
  24. Safinaz, M.S.; Kamal, M.Y. and Mohamed, H.A., 2010. Comparative evaluation of Egyptian clover and atriplexhalimus diets for growth and milk production in camel (Camelus dromedaries). Animal Science Reporter. Vol. 4, No. 1, pp: 9-21.
  25. Sharifi, M.; Bashtani, M.; Naserian, A.A. and Farhagfar, H., 2015. The Effect of feeding low quality date palm (Phoenix dactylifera) on the performance, antioxidant status and ruminal fermentation of mid-lactating Saanen dairy goats. Small Ruminant Research. Vol. 15, pp: S0921-4488.
  26. Sponheimer, M.; Robinson, T.; Roeder, B.; Hammer, J.; Ayliffe, L.; Passey, B.; Cerling, T.; Dearing, D. and Ehleringer, J., 2003. Digestion and passage rates of grass hays by Lamas, Alpacas, Goats, Rabbits, and Horses. Small Ruminant Research. Vol. 48, pp: 149-154.
  27. Van Keulen, J. and Young, B.A., 1977. Evaluation of acid insoluble ash as a natural marker in ruminant digestibility studies. Journal of Animal Science. Vol. 44, No. 2, pp: 282-287.
  28. Van Soest, P.J.; Robertson. J.B. and Lewis, B.A., 1991. Methods for dietary fiber, neutral detergent fiber, and non starch polysaccharaides in relation to animal nutrition. Journal of Dairy Science. Vol. 74, pp: 3593-3597.
  29. Vyas, S. and Sahani, M.S., 2000. Real-time ultrasonography of ovaries and breeding of the one-humped camel (Camelus dromedaries) during the early postpartum period. Animal Reproduction Science. Vol. 59, pp: 179-184.
  30. Wilson, R.T., 1989. The nutritional requirements of camel. Options Mediterraneennes Serie Seminaires. Vol. 2, pp: 171-179.